[Αριστερά της Εδέμ] Moonwalk

O Γιώργος Παναγιωτακόπουλος που έφυγε για πάντα προχθές, δεν ήταν απλώς ο συγκεντρωσιάρχης του ηγεμονικού ΠΑΣΟΚ. Δεν ήταν απλώς ένα από τα ιστορικά στελέχη του Κινήματος. Ηταν και ένα από εκείνα τα πρόσωπα που ταυτίζονται τόσο με τις ιδέες τους ώστε η αποχώρησή τους αφαιρεί ένα κομμάτι από τη συλλογική ιστορία του φορέα που υπηρετήσαν.

Ετσι, ο Παναγιωτακόπουλος παίρνει μαζί του μια ολόκληρη εποχή διαφορετικής απεύθυνσης στις μάζες. Μια εποχή, κατά την οποία μια λαϊκή οικογένεια θεωρούσε μέρος της κουλτούρας της τη συμμετοχή στις μεγάλες συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ. Η πολιτική εκτυλισσόταν ακόμη στον δρόμο ή στην αγορά. Πολύ πριν από την καχυποψία του facebook και τον οπορτουνισμό της ρευστότητας των ιδεών, ο Παναγιωτακόπουλος υπενθύμιζε πως η αφοσίωση είναι μια επαναστατική πράξη. Και συχνά περνάει ακόμη και μέσα από τη ρήξη με το «σπίτι» σου. Ο ίδιος είχε διαφωνήσει ηχηρά με τον μετασχηματισμό του ΠΑΣΟΚ μετά το ’90.

Ο θάνατος ενός πολιτικού προσώπου καλό είναι να εξετάζεται σε ποια συγκυρία λαμβάνει χώρα. Κυρίως για τον χώρο τον οποίο ο εκλιπών υπηρέτησε και πίστεψε. Σήμερα το ΠΑΣΟΚ, ως κεντρική συνιστώσα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, αμήχανο μοιάζει με άλματα άλμπατρος να θέλει να σβήσει τα χρόνια συγκυβέρνησής του με τη Νέα Δημοκρατία. Την έχει ξαναβρεί όμως στους μπαξέδες της πολεμικής κατά του ΣΥΡΙΖΑ. Οπως οι δυο τους συναντήθηκαν στον μνημονιακό «ρεαλισμό», σήμερα φαίνεται να συναντιούνται ξανά στα αντιμνημονιακά Ζάππεια.

Το ΠΑΣΟΚ σήμερα δεν έχει ούτε την πούρα γραμμή του εκσυγχρονισμού ούτε τη μαζικότητα – λαϊκότητα του χαρισματικού Ανδρέα. Περισσότερο μοιάζει με ένα πιο σοβαρό Ποτάμι, με αναφορά βεβαίως σε κοινωνικές οργανώσεις και μια κάποια βάση αλλά και με προφανή μετεωρισμό στο κεντρικό κάδρο της χώρας. Ετσι, δεν πείθει ούτε στο moonwalk του προς τον Ανδρέα ούτε στις πιρουέτες του προς τον «κεντρώο μεταρρυθμισμό».

Η πρόσφατη επίσκεψη της – συμπαθέστατης – κυρίας Γεννηματά στο αμαξοστάσιο του Ρέντη, που σηματοδοτεί το νέο σκληρό ροκ του ΠΑΣΟΚ κατά των ιδιωτικοποιήσεων των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών, μόνο ως μελαγχολικό ρετούς μπορεί να αξιολογηθεί. Οχι γιατί αμφισβητείται η σημερινή αντινεοφιλελεύθερη στρατηγική του ΠΑΣΟΚ. Ούτε γιατί αμφισβητείται πως υπάρχει πεδίο που χωράει σήμερα μια προοδευτική σοσιαλδημοκρατία. Αλλά γιατί τα απεργιακά μέτωπα α λα «ΕΑΣ ΕΑΣ να φύγει ο κερατάς» των αρχών του ’90 συγκροτήθηκαν σε μια άλλη κοινωνία. Και, βέβαια, γιατί η μακρά επαναφορά του ΠΑΣΟΚ στη λαϊκότητα και στις ανάγκες των φτωχών δεν απαιτεί μόνο συμμαχίες τύπου «σταμουλοκολλάδων». Απαιτεί και κόμμα-βιότοπο που θα χωράει και Παναγιωτακόπουλους.