Ανοίγει πόρτα στα νέα μέτρα ο Τσακαλώτος

Η παραμονή του κρίσιμου Eurogroup στο Αμστερνταμ, η 21η Απριλίου φαίνεται πως εξελίσσεται ως ιδιαίτερα σημαντική για την κυβέρνηση, κυρίως για δύο λόγους. Πρώτον, διότι έως τότε το Μαξίμου ευελπιστεί ότι μπορεί να έχει επιτευχθεί συμφωνία σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων (Staff level agreement) και, δεύτερον, διότι την ίδια ημέρα αναμένεται να δοθούν στη δημοσιότητα επίσημα στοιχεία της Eurostat για τα οικονομικά μεγέθη του 2014 και του 2015. Τι θα δείχνουν όμως αυτά τα στοιχεία; Οπως υπαινίσσονται κυβερνητικά στελέχη, θα φανερώνουν ότι η ελληνική οικονομία ως προς τους δείκτες της ύφεσης και του πλεονάσματος πηγαίνει καλύτερα από το αναμενόμενο. Ολα αυτά μένει να αποδειχθούν. Επί της παρούσης, πάντως, το Μαξίμου νιώθει έντονη την πίεση των δανειστών και ανησυχεί πως οι αποφάσεις – αν ληφθούν – θα μετατεθούν για έκτακτο Eurogroup τη Μεγάλη Πέμπτη.  

Το Μαξίμου εφόσον επαληθευθούν οι εκτιμήσεις της Eurostat, θα χρησιμοποιήσει τα νούμερά της ως όπλο κατά τη διαπραγμάτευση των υπουργών Οικονομικών στο Eurogroup της Παρασκευής για να καταρρίψει το επιχείρημα των δανειστών πως χρειάζονται προληπτικά ή υποθετικά πρόσθετα μέτρα 2% (ήτοι 3,6 δισ. ευρώ) ώστε να καλυφθούν πιθανές αποκλίσεις από τον στόχο του 3,5% στο πρωτογενές πλεόνασμα. Και φυσικά, αν θα έχει στα χέρια του την περίφημη συμφωνία σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων, θα έχει δικαιολογημένα λόγους να ελπίζει ότι ίσως την Παρασκευή στην ολλανδική πρωτεύουσα  βγει λευκός καπνός. Δηλαδή, να κλείσει η πρώτη αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος. Παρ’ όλα αυτά, πηγές από τους θεσμούς πιστεύουν ότι χρειάζεται ακόμη αρκετή δουλειά για να κλείσει η συμφωνία.

Ναι από το Μαξίμου σε πολιτική δέσμευση

Το θέμα των πρόσθετων μέτρων που ζητούν οι δανειστές ως «εγγύηση» για ενδεχόμενες παρεκτροπές από τον στόχο του 3,5% για το  πρωτογενές πλεόνασμα σχεδόν μονοπώλησε τη χθεσινή κυβερνητική σύσκεψη υπό τον Αλέξη Τσίπρα στη Βουλή. Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη που συμμετείχαν στη σύσκεψη, την πρώτη μετά την επιστροφή του Ευκλείδη Τσακαλώτου από την Ουάσιγκτον, η κυβέρνηση δεν προτίθεται να λάβει προληπτικά πρόσθετα μέτρα 3,6 δισ. ευρώ για να ολοκληρωθεί η διαδικασία της αξιολόγησης. «Τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο» διαμήνυσε αμέσως μετά η Ολγα Γεροβασίλη.

Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιες κυβερνητικές πηγές αφήνουν να εννοηθεί ότι το Μαξίμου ενδεχομένως και να συμφωνούσε να προβεί σε πολιτική δέσμευση για τη λήψη «υποθετικών» μέτρων αν αυτό χρειαστεί στο μέλλον, υπό την προϋπόθεση ότι θα λάβει σαφείς δεσμεύσεις με αριθμούς ως προς την ελάφρυνση του χρέους. «Κάτι τέτοιο προβλέπεται ούτως ή άλλως και θα το συζητούσαμε» αναφέρει αρμόδιος παράγων, υπό τον όρο να υπάρξουν δεσμεύσεις για το χρέος. Αλλος παράγων που συμμετέχει στο ανώτατο κυβερνητικό συμβούλιο επισημαίνει ότι «θα ήταν καταστροφικό να παίρναμε τώρα μέτρα επιπλέον των 5,4 δισ., διότι αυτό θα σήμαινε ότι θα είμαστε διαρκώς δέσμιοι ενός προγράμματος και δεν θα μπορούσαμε να βγούμε στις αγορές».

Γράφουν τον νέο λογαριασμό

Η κυβέρνηση ερμηνεύει το ουρανοκατέβατο νέο πακέτο των 3,6 δισ. ευρώ  ως αποτέλεσμα των ενδοθεσμικών συγκρούσεων και ως προσπάθεια να παραμείνει το ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Είναι γεγονός πάντως ότι η πρόταση για επιπλέον δυνητικά μέτρα της τάξης του 2% δεν κατατέθηκε στον Ευκλείδη Τσακαλώτο από τους τεχνοκράτες του ΔΝΤ αλλά από τον επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντεϊσελμπλούμ. Ο Ντεϊσελμπλούμ λοιπόν πρότεινε στον έλληνα υπουργό Οικονομικών αυτή τη «λύση» λέγοντάς του χαρακτηριστικά: «Το 1%+1%+1% (5,4 δισ. ευρώ) ας υποθέσουμε ότι είναι ένα στιλό μέσα σ’ ένα κουτί. Σκέψου ότι υπάρχουν άλλα δύο κουτιά με δύο μολύβια μέσα (που σβήνουν εύκολα δηλαδή, όχι όπως το μελάνι). Το ένα μολύβι είναι τα μέτρα των 3,6 δισ. που θα μπορούσατε να πάρετε ως εγγύηση και το άλλο μολύβι είναι το χρέος. Αν δεν υπάρξουν αποφάσεις για το χρέος δεν θα υπάρξουν και νέα μέτρα».

Αξίζει να σημειωθεί ότι το οικονομικό επιτελείο δεν αντιμετωπίζει ως παράλογη την πρόταση του επικεφαλής του Eurogroup. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος κινείται, ούτως ή άλλως, στη γραμμή πως θα μπορούσε να υπάρξει η λύση ενός αξιοπρεπούς πακέτου που θα εμπεριείχε και τη συμφωνία για το χρέος υπό όρους. Κάτι που αποτυπώθηκε άλλωστε και στην άτυπη ενημέρωση του υπουργείου Οικονομικών για τα αποτελέσματα ως προς τη διαπραγμάτευση στην Ουάσιγκτον. Αλλιώς, αν δεν υπάρχει πρόβλεψη για το χρέος όπως έχει αναφέρει σε συνεργάτες του, «είναι εξευτελιστικό να μας ζητάνε νέα μέτρα». Εκ των πραγμάτων λοιπόν η δική του στάση απέναντι στο πακέτο εμφανίζει μια ελαφρά απόκλιση – που δεν την κρύβει – από τη γενικότερη θεώρηση του Μαξίμου απέναντι στην πρόταση για νέα μέτρα. Για παράδειγμα, ο υπουργός Οικονομικών φέρεται ότι έχει πει στους συνεργάτες του πως στο Eurogroup της Παρασκευής «θα μπορούσε να υπάρξει μία συμφωνία συνολική ακόμη και για το χρέος». Χωρίς να αποκλείει την πιθανότητα το θέμα της αξιολόγησης να παραπεμφθεί στη συνεδρίαση της Μεγάλης Πέμπτης.  

Πάντως, με βάση τα χρονοδιαγράμματα οι ψηφοφορίες στη Βουλή για Ασφαλιστικό και Φορολογικό θα γίνουν το διάστημα μεταξύ 5 και 10 Μαΐου.