Ο πλανήτης «εν καμίνω»

Μπορεί να βρισκόμαστε ακόμη στον Μάιο, αλλά οι ειδικοί είναι σχεδόν βέβαιοι: το 2016 θα είναι η πιο ζεστή χρονιά όλων των εποχών, έχοντας μάλιστα καταγράψει τη μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας. Και από πού προκύπτει αυτή η βεβαιότητα; Μα από τα ρεκόρ που σπάνε το ένα μετά το άλλο. Πρώτο ρεκόρ: ο φετινός Απρίλιος ήταν ο πιο ζεστός όλων των εποχών. Δεύτερο: ήταν ο έβδομος μήνας στη σειρά που έσπασε τα κοντέρ της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Τρίτο: η αύξηση των θερμοκρασιών του Απριλίου είναι η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ. Τέταρτο: Ο Απρίλιος είναι ο τρίτος μήνας στη σειρά με τη μεγαλύτερη αύξηση θερμοκρασίας.

Με τα ρεκόρ να σπάνε με τέτοια ταχύτητα, δεν είναι καθόλου περίεργο που οι ειδικοί μιλούν για «κατεπείγουσα κατάσταση». Θα αρκούσε, πάντως, να ρίξει μια ματιά ένας μη ειδικός στα στοιχεία που έδωσε το περασμένο Σάββατο στη δημοσιότητα η NASA για να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα. Σύμφωνα με αυτά, το νέο ρεκόρ έσπασε το προηγούμενο κατά 0,24 βαθμούς Κελσίου, το οποίο κρατούσε από το 2010. Σε σχέση με τη μέση θερμοκρασία του Απριλίου, ο φετινός Απρίλιος ήταν πιο ζεστός κατά 0,84 βαθμούς Κελσίου.  

400.000 ατομικές βόμβες

Εχει πραγματικά σημασία μια φαινομενικά τόσο μικρή αύξηση της θερμοκρασίας; Τεράστια, σύμφωνα με τους ειδικούς. Από το 1880 η θερμοκρασία στον πλανήτη έχει αυξηθεί συνολικά κατά έναν βαθμό Κελσίου. Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της αύξησης, αρκεί να λάβει υπόψη του ότι η επιπλέον θερμότητα που συγκεντρώνεται στην επιφάνεια της Γης είναι σχεδόν ίση με τη θερμότητα που θα απελευθέρωναν 400.000 ατομικές βόμβες, όπως εκείνη της Χιροσίμα, εάν έπεφταν όλες μαζί. Αυτή η έκρηξη θερμότητας – λένε οι επιστήμονες του κλίματος – οφείλεται εν μέρει στο φαινόμενο Ελ Νίνιο. Προσθέτουν, ωστόσο, ότι αυτή δεν είναι η μεγαλύτερη έκταση που έχει γνωρίσει ποτέ το φαινόμενο.

«Το ενδιαφέρον είναι η κλίμακα με την οποία σπάνε αυτά τα ρεκόρ» έλεγε στην «Γκάρντιαν» ο αυστραλός καθηγητής Αντι Πίτμαν. «Είναι σαφές ότι κινούμαστε προς τη λάθος κατεύθυνση. Οι επιστήμονες έχουν προειδοποιήσει από τη δεκαετία του 1980 για τα φαινόμενα αυτά, ενώ ήταν βέβαιοι ότι θα επαληθεύονταν οι προβλέψεις τους από το 2000. Προς τι λοιπόν όλη αυτή η έκπληξη;» σημείωνε ο ίδιος.

Η λίστα της καταστροφής

Και τι προβλέπουν οι επιστήμονες για το μέλλον; Οτι πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλον τον πλανήτη θα κινδυνεύσουν από καταστροφικές πλημμύρες στις παράλιες περιοχές μέχρι το 2060 εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με τη σχετική έκθεση της βρετανικής φιλανθρωπικής οργάνωσης Christian Aid, η Κίνα, η Ινδία και οι ΗΠΑ συγκαταλέγονται στις χώρες που πρόκειται να πληγούν περισσότερο. Η λίστα περιλαμβάνει από την Καλκούτα, το Μουμπάι και τη Σαγκάη μέχρι το Μαϊάμι. Κι όπως φαίνεται, η λίστα της καταστροφής θα μεγαλώσει. Γιατί η αύξηση των θερμοκρασιών απειλεί με ερήμωση τα οικοσυστήματα του πλανήτη – όχι μόνο στην επιφάνεια αλλά και στους βυθούς.

Το 93% των κοραλλιογενών υφάλων στην Αυστραλία έχει πληγεί από μια επιδημία που αποχρωματίζει τα κοράλλια και τελικά τα σκοτώνει. Η επιδημία λέγεται λεύκανση και από τους ειδικούς αποδίδεται στην υπερθέρμανση των υδάτων. Το φαινόμενο παρατηρείται και στο Μέγα Κοραλλιογενές Φράγμα που βρίσκεται στα ανοικτά της Βορειοανατολικής Αυστραλίας και είναι ο μεγαλύτερος κοραλλιογενής ύφαλος στον κόσμο. Οι μελέτες δείχνουν ότι το φαινόμενο της λεύκανσης στο Μέγα Κοραλλιογενές Φράγμα είναι 175 φορές πιθανότερο να οφείλεται στην κλιματική αλλαγή που προκαλεί η υπερθέρμανση. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, σε τι ελπίζουν οι επιστήμονες; Να αποδειχθεί ο πλανήτης λιγότερο ευαίσθητος στα αέρια του θερμοκηπίου απ’ ό,τι έχουν προβλέψει. Οι οποίοι πάντως – πρέπει να προστεθεί – στις προβλέψεις τους μέχρι τώρα δεν έχουν πέσει καθόλου έξω.