«...Η ομορφιά, η ασχήμια, η χυδαιότητα έπρεπε να αναχαιτισθούν όπως στον ηθικό βίο οι ανομολόγητες ενορμήσεις μεταρσιώνονταν σε ευγενείς πράξεις, με μικρή ή μεγάλη προσπάθεια...». Κάπως έτσι ο Κωστής Παπαγιώργης στα «Υπεραστικά» (Καστανιώτης) μιλούσε για το πάγιο γνώρισμα της κλασικής τέχνης, τη μεταρσίωση, που υπαγορεύει την εξιδανίκευση στα δημιουργήματά της. Ο έρπων βίος, όμως, δεν μπορεί να κάτσει με τα χέρια σταυρωμένα και να δεχθεί τις επιταγές της αποστείρωσης. Ακολούθως ο τίτλος του βιβλίου προσεγγίζει τη φροϊδική αντιμετάθεση ρόλων και ερεθισμάτων όπου χυδαίο είναι το ανομολόγητα επιθυμητό. Ο απαγορευμένος καρπός. Ενα λογοκριτικό όριο που σπάει σε κομματάκια όταν αγγίξει την επιφάνεια ενός απαιτητικού μονοκοτυλήδονου όπως της ορχιδέας. Τα ορμέμφυτα που διαμορφώνουν την έλξη παρακολουθούν με ένταση την αναμέτρηση αυτή.
Στην πέμπτη της μυθοπλαστική προσπάθεια η Ελενα Μαρούτσου συνομιλεί σε έντεκα διηγηματικές πράξεις με αντίστοιχα ερωτικά μοτίβα επιδραστικών συγγραφέων τής παγκόσμιας λογοτεχνίας: Λόρενς, Γουλφ, Πόε, Ουάιλντ, Παπαδιαμάντη, Πόρτσια, Κάφκα, Πλαθ, Λάρκιν, Σαίξπηρ. Σκοπός εδώ δεν είναι να «επικαιροποιηθεί» η δραματουργία των κλασικών (δεν υπάρχει κανένας λόγος άλλωστε), αλλά να φωτιστούν πτυχές κάτω από τις νέες συνθήκες, του σήμερα. Η Μαρούτσου προχωρά σε αναδιάταξη των συμφραζομένων χωρίς να προσποιηθεί μονoσήμαντες και ίσως ανιστόρητες δομικές αποδομήσεις. Οι ραφές των επιρροών της μπορεί να είναι εμφανείς, ωστόσο αυτό δεν καθιστά το περιεχόμενο ευάλωτο σε ευκολίες.
Τεμαχισμένα είδωλα
Η μετάπλαση του κειμενικού έργου σε εικόνα αποτελεί καίριο σημείο της διαλεκτικής των καιρών μας. Σύμπτωμα ίσως των τεμαχισμένων ειδώλων τής μετανεωτερικότητας, όπως συνήθως λέγεται. Από τη στιγμή, δε, που η εικόνα μέσα από το βλέμμα ορίζει το πολιτισμικό στίγμα του σήμερα και δεν αναφερόμαστε σε φτηνά τερτίπια τύπου «κινηματογραφική γραφή», η εικονοκλαστική ανασύνθεση και της λογοτεχνικής εμπειρίας εν προκειμένω είναι μια κατάκτηση που η συγγραφέας την έχει εμπεδώσει. Τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Το οποίο ακουμπά στον εσωτερικό βιορυθμό των χαρακτήρων του. Συλλέκτες σπάνιων μορφών ερωτικού μάγματος οι περισσότεροι πρωταγωνιστές, τριγυρίζουν στην αυλή των θαυμάτων της σάρκας και εν συνεχεία εξετάζουν τις  αντοχές τους στο διάσελο των επιθυμιών.
Τα κυρίως πρόσωπα των διηγημάτων είναι γυναίκες. Λοξοπατούν πάνω στο κράσπεδο που ενώνει το όνειρο με την πραγματικότητα. Κινδυνεύουν ανά πάσα στιγμή να γκρεμιστούν. Ομως είναι ο μόνος δρόμος που γνωρίζουν. Ψηλαφίζουν το αναπάντεχο, εδραιώνουν τις αβεβαιότητές τους. Η σαρκική εμπλοκή στο βάθος κρύβει την ανάγκη για αυτογνωσία. Δίχως να είναι η απαραίτητη συνθήκη που θα διαμορφώσει τον σκοπό της ζωής τους. Παράλληλα οι ηρωίδες έλκονται από την ιδέα της ενοποίησής τους με έναν χαμένο πυρηνικό οικογενειακό δεσμό. Δεν είναι σε θέση να δεχτούν την αυτονομία. Αφήνονται χωρίς δεύτερη σκέψη στον παρασυρμό μιας τυχαίας συνάντησης απ' όπου μπορεί να προκύψει δυνητικά μια σχέση. Αυτή η λυρική διαθεσιμότητα για επαφή δημιουργεί την ψευδαίσθηση της μονιμότητας. Της συγκατάβασης με το τραύμα που κουβαλούν μέσα τους. Ο ατόφιος ρομαντισμός που διαπνέει τον σπειροειδή φλοιό των διηγημάτων χρωματίζει έντονα τις γραμμώσεις σωμάτων που πάσχουν.
Γαϊτανάκι κορυφώσεων
Η Μαρούτσου επιφέρει μικρές τομές στους ψυχικούς καμβάδες των δρώντων υποκειμένων για να εξωθήσει την ανάδυση υπαινιγμών. Ενας αμφίσημος συμπεριφορικός κώδικας που ερευνά οσμές, ορμές και σχήματα. Ο εναγκαλισμός με τις φυγόκεντρες δυνάμεις των ενστίκτων. Μια προσπάθεια κατανόησης του κατακερματισμένου πάθους. Η αφήγηση της συγγραφέως ακολουθεί την ίδια τεθλασμένη γραμμή με μπροστάρη τον συνειρμό να σμιλεύει ακατάπαυστα τα γεγονότα. Τα οποία εκκινούν από μια ρεαλιστική σύμβαση για να εξελιχθούν εν συνεχεία σε ένα γαϊτανάκι συναισθηματικών κορυφώσεων. Στην πορεία ο καθρέφτης των λογοτεχνικών αναφορών περιορίζεται στη μυθοπλαστική αφορμή. Καταλήγοντας σε μια ολότελα καινούργια κειμενική δομή, που ανήκει αποκλειστικά στη Μαρούτσου. Αυτή η κατάκτηση διχάζεται συνεχώς ανάμεσα στην οδύνη και το ηδονικό «μένος». Πολλές φορές, το ένα παίρνει τη μορφή του άλλου. Τα πέταλα της ορχιδέας καθώς πέφτουν αποκαλύπτουν τη γυμνότητα του έρωτα και του θανάτου. Αρχετυπικές έννοιες που μέσα τους κλείνουν την ελπίδα είτε της λύτρωσης είτε της απόδρασης από τον εαυτό και τα θνητά συμπτώματά του.

Αινιγματική σύσταση
Τέμνοντας την περιπέτεια της σάρκας
Παράτολμες συνευρέσεις με τους στίχους του Λάρκιν, απρόβλεπτες συναντήσεις στην παραλία, παραμορφωμένα σώματα, ένα σπίτι σαρκικής μνήμης και απίσχνανσης, νύχτες παροδικών επαφών, μπερδεμένα φιλιά, οικογενειακά φυλαχτά προδομένων λυγμών, διακλαδώσεις φαντασιώσεων. Ενα αμάλγαμα διονυσιακής μέθης και συνάμα τραγικής ειρωνείας. Διότι η σχέση με τον έσω και τον έξω κόσμο έχει παιδεμό. Και παρ’ όλα αυτά, από τις λέξεις κυλάει νερό μέσα στις σελίδες. Σε κάθε μυστική γωνιά κρύβεται κι ένας άλλος γρίφος. Ετοιμος να ανακαλυφθεί και να παρασύρει στα μονοπάτια του τον αδαή, αλλά και όποιον νομίζει ότι είναι υποψιασμένος. 
Η ατμόσφαιρα που τυλίγει τις περισσότερες ιστορίες είναι σκοτεινή. Η αίσθηση της απειλής διαχέεται στους πόρους του βιβλίου. Είναι ο τρόπος της συγγραφέως να γράφει πάνω στο μεταίχμιο της ενδεχόμενης σύγκρουσης και της υπέρβασης. Ο πόνος βέβαια δεν μπορεί παρά να αφήσει τα σημάδια του. «Οι χυδαίες ορχιδέες» έχουν αινιγματική σύσταση. Περικλείουν τη συναρμολόγηση της αγάπης στις οντολογικές της διαστάσεις. Τέμνουν την περιπέτεια της σάρκας, που έχει αφεθεί στη σκιά από πλευράς λογοτεχνικής παραγωγής τα τελευταία χρόνια. Η Ελενα Μαρούτσου χαρτογραφεί το γεωφυσικό παλίμψηστο των συλλαβών ενός εαυτού που χρειάζεται να ανακαλυφθεί εκ νέου.

Ελενα Μαρούτσου
Οι χυδαίες ορχιδέες
Εκδ. Κίχλη, 2015, σελ: 384,
τιμή: 16 ευρώ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από