Ενας τελικός με ταξικές διαφορές

Ενας τελικός σαν νουβέλα πορτογάλου λογοτέχνη. Η Πορτογαλία, μια χώρα που είδε το 15% του πληθυσμού της να μεταναστεύει στη Γαλλία για να κάνει τις δουλειές που δεν έκαναν οι Γάλλοι, καλείται να αντιμετωπίσει το παρελθόν της.

Περισσότεροι από ενάμισι εκατομμύριο Πορτογάλοι έγιναν οικονομικοί μετανάστες στη Γαλλία από το 1960 έως το 1974. Μια προσφυγική ροή σαν ουλή που διασχίζει το δυτικό άκρο της Ευρώπης. Για τους Πορτογάλους, τους «Αλβανούς» της Γαλλίας, ο αυριανός τελικός του Euro 2016 είναι μια αναμέτρηση με το ίδιο τους το παρελθόν. Πολλοί πορτογάλοι μετανάστες ακύρωσαν τις καλοκαιρινές τους διακοπές στα πατρογονικά χώματα για να ζήσουν τη στιγμή που ο Ρονάλντο θα νικά τα αφεντικά τους μέσα στο σπίτι τους και θα σηκώνει στον παρισινό ουρανό το τρόπαιο.

Η ιστορία του τελικού του 15ου Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος μοιάζει με παζλ.

Ο Φερνάντο Σάντος ανέλαβε την ευθύνη των Θαλασσοπόρων στις 23 Σεπτεμβρίου 2014. Δεκαοκτώ ημέρες μετά κάθησε στον πάγκο τους για πρώτη φορά, στο φιλικό παιχνίδι με τη Γαλλία στο Σεν Ντενί. Εκεί όπου επιστρέφει αύριο απέναντι στην ίδια ομάδα.

Οι Γάλλοι αποτελούν την ποδοσφαιρική νέμεση για τους Πορτογάλους. Σε επίσημα παιχνίδια έχουν αναμετρηθεί τρεις φορές. Και τις τρεις σε ημιτελικά, μία στο Μουντιάλ του 2006 και δύο σε Euro (1984, 2000).

Πάντοτε οι Πορτογάλοι εγκατέλειπαν τον αγωνιστικό χώρο ταπεινωμένοι. Οπως ταπεινωμένοι ήταν για πολλά χρόνια οι χιλιάδες συμπατριώτες τους στα μεροκάματα του τρόμου στη Γαλλία.

Η πιο πρόσφατη φιλική νίκη των Πορτογάλων επί της Γαλλίας σημειώθηκε τον Απρίλιο του 1975, δέκα χρόνια πριν γεννηθεί ο Ρονάλντο, ενώ έχουν προηγηθεί  δέκα σερί ήττες. Η Γαλλία φτάνει για τρίτη φορά σε τελικό Euro. Τις δύο προηγούμενες, το 1984 ως διοργανώτρια με ηγέτη τον Μισέλ Πλατινί και το 2000 με τον Ζιντάν στον κολοφώνα της δόξας του, κατέκτησε το τρόπαιο.

Οι Μπλε δεν έχουν πια ούτε Πλατινί ούτε Ζιντάν. Διαθέτουν όμως μια συμπαγή ομάδα και τον καλύτερο σκόρερ του τουρνουά, τον ποδοσφαιρικό πρόσφυγα Αντουάν Γκριεζμάν. Στους Γάλλους δεν άρεσαν το ύψος του, η σωματοδομή του, η ταχύτητά του. Πήγε στην Ισπανία, έγινε άσος, ανέβασε την τιμή του στα 100 εκατ. ευρώ και τώρα απαιτεί να τον αποθεώσουν. Οχι βέβαια με τον άκομψο τρόπο που το κάνει ο Ρονάλντο, αλλά με ένα γλυκό χαμόγελο που κρύβει μέσα του πίκρα. Ο Γκριεζμάν είναι μόλις ο δεύτερος παίκτης στην ιστορία των Euro που πετυχαίνει σε τελική φάση τουλάχιστον έξι γκολ. Ο πρώτος ήταν ο Μισέλ Πλατινί το 1984 με εννέα τέρματα, όσα έχει βάλει ο Ρονάλντο σε τέσσερα τουρνουά και πανηγυρίζει. Το κίνητρο είναι η ατμομηχανή που μετατρέπει τον άνθρωπο σε μικρό θεό. Ο Γκριεζμάν έχει μπόλικο απ’ αυτό, από τα απωθημένα που του άφησε ο τελευταίος τελικός του Τσάμπιονς Λιγκ.

Καθισμένος σε μια γωνιά του Μεάτσα, παρακολουθούσε τους παίκτες της Ρεάλ και ιδιαίτερα τον Ρονάλντο να πανηγυρίζουν με το Κύπελλο στα χέρια, το οποίο κατέκτησαν νικώντας την Ατλέτικο στη διαδικασία των πέναλτι.

Ο Γκριεζμάν δεν ήταν καλός σ’ εκείνο τον τελικό. Για την ακρίβεια, αποδείχτηκε μοιραίος, αστοχώντας σε πέναλτι στις αρχές του δεύτερου ημιχρόνου. Ούτε ο Ρονάλντο, αλλά με ένα βγάλσιμο της φανέλας και μία πόζα στον φωτογραφικό φακό ο Πορτογάλος καταφέρνει να σβήσει από τους φιλάθλους κάθε αγωνιστική κενότητα.  Η ατμομηχανή πάντως θα δουλέψει στο φουλ και για τον CR7. Οι λυγμοί που του προκάλεσε το γκολ του Χαριστέα στον τελικό του 2004 μοιάζουν με ανεξίτηλο μελάνι στη φήμη του.

Να διαβάσει ο Ρονάλντο
Ο Ρονάλντο όχι μόνο δεν έχει γευτεί το νέκταρ της νίκης απέναντι στους Γάλλους, αλλά δεν έχει καταφέρει να πετύχει ούτε γκολ. «Αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά» υπόσχεται. Αν διαβάσει το βιβλίο του συμπατριώτη του Ζοζέ Λουίς Πεϊσότο «Βιβλίο», τότε σίγουρα θα είναι διαφορετικά για τον Ρονάλντο.