[Εναλλακτικά] Αριστερή μελαγχολία

Τα σημερινά πολιτικά σχήματα είναι προσωρινά. Η περιπέτεια της Αριστεράς διαρκής και συναρπαστική. Πολλές φορές, ιστορικά αλλά και τώρα, ο τρόπος που εκφράζονται οι αντιφάσεις του καπιταλισμού, ο συσχετισμός δύναμης, η ταξική διάρθρωση, οδηγεί και σε εγχειρήματα με αριστερό πρόσημο. Αν τα ρεύματα ιδεών για τον 20ό αιώνα ήταν όλα δορυφόροι της τότε διπολικής συνθήκης ΗΠΑ – ΕΣΣΔ, σήμερα ο ρευστός πλανήτης μετασχημάτισε και την Αριστερά. Ζούμε την εποχή που η απώλεια «κέντρου» διευκόλυνε μια ανομοιογένεια στα αριστερά του πολιτικού τόξου. Μα οι στρεβλώσεις και ο κρότος των πρώην σοσιαλιστικών κρατών αναδιάταξαν τον ίδιο τον πυρήνα των ιδεών και των εφαρμογών τους. Η εκτόξευση του ανθρώπου στον ουρανό πήρε παράταση.

Οσοι φαντάζονταν και ονειρεύονταν κάτι ριζικά διαφορετικό έσκυψαν στο σκάμμα της πραγματικότητας. Σχεδόν 27 χρόνια μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, η Αριστερά μοιάζει να μην έχει βρει τον νέο βηματισμό μεταξύ ρεαλισμού και ανατροπής. Ακόμη και ο ίδιος ο ορισμός της ελέγχεται. Ο φιλόσοφος Νομπέρτο Μπόμπιο έγραψε πως η αντίθεση Αριστεράς – Δεξιάς έγκειται στο πώς βλέπουν την ισότητα. Ισως ούτε αυτό αρκεί.

Σαν σουρεαλιστικός ετεροχρονισμός, στην Ελλάδα όλα τα παραπάνω ενσαρκώθηκαν με τον πιο παράδοξο τρόπο. Το άλλοτε για χρόνια μειοψηφικό ρεύμα του ευρωκομμουνισμού, σε σύμπλευση και σε συμμαχία με νέες τάσεις που προέκυψαν από την αντιμνημονιακή αγανάκτηση, έγινε κυβερνητικό. Τα θιγμένα μεσαία στρώματα που ηγεμονεύουν ιδεολογικά επέλεξαν με όχημα τον ΣΥΡΙΖΑ να πάνε το ματς της κρίσης στις καθυστερήσεις. Βοήθησε και το κενό αστισμού, που δεν είναι βέβαια συνώνυμο του κενού του κράτους.

Σήμερα, δεκαπέντε μήνες συριζαϊκής διακυβέρνησης, οι αντιφάσεις απλώθηκαν. Αριστερά του κυβερνώντος κόμματος, η κινούμενη άμμος δεν έχει ακόμη σταθεροποιήσει τον νέο λόφο ιδεών. Μικροφέουδα και φύλαρχοι μοιάζουν να παλεύουν να διαφοροποιηθούν από το κυβερνητικό εγχείρημα που και απροετοίμαστο ήταν και συνεχίζει να μετεωρίζεται πάνω από τα συντρίμμια μιας έρημης χώρας. Μα και ο ίδιος ο διάλογος μοιάζει να περνάει τη δική του δοκιμασία. Στηρίζεις κριτικά πλευρές των νομοθετικών ρυθμίσεων του ΣΥΡΙΖΑ, όπως η υγειονομική περίθαλψη ανασφαλίστων; Είσαι οικόσιτο του Μαξίμου. Μιλάς θαρρετά για την εσωτερίκευση της ήττας από το Μνημόνιο του Τσίπρα ή για απαράδεκτες πλευρές της σημερινής διακυβέρνησης; Θες την παλινόρθωση της Νέας Δημοκρατίας. Κανένα κομμάτι της Αριστεράς δεν φαίνεται να μπορεί σήμερα να βουτήξει εκεί όπου παράγεται και αναπαράγεται το δράμα ενός λαού. Να αρθρώσει νέο λόγο πειστικό. Το καραβάνι προχωρά με μπόλικη μελαγχολία.