Ανιση μάχη χωρίς όπλα

Τον περασμένο Απρίλιο, τα καταστροφικά σενάρια επιβεβαιώθηκαν. Στρατιωτικοί γιατροί στις ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι ανακαλύφθηκε ο πρώτος ασθενής που δεν τον «πιάνει» κανένα αντιβιοτικό, ούτε καν το πιο ισχυρό.

Επρόκειτο για 49χρονη γυναίκα που μολύνθηκε με ένα στέλεχος του βακτηρίου E. coli, το οποίο αποδείχθηκε ανθεκτικό ακόμη και στα ισχυρότερα αντιβιοτικά «τελευταίας καταφυγής», όπως είναι η κολιστίνη.

Οι έλληνες λοιμωξιολόγοι από την πλευρά τους δεν φαίνεται να εκπλήσσονται από αυτή την εξέλιξη: «Στα νοσοκομεία της χώρας μας ήδη βιώνουμε το “τέλος εποχής” των αντιβιοτικών» προειδοποιεί ο αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας – Λοιμωξιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνεργάτης του ΚΕΕΛΠΝΟ Σωτήρης Τσιόδρας.  Σύμφωνα με τον ίδιο αποτελεί καθημερινότητα η φροντίδα ασθενών με σοβαρές λοιμώξεις «τις οποίες παρακολουθούμε χωρίς να έχουμε στη διάθεσή μας φαρμακευτικά όπλα. Καταφεύγουμε σε πειραματικά σχήματα αντιβιοτικών και περιμένουμε ελπίζοντας» καταλήγει ο Σωτήρης Τσιόδρας. Η μαρτυρία του ειδικού δεν κρύβει καμία τάση υπερβολής: ενδεικτικά αναφέρεται ότι εντός των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας το βακτήριο κλεμπσιέλλα έχει αποκτήσει αντοχή άνω του 80% σε ισχυρές αντιβιώσεις, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το ασινετομπάκτερ σε κάποια σκευάσματα φτάνει έως και το 100%.

Η λύση για την ανθρωπότητα θα ήταν η δημιουργία νέων, ισχυρότερων αντιβιοτικών, όμως αυτό έχει σταματήσει εδώ και χρόνια.

Αγκάθι το κόστος. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το κόστος της έρευνας είναι τεράστιο, γι’ αυτό και η φαρμακοβιομηχανία δεν επενδύει σε αυτόν τον τομέα. «Είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βρεθεί ένας νέος μηχανισμός που να κατατροπώνει μικρόβια, δεδομένου ότι η επιστήμη έχει εξαντλήσει όλους τους τρόπους – διαταράσσοντας για παράδειγμα τη λειτουργία του DNA τους ή καταστρέφοντας την κυτταρική μεμβράνη τους. Γι’ αυτό και οι εταιρείες συνήθως αναζητούν ένα καινούργιο μόριο, ίδιο όμως με τις παλιές πετυχημένες συνταγές», τονίζει ο καθηγητής Φαρμακολογίας Δημήτρης Κούβελας.

Υπό τις συνθήκες αυτές, διεθνής έκθεση προτείνει τη δημιουργία ενός νέου Παγκόσμιου Ταμείου Καινοτομίας, ύψους δύο δισεκατομμυρίων δολαρίων, που θα χρηματοδοτεί έρευνες για νέα αντιβιοτικά και θα προωθεί τη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής στα νοσοκομεία και τη χρήση εμβολίων.