Ανδρέας Νεφελούδης. Σε βιοτόπους ριζοσπαστισμού

«Αγαπητοί μου φίλοι, βλέπω ότι όλοι ασχολείστε με τους #Παραιτηθείτε, δεν αξίζει τον κόπο. Οταν χρειάστηκε να ασχοληθούμε, μιλώ για πέρσι τον Ιούλιο, πήραν το μάθημά τους. Θα έχει πλάκα στο Σύνταγμα την Τετάρτη, κολλαγόνα, τζημέριες υστερίες, ανεγκέφαλοι “συγγραφείς”, κοινώς υβρεολόγοι και λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις, θα κάνουν ένα σόου με σύνθημα “φέρτε πίσω αυτά που σας φάγαμε”. Μη χολοσκάτε, αν τους μισούς από αυτούς τους γυρίσει κανείς ανάποδα, θα πεταχτεί από τις τσέπες τους το μισό χρέος της χώρας. Αντε και καλή διασκέδαση και προσοχή στα καλσόν».

Τα παραπάνω ποστάρισε στη σελίδα του στο facebook ένα κυβερνητικό στέλεχος, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εργασίας Ανδρέας Νεφελούδης, προκειμένου να απαξιώσει την αντικυβερνητική συγκέντρωση της περασμένης Τετάρτης. Και προφανώς, οι φράσεις του αυτές προστέθηκαν σε έναν ορυμαγδό επιθέσεων κατά της διαδήλωσης και των διαδηλωτών από κυβερνητικά στελέχη – από τον Νίκο Φίλη, τον Γιώργο Κατρούγκαλο, την Ολγα Γεροβασίλη, τον Γιώργο Κυρίτση κ.ά. Παρά τις αποχρώσεις των λογής δηλώσεων, η επωδός ήταν μία: το υποτίθεται ακομμάτιστο συλλαλητήριο έχει κομματικό χρώμα, πίσω του βρίσκεται η ΝΔ.

Η προσέγγιση αυτή είναι συνεπής με μια παλαιοαριστερή ανάλυση, ένα από τα κλισέ της μεταπολιτευτικής κοινοτοπίας, που θεωρεί ότι το δικαίωμα της διαδήλωσης το έχει αποκλειστικά η Αριστερά – όλες οι εκδοχές της, όλες οι παραφυάδες της, ακόμα και οι βίαιες. Απλοϊκή στη σύλληψή της, δικαιολογείται από τον αυταρχισμό που υποκρύπτει, ιδίως όταν η Αριστερά είναι κυβέρνηση (έστω, μαζί με τους ακροδεξιούς ΑΝΕΛ). Για την Αριστερά αυτού του τύπου, οποιαδήποτε αμφισβήτηση της αριστερής πολιτικής είναι συντηρητική παλινδρόμηση, γι’ αυτό και ο πόλεμος κατά της συγκέντρωσης των «Παραιτηθείτε».

Ο Ανδρέας Νεφελούδης επικρίθηκε για το ποστ του αυτό. Αλλά, για τον πολιτικό κυνισμό, σημασία έχει ο σκοπός. Ο Ανδρέας Νεφελούδης (που πήγε σχολείο στην Ευαγγελική Σχολή Νέας Σμύρνης και σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΟΕΕ) γεννήθηκε (το 1954) αριστερός – δεν έγινε. Τον βαραίνει η βαριά σκιά του θείου του, Βασίλη Νεφελούδη, που έφαγε τους αγώνες του κομμουνιστικού κινήματος με το κουτάλι και πολύ έγκαιρα απαρνήθηκε το δογματικό ΚΚΕ για να στρατευθεί με τις ιδέες της ανανεωτικής Αριστεράς, της κομμουνιστικής ανανέωσης και του ΚΚΕ εσωτερικού. Λέγεται ότι, χάρη στον Βασίλη Νεφελούδη, που έμενε στη Νέα Σμύρνη, ο δήμος κερδιζόταν πάντα από το ΚΚΕ εσωτερικού (ήταν ο ένας από τους δύο δήμους που κέρδιζε το συγκεκριμένο κόμμα, ο άλλος ήταν ο Δήμος Ανωγείων).

Εκεί, στον κομματικό δήμο μυήθηκε στην εργασία. Δεν είναι κακό να δουλεύεις σε ένα κομματικά οικείο περιβάλλον, ωστόσο μαθαίνεις να κινείσαι σε μια πεπατημένη που προϋποθέτει τη νωθρότητα: όλοι πιστεύουν περίπου τα ίδια, όλοι έχουν την ίδια αντίληψη για τη ζωή, όλοι ξέρουν τους ίδιους πάνω – κάτω ανθρώπους, όλοι έχουν τα ίδια πρότυπα. Μοιραίο είναι αν βγεις έξω στον κόσμο, αν συναντήσεις κοινότητες, συλλογικότητες, εργασιακά περιβάλλοντα, κοινωνίες, χώρες που λειτουργούν διαφορετικά από τους βιοτόπους σου, μπορεί και να σε τυφλώσουν τα φώτα, η λάμψη, οι διαφορετικές νοοτροπίες.

Ισως γι’ αυτό ο Ανδρέας Νεφελούδης παρέμεινε μονίμως στους βιοτόπους της Αριστεράς, ως ολότητα: ιδεολογία, πολιτική δράση, εργασία, κουλτούρα, συντροφιές, διασκέδαση. Επαγγελματικά, περιέφερε την «τεχνογνωσία» που απέκτησε στα δημοτικά πράγματα, γι’ αυτό και, όπως γράφει το βιογραφικό του, «από το 1986 ασχολείται επαγγελματικά, επιστημονικά και πολιτικά με τον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης»: μεταξύ άλλων, Λαύριο, Μαρούσι, Φιλοθέη – Νέο Ψυχικό. Και οι μοναδικές μετακινήσεις του ήταν στον Συνασπισμό, στον ΣΥΡΙΖΑ, στη ΔΗΜΑΡ και, εσχάτως, πάλι στον ΣΥΡΙΖΑ – και σε ένα ακόμα δημόσιο οφίτσιο χάριν της κομματικής ένταξης.

Από βιότοπο σε βιότοπο, προφανώς αλλάζουν μερικά πράγματα, αλλά η περιρρέουσα ατμόσφαιρα παραμένει ίδια. Κομματική ιεραρχία και ανέλιξη μέσα στα όρια αυτής της ιεραρχίας, σχέση κόμματος με το κράτος ή τις δομές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, παρεμβάσεις για να φαινόμαστε, δηλαδή να υπάρχουμε ως δημόσια πρόσωπα, πρωτίστως για τους συγκατοίκους των βιοτόπων όπου ζούμε. Παιχνίδια εξουσίας.

Το 2011, π.χ., στον βιότοπο της ΔΗΜΑΡ, που επικαλούνταν την ευρωπαϊκή παράδοση του ΚΚΕ εσωτερικού (ώσπου ο Φώτης Κουβέλης να την ενταφιάσει με τις πολιτικές επιλογές του), ο Ανδρέας Νεφελούδης ήταν απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ. Ηταν η μετά τη Marfin εποχή, εποχή προετοιμασίας του κύματος των «Αγανακτισμένων», και ο Ανδρέας Νεφελούδης εκτιμούσε ότι οι φανατικοί του ΣΥΡΙΖΑ καθύβριζαν τους αντιπάλους τους. Μιλούσε, λοιπόν, για μια πρακτική που τότε πίστευε ότι «εκτρέφει το αβγό του φιδιού και αποκαλύπτει αυταρχικές, προβοκατόρικες, κρυπτοφασιστικές και ακραία συντηρητικές συμπεριφορές!». Τότε, ήταν φυσικό και αριστερό να κάνει λόγο για βίαιες ενέργειες που (τουλάχιστον) ανέχονταν οι συριζαίοι και να καταδικάζει με οξύτητα τους «σεξουαλικούς και άλλους βαρβαρισμούς» που, συχνά, εξέπεμπε ο λόγος τους.

Σήμερα, μιλώντας ο σύντροφος Ανδρέας Νεφελούδης για τα καλσόν που σιγά μη σκίσουν οι διαδηλωτές της Πλατείας Συντάγματος, χρησιμοποιεί και ο ίδιος οξείς «σεξουαλικούς και άλλους βαρβαρισμούς». Τι άλλαξε; Οχι σπουδαία πράγματα. Ο κομματικός βιότοπος που τον φιλοξενεί, ο βιότοπος από τον οποίο ψωμίζεται.