Ενας σημιτικός στη Συγγρού

Τι γυρεύεις εσύ, ένας σημιτικός, στο μητσοτακαίικο; Ο Θανάσης Κοντογεώργης περίμενε ότι θα βρισκόταν αντιμέτωπος με αυτή την ερώτηση. Ηξερε ότι η απόφασή του να αποδεχθεί την πρόταση του προέδρου της ΝΔ και να ενταχθεί στην ομάδα που εκπονεί το νέο πρόγραμμα του κόμματος θα προκαλούσε ερωτηματικά στον χώρο των πολιτικών του καταβολών, το ΠΑΣΟΚ. Ισως δεν περίμενε ότι θα έφτανε να δει το όνομά του σε πρωτοσέλιδα που κατήγγελλαν εισοδισμό «σημιτανθρώπων» στη Νέα Δημοκρατία. Οχι ότι η ταύτισή του με τον πρώην πρωθυπουργό τον ενοχλεί. Κάθε άλλο.

Για τον 36χρονο δικηγόρο ο Σημίτης δεν είναι απλώς ένα πολιτικό πρότυπο. Ακούγοντάς τον να περιγράφει τη σχέση τους, αποκομίζει κανείς την εντύπωση ότι πρόκειται για σχέση υιού προς πατέρα. Σχέση τόσο βαθιά ώστε το πολιτικό τέκνο έχει διαρκώς το άγχος να την προστατεύσει από τη δική του έκθεση στην πολιτική. Να μη δώσει την εντύπωση ότι την καπηλεύεται. Γι’ αυτό και η αβίαστη απορία, «τι σου είπε ο Σημίτης όταν του ανακοίνωσες ότι σκέφτεσαι να συνεργαστείς με τη ΝΔ;», προσκρούει σε ένα πέπλο ευγενικής υπεκφυγής. Η απάντηση προστατεύεται σαν οικογενειακό μυστικό.

Αν ήθελε κανείς να ιχνηλατήσει τη σημιτική καταγωγή του Κοντογεώργη, θα μπορούσε απλώς να ξεφυλλίσει τα φωτογραφικά στιγμιότυπα από τα κυβερνητικά έδρανα της Βουλής την περίοδο 2012-2014. Εκεί θα ξεχώριζε τον επιμελώς αξύριστο νεαρό να κάθεται πίσω από τον Γιάννη Στουρνάρα και στη συνέχεια πίσω από τον Γκίκα Χαρδούβελη. Πρόκειται για ένα άλμπουμ που αφηγείται τη μετασημιτική επιρροή στις κυβερνήσεις Σαμαρά, στον πυρήνα των οποίων ο Κοντογεώργης βρέθηκε αθορύβως ως νομικός σύμβουλος των δύο υπουργών Οικονομικών.

Η ώσμωσή του με την πολιτική είχε ξεκινήσει από το σπίτι. Γιος πρώην βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, ο Κοντογεώργης πέρασε από τη Νεολαία ΠΑΣΟΚ στα φοιτητικά του χρόνια, μετά την αποφοίτησή του από το Κολλέγιο Αθηνών. Τότε ίδρυσε και μια ομάδα προβληματισμού που εξαπλώθηκε σε όλη την επικράτεια, τον Ομιλο Νέων για την Ελλάδα και την Ευρώπη – ΟΝΕΕ για τους φίλους, αφού έπρεπε να παραπέμπει στο ιερό δισκοπότηρο των σημιτικών κυβερνήσεων: την ένταξη στην Οικονομική και Νομισματική Ενωση. Ετσι έφτασε μέχρι το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΠΕΚ, του think tank των εκσυγχρονιστών, πριν φύγει για την Αμερική για να κάνει το μεταπτυχιακό του στο Χάρβαρντ, με αντικείμενο τη Δημόσια Διοίκηση – Πολιτική (Public Policy) στο Kennedy School of Government.

Στην Ελλάδα επέστρεψε το 2008, πριν η κρίση δείξει τα δόντια της. Φαίνεται όμως ότι η απόφασή του να παλιννοστήσει δεν θα είχε αλλάξει, ακόμη κι αν ήξερε τι λαίλαπα έμελλε να ξεσπάσει. Στο δάσος της ελληνικής Διοίκησης μπαίνει για πρώτη φορά από το υπουργείο Πολιτισμού, ως σύμβουλος της γενικής γραμματέως Λίνας Μενδώνη. Από εκεί ξεκινά το δεύτερο «μεταπτυχιακό» του – το «αγροτικό» του αποφοίτου του Χάρβαρντ που δοκιμάζει τις γνώσεις του στη ελληνική διοικητική μηχανή.

Επτά χρόνια μετά, έχοντας θητεύσει για λίγο στο γραφείο στρατηγικού σχεδιασμού παρά τω πρωθυπουργώ, Γ. Παπανδρέου, και έχοντας ζήσει τη μνημονιακή περιπέτεια από το πιλοτήριο δύο υπουργών Οικονομικών, πιστεύει ότι κανείς δεν μπορεί να μιλάει για διοίκηση αν έχει ασχοληθεί με το άθλημα μόνο θεωρητικά. Αν δεν έχει την πείρα για το πώς σχεδιάζεται, πώς γράφεται και ενίοτε πώς ξεγράφεται ένας νόμος.

Σε αυτό το κομμάτι του «γαλάζιου» προγράμματος που αφορά την «τεχνολογία» της διακυβέρνησης έχει κληθεί να συνεισφέρει, ως συντονιστής της ομάδας εργασίας για την οργάνωση της κυβέρνησης και τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου. Στόχος είναι να καταρτιστεί ένας οργανωτικός σκελετός για το πώς πρέπει να δουλέψει η κυβέρνηση σε όλη την πυραμίδα, ξεκινώντας από το πρωθυπουργικό επιτελείο.

Πρόκειται για ένα μέρος της πολιτικής που ο Κοντογεώργης θεωρεί απαραίτητο αλλά όχι και το πιο σημαντικό. Η τεχνοκρατική προετοιμασία θα ήταν πουκάμισο αδειανό χωρίς ένα πολιτικό σχέδιο για την ανάταξη της χώρας που, σύμφωνα με τον Κοντογεώργη, δεν πρέπει να περιοριστεί στην οικονομία. Εχει τέτοιο σχέδιο ο Μητσοτάκης; Κι αν ναι, πόσο συμβατό είναι με τις ανησυχίες ενός νέου κεντροαριστερού;

Στη στρατολόγηση του Κοντογεώργη αντικατοπτρίζεται ο διπλός στόχος του προέδρου της ΝΔ. Πρώτον, στελεχική ανανέωση. Και δεύτερον, άνοιγμα στον μεσαίο χώρο. Ο ίδιος ο στρατολογηθείς διστάζει να αυτοπροσδιοριστεί με τους όρους της παραδοσιακής πολιτικής γεωγραφίας. Μόνο ύστερα από πίεση δηλώνει «κεντρώος». Παρά την ηλικία του, δεν μιλάει με το πάθος της μιας ή της άλλης ιδεολογίας. Μιλάει με τη σιγουριά του βετεράνου των διαπραγματεύσεων με την τρόικα – στο πλαίσιο των οποίων γνώρισε και τον Μητσοτάκη, ως υπουργό Διοικητικής Μεταρρύθμισης. Ταυτόχρονα γνώρισε από την καλή και, κυρίως, από την ανάποδη τις διοικητικές ασυνέχειες και τις πολιτικές παθογένειες που μετέτρεψαν το Μνημόνιο σε σισύφειο μαρτύριο για την Ελλάδα. Τις είδε και δεν απελπίστηκε. Αντιθέτως. Οπλίστηκε με την πεποίθηση ότι στα θεμελιώδη διλήμματα με τα οποία βρίσκεται ακόμη αντιμέτωπη η χώρα οι απαντήσεις δεν είναι ούτε δεξιές ούτε αριστερές. Είναι απλώς ορθολογικές. Ή – για να το μεταφράσουμε με έναν σχεδόν ξεχασμένο όρο – εκσυγχρονιστικές.