Εγκλημα και oικογένεια

«Η φαμίλια»: Ο λεγόμενος Βρώμικος Πόλεμος άρχισε στην Αργεντινή στις 24 Μαρτίου 1976 από τη στρατιωτική χούντα που θεώρησε πως έπρεπε να ξεμπερδεύει ριζικά όχι μόνο με τους αριστερούς αντάρτες, μα και με πάσης φύσεως διανοουμένους και ενοχλητικούς. Γι’ αυτούς, το αρνητικό παράδειγμα ήταν αυτό του Πινοτσέτ στη Χιλή – χρειαζόντουσαν πιο άμεσα, πιο δραστικά μέτρα. Η «Διαδικασία Εθνικής Αναδιοργάνωσης», όπως την αποκάλεσαν επισήμως, συμπεριελάμβανε απαγωγές (νύχτα και μέρα), φρικτά βασανιστήρια και μυστικές εκτελέσεις.

Ο αριθμός των νεκρών παραμένει μέχρι σήμερα ασαφής: κάποιοι μιλούν για 30.000 θύματα. Αμεσα εμπλεκόμενος στην όλη ιστορία υπήρξε ο Αρχιμήδης Πούτσιο, έντιμος οικογενειάρχης που διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς με το μιλιταριστικό καθεστώς, την ιστορία του οποίου αποπειράται να διηγηθεί ο Πάμπλο Τραπέρο σε αυτήν εδώ τη μεγάλη εμπορική επιτυχία που έσπασε κάθε ρεκόρ στη χώρα του. Γιατί βλέπετε, η εν λόγω πατριαρχική μορφή εργάστηκε κυρίως ως ελεύθερος επαγγελματίας, ένας αρχισυμμορίτης, με «συντρόφους» τη σύζυγο, τα παιδιά του και άλλους «εξωτερικούς» συνεργάτες, με τη βοήθεια των οποίων ο Πούτσιο απήγαγε και σκότωσε τρεις νέους ανθρώπους, όλοι τους γόνοι πλουσίων οικογενειών. Με το αζημίωτο φυσικά.

Από την αρχή είναι ξεκάθαρο πως ο Τραπέρο προσπαθεί να στήσει μια κάποιου είδους δραματουργική αντίστιξη ανάμεσα στη δράση της φαμίλιας και την πολυτάραχη πολιτική ιστορία της χώρας του, οι σημάνσεις του όμως μαρτυρούν ελάχιστο βάθος σκέψης. Εντοπίζει βέβαια τη ρίζα του κακού στην κοινωνικό πυρήνα, δηλαδή στην οικογένεια, και οι σκηνές που διαδραματίζονται στο σπίτι είναι και οι πιο αποτελεσματικές: ο σκηνοθέτης εδώ μοιάζει να έχει μελετήσει σωστά το «Τέλος της βίας» του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ. Αλλά ο καναδός δημιουργός δεν αποτελεί τη μοναδική του επιρροή. Τα θεαματικά μονοπλάνα (ιδίως η αριστουργηματική σεκάνς που κλείνει το φιλμ) παραπέμπουν ευθέως στον Μάρτιν Σκορσέζε. Ακόμα και η αφίσα της ταινίας μοιάζει με αναφορά στον «Νονό» του Φράνσις Φορντ Κόπολα. Και το αστυνομικό αυτό θρίλερ, σφιχτοδεμένο και επενδυμένο έξοχα με γνωστές μουσικές επιτυχίες (άλλο ένα δάνειο από τον Μάρτιν) μαρτυρά την ακρίβεια του κινηματογραφικού του βλέμματος. Δύσκολα όμως μπορώ να παραβλέψω πως η ταινία προφασίζεται μια διορατικότητα που απλά δεν είναι εκεί.