[Διαστάσεις] Οχι, όχι την Ελλάδα. Τους Ελληνες

«Δύο χώρες»: έτσι σχολίασε ένας φίλος μια ανάρτηση που αναφερόταν στις διαγραφές δημοσιογράφων από το Πειθαρχικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ. Πράγματι, το κείμενο πλημμύριζε από το μίσος και την προκλητικότητα που χαρακτηρίζουν τις ανακοινώσεις των Ρεπουμπλικανών στην Αμερική και σε κάνουν να νομίζεις ότι η χώρα αυτή είναι χωρισμένη στα δύο και ότι όλες οι γέφυρες έχουν κοπεί διά παντός. Με μια διαφορά: οι Ρεπουμπλικανοί δεν βρίσκονται στην εξουσία και ελπίζουμε να μη βρεθούν ούτε μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου. Εδώ, αντίθετα, ο διχαστικός λόγος προέρχεται κυρίως από τους οπαδούς του κυβερνώντος αριστεροδεξιού συνασπισμού.

Οταν ο Πρωθυπουργός έκανε τη μεγάλη τούμπα, και με μια ταχυδακτυλουργική κίνηση μεταμόρφωσε το Οχι του δημοψηφίσματος σε Ναι, πολλοί πίστεψαν ότι οι τόνοι θα χαμήλωναν, οι αντιθέσεις θα αμβλύνονταν και οι αντιμνημονιακοί θα συμφιλιώνονταν επιτέλους με τους μνημονιακούς στο όνομα του κοινού συμφέροντος. Η αποπομπή των δραχμιστών από τον ΣΥΡΙΖΑ, και η θεαματική προσέγγιση με το Βερολίνο της «μαντάμ Μέρκελ» που ακολούθησε. Αλλά η εικόνα ήταν μαγική. Η βαθιά περιφρόνηση για τους «γερμανοτσολιάδες», τους «νεοφιλελέδες», τους «πουλημένους» και τους «νενέκους» πέρασε απλώς για λίγο στο περιθώριο. Και τον τελευταίο καιρό βγαίνει στην επιφάνεια ξανά, με τον πιο χυδαίο, τον πιο νοσηρό, τον πιο αποκρουστικό τρόπο.

Δεν μιλάμε εδώ για υψηλούς τόνους σε έναν τηλεοπτικό διάλογο. Μιλάμε για τη λεκτική βία των εκατοντάδων ύβρεων και των απειλών που δέχονται δύο καταξιωμένοι έλληνες σκιτσογράφοι (σκιτσογράφοι!) επειδή τόλμησαν να σατιρίσουν το Πειθαρχικό της ΕΣΗΕΑ και το πατρονάρισμα των προσφύγων από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Μιλάμε για την κυριολεκτική βία που ασκούν κάθε τόσο διάφοροι κουκουλοφόροι, με τελευταίο παράδειγμα την επίθεση που δέχθηκε χθες το «Πρώτο Θέμα». Μιλάμε για τον οξυνόμενο καθημερινό φανατισμό. Τι πρέπει να γίνει για να μαζευτούν οι πολιτικοί σε ένα δωμάτιο και να χαράξουν τις πραγματικές κόκκινες γραμμές τους; Να θρηνήσουμε θύματα;

Το υπέροχο βιβλίο του Μάνου Ματσαγγάνη με τίτλο «Γράμματα από την Αμερική» (εκδ. Κριτική) τελειώνει με μια σκηνή από το «Σπίτι στο λόφο», του Τσέζαρε Παβέζε. Ο παρτιζάνος χωρικός ρωτάει τον διανοούμενο της πόλης: «Καθηγητά, αγαπάτε την Ιταλία;» Κι εκείνος απαντά: «Οχι, όχι την Ιταλία. Τους Ιταλούς». Ο τραγικός πεζογράφος και ποιητής του ιταλικού νεορεαλισμού, που αυτοκτόνησε το 1950 σε ηλικία 42 ετών, έγραψε αυτό το μυθιστόρημα από το 1947 ώς το 1948, όταν η χώρα του ήταν χωρισμένη ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο, τους πλούσιους και τους φτωχούς, τους δημοκράτες και τους φασίστες. Οι αντιθέσεις αυτές ξεπεράστηκαν σε μεγάλο βαθμό στη συνέχεια, ακόμη και οι «μεταφασίστες» βρήκαν θέση στην πολιτική ζωή και σήμερα ούτε ένας κλόουν σαν τον Μπέπε Γκρίλο δεν μπορεί να απειλήσει την ιταλική δημοκρατία.

Δεν μπορεί να πει κανείς το ίδιο για την Αμερική. Και, δυστυχώς, ούτε για την Ελλάδα. Ο «τραμπισμός», το ξέρουμε πια, δεν γνωρίζει ούτε σύνορα ούτε ιδεολογία.