«Η Ευρώπη ας τραβήξει τον δρόμο της»

Η προκλητική δήλωση του Ταγίπ Ερντογάν ότι η κυβέρνησή του δεν πρόκειται να αλλάξει τον αντιτρομοκρατικό της νόμο προκειμένου να εξασφαλίσει την άρση της βίζας για τους πολίτες της από την ΕΕ θέτει άλλη μία φορά εν αμφιβόλω τη συμφωνία για το Προσφυγικό που επιτεύχθηκε μεταξύ Βρυξελλών και Αγκυρας.

«Η Ευρωπαϊκή Ενωση μας λέει: “Θα αλλάξετε τον αντιτρομοκρατικό νόμο για να άρουμε τη βίζα”» τόνισε ο Ερντογάν στη διάρκεια ομιλίας του στην Κωνσταντινούπολη που μεταδόθηκε ζωντανά από την τηλεόραση. «Να με συγχωρείτε αλλά εμείς θα ακολουθήσουμε τον δρόμο μας και εσείς τραβήξτε τον δικό σας». Το μέγα ερώτημα που προκύπτει από τη νέα αυτή σκλήρυνση της στάσης Ερντογάν μόλις λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση για την αποπομπή του πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου αφορά το ποια θα είναι η αντίδραση της ΕΕ σε αυτή τη νέα απειλή για την προσφυγική συμφωνία, η οποία θεωρείται ουσιώδης προκειμένου να ελεγχθεί η ροή των προσφύγων στην Ευρώπη.

Με τα λεγόμενά του ο Ερντογάν ουσιαστικά τραβά μια γραμμή. Οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι πάντα θεωρούσαν τον αντιτρομοκρατικό νόμο ως μεγάλο εμπόδιο για τη συμφωνία σχετικά με την άρση της βίζας, επειδή η κατάργησή του ουσιαστικά περιορίζει τις εξουσίες του τούρκου προέδρου για τους διωγμούς των Κούρδων αλλά και των ΜΜΕ που του ασκούν κριτική. Οπως απέδειξε με την αποπομπή του Νταβούτογλου, ο Ερντογάν βρίσκεται στη διαδικασία επέκτασης και όχι περιορισμού του αυταρχισμού του.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι σχολιάζουν: «Καταλήξαμε σε μια συμφωνία με την τουρκική κυβέρνηση, έχουμε τον λόγο της τουρκικής κυβέρνησης, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με την τουρκική κυβέρνηση». Την περασμένη Παρασκευή η Κομισιόν είχε προτείνει την άρση της βίζας για τους Τούρκους που θέλουν να ταξιδέψουν σε χώρες της ΕΕ ως αντάλλαγμα για τις διαβεβαιώσεις ότι η Αγκυρα θα υλοποιήσει τα κριτήρια που απαιτούνται, μεταξύ των οποίων είναι η βελτίωση των μέτρων ασφαλείας και η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών, έως το τέλος Ιουνίου. Μάλιστα ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμαν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι «η Τουρκία έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο» ενώ πρόσθεσε ότι «υπάρχουν ακόμα κάποια επείγοντα βήματα που πρέπει να γίνουν».

Αξιωματούχοι της Κομισιόν, μεταξύ των οποίων και ο Τίμερμανς, υπερασπίζονται τη συμφωνία με την Αγκυρα για το Προσφυγικό, υποστηρίζοντας ότι έτσι θα εξαναγκαστεί η Τουρκία να προχωρήσει σε δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Αυτό το επιχείρημα είναι ουσιώδες και στην προσπάθεια να πεισθούν αρκετοί ευρωβουλευτές που αντιμετωπίζουν το όλο θέμα με σκεπτικισμό καθώς η ψήφος τους είναι αναγκαία για να επικυρωθεί η άρση της βίζας.

«Ο Ερντογάν βάζει σε δοκιμασία την Ευρώπη» δήλωσε η ολλανδή ευρωβουλευτής Σοφί Ιντ Βελντ, μετά τις δηλώσεις του τούρκου προέδρου. «Αυτή η συμφωνία ήταν ασταθής από την αρχή αλλά τώρα ουσιαστικά ο Ερντογάν τραβά την πρίζα. Είναι πλέον προφανές ότι το να αναθέτουμε σε άλλους την επίλυση των προβλημάτων μας δεν αποδίδει». Μάλιστα έκανε έκκληση για την υιοθέτηση μιας «πλήρους πολιτικής ασύλου και μετανάστευσης από την ΕΕ το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου να αποφύγουμε τις παγίδες που στήνουν αυταρχικοί ηγέτες».

Η Κομισιόν δύσκολα θα προχωρήσει την προσφυγική συμφωνία, με δεδομένη τη νέα στάση του Ερντογάν, χωρίς την έγκριση από το Βερολίνο σχολιάζει το Politico. Με την ενίσχυση λαϊκιστικών, αντιμεταναστευτικών κομμάτων λόγω της προσφυγικής κρίσης, η έναρξη ενός νέου μεταναστευτικού κύματος είναι το τελευταίο που θα ήθελε η Ανγκελα Μέρκελ. Με την τελευταία προκλητική δήλωση του Ερντογάν φαίνεται να δικαιώνονται εκείνοι που προειδοποιούσαν από τον Μάρτιο ότι το να δοθεί στην Τουρκία η εξουσία να ελέγχει τον αριθμό των προσφύγων προς την Ευρώπη αφήνει την ΕΕ σε μια πολύ αδύναμη διαπραγματευτική θέση.