- Η επιθυμία των ανθρώπων για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής είναι στην πραγματικότητα η επιθυμία να παραμείνουν υγιείς για περισσότερο χρόνο, σύμφωνα με τον Hao Li, καθηγητή Βιοχημείας και Βιοφυσικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Φρανσίσκο.
- Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) υποδηλώνει την πιθανότητα ανανέωσης πολλαπλών ιστών ή κρίσιμων οργάνων στον άνθρωπο με ασφάλεια, γεγονός που θα μπορούσε να επιμηκύνει το στάδιο υγείας του ανθρώπου.
- Η ανανέωση των ιστών από το εσωτερικό προς τα έξω φαίνεται να αποτελεί το κλειδί για την αντιστροφή της γήρανσης και τη βελτίωση της συνολικής υγείας.
H μακροζωία και η επιβράδυνση της γήρανσης αποτελούν διαχρονικά όνειρα της ανθρωπότητας. Από την κρυοθεραπεία και τη νηστεία έως τις ενέσεις πλάσματος, άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αναζητούν τρόπους να «χακάρουν» το σώμα τους για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Τώρα, νέα επιστημονική ανακάλυψη δείχνει πως η αναζωογόνηση του οργανισμού από μέσα προς τα έξω μπορεί να είναι το κλειδί για να «γυρίσουμε πίσω τον χρόνο».
«Η επιθυμία μας να ζήσουμε περισσότερο είναι στην πραγματικότητα η επιθυμία να παραμείνουμε υγιείς για περισσότερο», δηλώνει ο Hao Li, PhD, καθηγητής Βιοχημείας και Βιοφυσικής και διευθυντής του Hillblom Center for the Biology of Aging στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Σαν Φρανσίσκο.
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στα Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) δείχνει ότι ίσως βρισκόμαστε κοντά σε αυτόν τον στόχο. «Αν μπορέσουμε να αναζωογονήσουμε πολλαπλούς ιστούς ή ένα κρίσιμο όργανο με ασφάλεια, ίσως καταφέρουμε να επεκτείνουμε τη διάρκεια της ανθρώπινης υγείας», σημειώνει ο Li, ανώτερος συγγραφέας της έρευνας.
Ανατροπή στη θεώρηση της γήρανσης
Η έρευνα δείχνει ότι η γήρανση δεν προκαλείται απαραίτητα από μη αναστρέψιμες βλάβες στο σώμα, αλλά από λανθασμένη ρύθμιση ή ερμηνεία της γονιδιακής έκφρασης. Οι ερευνητές χειρίστηκαν παράγοντες μεταγραφής –πρωτεΐνες που ενεργοποιούν ή απενεργοποιούν γονίδια– σε κύτταρα ποντικών, επαναφέροντάς τα στις σωστές «οδηγίες» λειτουργίας. Το αποτέλεσμα ήταν η αντιστροφή της γήρανσης στα κύτταρα και η αναζωογόνηση του ήπατος των πειραματόζωων.
Αν και η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, οι πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν φαίνεται να έχουν σημαντικές ομοιότητες με τα ανθρώπινα γονίδια. «Ελπίζουμε ότι στοχεύοντας παρόμοιους παράγοντες στους ίδιους ιστούς των ανθρώπων θα έχουμε αντίστοιχα αναζωογονητικά αποτελέσματα», υπογραμμίζει ο Li.
Η βιολογία της αναζωογόνησης
Καθώς μεγαλώνουμε, το σώμα μας αλλάζει: οι αρτηρίες σκληραίνουν, τα οστά συρρικνώνονται, οι μύες αποδυναμώνονται και η ανάρρωση καθυστερεί. Η επιστήμη επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτές τις επιπτώσεις εκ των έσω, με στόχο να διατηρήσουμε τη δύναμη και την υγεία μας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ανοίγοντας τον δρόμο για μια πιο μακρά ζωή.
«Υπάρχει η πιθανότητα να εντοπίσουμε έναν κεντρικό διακόπτη που θα μπορούσε να επαναφέρει τα κύτταρα ενός ανθρώπου σε νεότερη κατάσταση, επιβραδύνοντας ή και αντιστρέφοντας τη γήρανση», αναφέρει ο Li. «Αυτό αποτελεί μια τεράστια επιστημονική πρόκληση».
Ρόλος της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης
Σήμερα, υπάρχουν ήδη τεχνολογίες που επιτρέπουν την ενεργοποίηση ή απενεργοποίηση συγκεκριμένων γονιδίων, όπως οι μέθοδοι CRISPR και RNA interference. Ο Li εξηγεί ότι ο συνδυασμός δεδομένων μονοκυτταρικής ανάλυσης μεγάλης κλίμακας, η ενοποίηση βιολογίας και τεχνολογίας και η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν τον εντοπισμό παραγόντων που καθορίζουν τη λειτουργία των κυττάρων, με στόχο την αντιστροφή της κυτταρικής γήρανσης.
Από το εργαστήριο στην κλινική πράξη
Προς το παρόν, οι επιστήμονες επικεντρώνονται σε ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, στοχεύοντας συγκεκριμένους ιστούς ή όργανα. Ο Li αναφέρει ότι η αναζωογόνηση ενός οργάνου, όπως του ήπατος, μπορεί να έχει θετικές επιδράσεις σε ολόκληρο το σώμα, καθώς ενδέχεται να εκκρίνει παράγοντες που προάγουν τη νεότητα μέσω του αίματος.
Παρότι πολλές τεχνολογίες γονιδιακής επεξεργασίας –όπως CRISPR, RNAi και ιογενείς φορείς– μπορούν να εφαρμοστούν τόσο σε ποντίκια όσο και σε ανθρώπους, η αποτελεσματικότητά τους διαφέρει. Ο Li και η ερευνητική του ομάδα ίδρυσαν την εταιρεία Junevity Inc., με στόχο την κλινική αξιοποίηση των ευρημάτων τους και την αντιμετώπιση ασθενειών που συνδέονται με τη γήρανση.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η ανθρώπινη βιολογία διαφέρει σημαντικά από εκείνη των ποντικών. Θα χρειαστεί ακόμη εκτεταμένη έρευνα για την ασφάλεια των μακροχρόνιων θεραπειών προτού αυτό το επιστημονικό επίτευγμα μπορέσει να εφαρμοστεί στους ανθρώπους και να στηρίξει την ανθρώπινη μακροζωία.
