Πώς οι δορυφόροι του Ελον Μασκ έσωσαν την Ουκρανία

Από ότι φαίνεται, ο Έλον Μασκ έχει συμβάλλει έμμεσα ακόμα και στον πόλεμο της Ρωσίας με την Ουκρανία. Ως γνωστόν, το δίκτυο Starlink αποτελείται από 3.335 ενεργούς δορυφόρους. Η Space X, η εταιρεία που δημιούργησε το Starlink, παρέχει δορυφορικό ίντερνετ σε 45 χώρες, μεταξύ των οποίων και στο Κίεβο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Economist, ένα μεγάλο μέρος του traffic του δορυφορικού συστήματος διαδικτύου προέρχεται από την Ουκρανία. Το Starlink έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της στρατιωτικής και πολιτικής απάντησης της χώρας στην εισβολή της Ρωσίας. Στην ουσία, η εταιρεία του Έλον Μασκ, δεν επιτρέπει απλώς στο Κίεβο να αντεπιτεθεί, διαμορφώνει ακόμη και πώς θα το κάνει, αποκαλύπτοντας το στρατιωτικό δυναμικό του αντιπάλου.

Πώς βοηθά το Starlink

O Franz Stefan Gady, μέλος του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, επισκέφτηκε την πρώτη γραμμή της Ουκρανίας και είδε μόλις ένα παράδειγμα της σημασίας της φθηνής και πανταχού παρούσας συνδεσιμότητας. 

Οι Ουκρανοί στρατιώτες ανεβάζουν εικόνες πιθανών στόχων μέσω ενός δικτύου κινητής τηλεφωνίας που ενεργοποιείται μέσω του Starlink. Όλα αυτά αποστέλλονται σε μία κρυπτογραφημένη ομαδική συνομιλία που έχει φτιαχτεί μεταξύ των διοικητών του ουκρανικού στρατού.

Με την σειρά τους, οι διοικητές αποφασίζουν εάν θα βομβαρδίσουν τον στόχο και εάν ναι από πού.  Είναι πραγματικά πιο γρήγορο από τα μέσα που έχουν χρησιμοποιηθεί για τον συντονισμό των πυρών μέχρι σήμερα, ενώ το σύστημα κάνει πιο εύκολη την χρήση των drone.

Η ρωσική απάντηση

Από την άλλη, οι ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας διαθέτουν μεγάλο εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου που μπορεί να εντοπίσει, να μπλοκάρει ή να πλαστογραφήσει τα δορυφορικά σήματα. Αλλά τα σήματα της Starlink είναι ισχυρότερα σε σύγκριση με αυτά από δορυφόρους υψηλότερης πτήσης, γεγονός που καθιστά την εμπλοκή τους πιο δύσκολη.

Και ο τρόπος με τον οποίο τα δορυφορικά πιάτα χρησιμοποιούν εξελιγμένα ηλεκτρονικά συστήματα που δημιουργούν στενά εστιασμένες δέσμες που ακολουθούν τους δορυφόρους στον ουρανό σαν αόρατοι προβολείς, παρέχει περαιτέρω αντίσταση στις παρεμβολές.

Οι ευπάθειες των δορυφόρων

Είναι επίσης πιθανές και οι φυσικές επιθέσεις. Οι δορυφόροι Starlink αναμεταδίδουν σήματα που λαμβάνουν σε αρκετά κοντινούς «σταθμούς εδάφους». Με τη σειρά τους στέλνουν τα δεδομένα στο Διαδίκτυο ή δημιουργούν αντίγραφα ασφαλείας σε άλλο δορυφόρο, ανάλογα με το πού βρίσκεται ο προβλεπόμενος παραλήπτης. Διαθέτουν επομένως μια ευπάθεια. Αλλά με επίγειους σταθμούς που χειρίζονται την κυκλοφορία από και προς την Ουκρανία στο έδαφος του ΝΑΤΟ, μια φυσική επίθεση θα ήταν μια σοβαρή κλιμάκωση.

Από την άλλη, η Αμερική, η Κίνα, η Ινδία και η Ρωσία διαθέτουν πυραύλους που μπορούν να καταρρίψουν τους δορυφόρους από τον ουρανό. Και πάλι, όμως, η χρήση τους θα φαινόταν σοβαρή κλιμάκωση. Θα ήταν επίσης λιγότερο χρήσιμο ενάντια σε ένα δίκτυο όπως το Starlink παρά σε παλαιότερα συστήματα.

Απέρριψε το αίτημα για χρήση του Starlink στην Ουκρανία

Τον Σεπτέμβριο, Ουκρανοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν στον Economist ότι ο Μασκ είχε απορρίψει ένα ουκρανικό αίτημα να επιτραπεί η χρήση του Starlink στην Κριμαία, ένα τμήμα της Ουκρανίας στο οποίο η Ρωσία εισέβαλε και προσάρτησε το 2014 και όπου η Ουκρανία έχει πραγματοποιήσει πολυάριθμες επιδρομές σε λιμάνια και αεροπορικές βάσεις.

Τον Οκτώβριο ο Μασκ έκανε δημοσκόπηση με τους οπαδούς του στο Twitter σχετικά με το εάν η Ουκρανία έπρεπε να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία προκάλεσε οργή από τους ηγέτες της χώρας.

Ο κ. Μασκ απάντησε λέγοντας πως η SpaceX θα σταματήσει να επωμίζεται με τα έξοδα χρήσης του δορυφορικού διαδικτύου από την Ουκρανία. Γρήγορα όμως αυτό άλλαξε πορεία και οι σχέσεις φαίνεται να έχουν τακτοποιηθεί από τότε. «Τους είμαι εξαιρετικά ευγνώμων για ό,τι κάνουν για εμάς», λέει ο κ. Fedorov, υπουργός ψηφιακού μετασχηματισμού της Ουκρανίας. Ωστόσο, η SpaceX συνέχισε να περιορίζει τη χρήση του Starlink στα ρωσικά κατεχόμενα εδάφη, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, μια κίνηση που είναι τουλάχιστον ασυνήθιστη για μια εμπορική εταιρεία.

Ο φόβος των κρατών

Εάν η υπηρεσία δεν επιτρέπεται σε ορισμένα μέρη, μπορεί να επιτραπεί σε άλλα, ακόμη και αν δεν είναι ευπρόσδεκτη. Ορισμένες χώρες δεν θέλουν οι υπηρεσίες Starlink να καθιστούν το Διαδίκτυο ανεξέλεγκτο και επομένως δεν επιτρέπουν στην εταιρεία να λειτουργεί εντός των συνόρων τους.

Αλλά αυτό μπορεί να παρακαμφθεί όταν οι επίγειοι σταθμοί σε γειτονικές χώρες είναι αρκετά κοντά. Οι υπηρεσίες Starlink χρησιμοποιούνται επί του παρόντος από διαδηλωτές στο Ιράν, λέει ο κ. Μασκ, παρά το γεγονός ότι η χώρα δεν επιτρέπει επίσημα την είσοδο της τεχνολογίας.

Στο μέλλον, η υπηρεσία θα είναι δυνατή ακόμη και σε μέρη που δεν υπάρχουν κοντά επίγειοι σταθμοί. Η επόμενη γενιά δορυφόρων προορίζεται να είναι σε θέση να περνούν μηνύματα μεταξύ τους, αντί να τα στέλνουν πίσω στον πλησιέστερο επίγειο σταθμό, δημιουργώντας ένα δίκτυο που θα μπορούσε να είναι μην είναι «δεμένο» με τη Γη.