Αλώβητη η Μέρκελ από τις επιθέσεις

Η Ανγκελα Μέρκελ κοιμόταν στο ξενοδοχείο Shangri-La του Ουλάν Μπατόρ όταν της τηλεφώνησε ο διευθυντής του πολιτικού της γραφείου με τα νέα για την τελευταία κρίση.

Ηταν 5.30 το πρωί στην πρωτεύουσα της Μογγολίας, 10.30 μ.μ. στο Βερολίνο και ένα στρατιωτικό πραξικόπημα βρισκόταν σε εξέλιξη στην Τουρκία. Οσο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντιμετώπιζε τους στασιαστές, η Μέρκελ ενημερωνόταν τηλεφωνικά από μέλη της κυβέρνησής της πριν ετοιμάσει μια δήλωση την οποία έκανε στον Τύπο μόλις επέστρεψε στο Βερολίνο την επομένη, διαβεβαιώνοντας την Τουρκία για τη στήριξή της σε «όλους όσοι υπερασπίζονται τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου».

Η γερμανίδα καγκελάριος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σταθερή ροή κρίσεων που ζητούν την αντίδρασή της. Από τους πρόσφυγες έως την άνοδο του λαϊκισμού και από το Brexit έως την κρίση των ιταλικών τραπεζών, οι απειλές για την οικονομική και πολιτική συνοχή της Ευρώπης πολλαπλασιάζονται με πρωτοφανή ρυθμό. Οι πυροβολισμοί της περασμένης Παρασκευής στο Μόναχο, η επίθεση με ματσέτα στη Νοτιοδυτική Γερμανία, η ανατίναξη προχθές ενός 27χρονου Σύρου κοντά σε ένα μουσικό φεστιβάλ στο Ανσμπαχ, τόσο σύντομα μετά τον τρόμο της 14ης Ιουλίου στη Νίκαια, επιτείνουν την αίσθηση πως η κατάσταση κινδυνεύει να βγει εκτός ελέγχου.

Είναι πολύ νωρίς ώστε να αποτιμηθούν οι πολιτικές επιπτώσεις των επιθέσεων στο γερμανικό έδαφος και ιδιαίτερα το κατά πόσο η εμπλοκή προσφύγων θα αναζωπυρώσει την κριτική για την περσινή απόφαση της Μέρκελ να ανοίξει τις πόρτες της Γερμανίας σε περίπου ένα εκατομμύριο αιτούντες άσυλο. Εκείνο που είναι ξεκάθαρο είναι πως τα ποσοστά της γερμανίδας καγκελαρίου είχαν αρχίσει να ανεβαίνουν τις τελευταίες εβδομάδες: οι CDU/CSU κέρδισαν ένα 3% τον μήνα που μεσολάβησε μετά το βρετανικό δημοψήφισμα.  

Με 35,5% υποστήριξη, σύμφωνα με μια δημοσκόπηση της Allensbach στις 21 Ιουλίου, το CDU έφτασε στο υψηλότερο επίπεδό του φέτος – έχοντας προβάδισμα 13% επί των Σοσιαλδημοκρατών. Αύξηση κατέγραψε και η δημοτικότητα της Μέρκελ, φτάνοντας στο 59% τον Ιούλιο από 50% τον Ιούνιο.

Ολοταχώς για τέταρτη θητεία. Αντιμέτωποι καθώς είναι με εντεινόμενη αβεβαιότητα, οι Γερμανοί αναζητούν το σταθερό χέρι τής πλέον πεπειραμένης ηγέτιδος της Ευρώπης. Η αναγκαιότητα αυτή παγιώνει την επικρατούσα άποψη στο Βερολίνο πως η καγκελάριος θα επιδιώξει του χρόνου μια τέταρτη θητεία, μην μπορώντας να αποφύγει το βάρος της ευθύνης ακόμη και αν το επιθυμούσε.

«Δεδομένης της συνολικής παγκόσμιας πολιτικής κατάστασης, η πίεση στη Μέρκελ να είναι εκ νέου υποψήφια το 2017 είναι μεγάλη» λέει ο Πίτερ Μάτουσεκ, επικεφαλής πολιτικός αναλυτής στο ινστιτούτο δημοσκοπήσεων Forsa. «Πάνω από όλους, όμως, είναι το κόμμα της αυτό που θα το απαιτήσει». Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως ένα 80% των μελών του CDU τάσσεται υπέρ μιας νέας υποψηφιότητας της Μέρκελ.

Ο λόγος τον οποίο επικαλούνται περισσότερο είναι η απουσία προφανούς διαδόχου. Δύο εν δυνάμει δελφίνοι, η υπουργός Αμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λέγεν και ο υπουργός Εσωτερικών Τόμας ντε Μεζιέρ, είτε δεν έχουν το απαιτούμενο κομματικό έρεισμα ή έχουν δει το πολιτικό τους άστρο να φθίνει. Οσο για τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αυτός επέδειξε την αφοσίωσή του στη Μέρκελ στηρίζοντας την προσφυγική πολιτική της σε μια περίοδο που η καγκελάριος είχε πληγεί πολιτικά. Η ίδια η Μέρκελ έχει πει πως θα αποφασίσει «εν ευθέτω χρόνω». Μια ανακοίνωση ενδεχομένως να έρθει στο συνέδριο του CDU τον Δεκέμβριο.