[Αριστερά της Εδέμ] Χαλιά

Θα μπορούσε να είναι νούμερο σε επιθεώρηση: Η τηλε-μεταπράτης χαλιών Δέσποινα Μοιραράκη συναντάει τον υπουργό Τσακαλώτο στην είσοδο του Χίλτον. Η κραυγή της συνοψίζει την κραυγή των εμπόρων της χώρας: «Τελειώνετε επιτέλους με τις διαπραγματεύσεις, μας σπάσατε τα νεύρα». Και όπως απανθίζω από την εκπομπή των Καμπουράκη – Οικονομέα, η ίδια επεξηγεί λίγο μετά: «Τι κάνω εγώ στις διαπραγματεύσεις μου; Ο χρόνος είναι χρήμα. Εάν εγώ κάτσω με σένα που έρχεσαι να μου πάρεις ένα χαλί και κάτσω, κάτσω, κάτσω, έχω χάσει άλλους δέκα πελάτες. Οταν πάω εγώ και αγοράζω στην Ινδία και στο Πακιστάν και κάνω διαπραγμάτευση μαζί σου για τα εμπορεύματα, αν κάτσω τέσσερις ώρες, μέχρι να πάω στην άλλη αποθήκη έχω χάσει και τον άλλον. Το εμπόριο είναι χρήμα, πρέπει να τελειώσει αυτό».

Ενα δίκιο το έχει. Αν και το ντιλ για χαλιά απέχει κάπως από αυτό για τη δημοσιονομική προσαρμογή μιας χώρας. Επίσης, η διαπραγμάτευση που βρίσκεται σε εξέλιξη έχει μερικά ακόμη χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, δεν ξέρω αν τα 4 δισ. για το Προσφυγικό που θα επιβαρυνθεί η χώρα μας θα προσμετρηθούν στην αξιολόγηση. Δεν ξέρω ακόμη αν έχει γίνει κατανοητό πως ήδη υπάρχει το σενάριο πως το τρέχον Μνημόνιο δεν αρκεί. Και πως ήδη οδεύουμε σε νέο μίνι πρόγραμμα με άξονα το χρέος και με νέους δημοσιονομικούς στόχους. Περιττό να πούμε πως όλα τα προγράμματα ώς τώρα – ανεξαρτήτως του κάθε φορά δικού μας διαπραγματευτή – είναι αποτυχημένα και βυθίζουν την οικονομία στην ύφεση. Και ξετινάζουν τις συντάξεις και τους μικρομεσαίους.

Επιπροσθέτως, η διαπραγμάτευση δεν γίνεται στο πεδίο της ευμάρειας του διαπραγματευόμενου αγοραστή, όπως ενδεχομένως πιστεύει η Μοιραράκη. Δεν αγοράζει η Ελλάδα κάτι και παζαρεύει την καλύτερη τιμή του. Απλώς διεκδικεί παράταση χρόνου για τη μετωπική σύγκρουση μιας οικονομίας.

Η κρίση που ξεκίνησε δειλά το 2008 και εντάθηκε το επόμενο εξάχρονο δεν αποτελεί απλώς ένα σύμπτωμα του ελληνικού εξαιρετισμού. Αποτελεί μια νέα έκτακτη συνθήκη που λαμβάνει τα ειδικά της χαρακτηριστικά ανά χώρα και ανά παθογένεια. Τα Μνημόνια αποτελούν έναν επιταχυντή φτωχοποίησης. Και το κυριότερο, δομικά πλέον η Ευρωπαϊκή Ενωση καθορίζεται από ένα «μέγα Μνημόνιο»: το Δημοσιονομικό Σύμφωνο Σταθερότητας. Οι διαπραγματεύσεις στο Χίλτον δεν έχουν σχέση με το εμπόριο μπουχάρας και άλλων χειροποίητων χαλιών. Οσο κι αν το δεύτερο καθορίζεται από την έκβαση του πρώτου, για το Χίλτον εξάλλου ισχύει η ρήση του Βενιαμίν Φραγκλίνου: «Η ανάγκη δεν έκανε ποτέ καλά παζαρέματα».