Ωτοβλεψίες

Τι μου λες τώρα (και πώς τα λες)
Το κουίζ της εβδομάδας καραδοκεί: ποιος δημόσιος πολιτιστικός οργανισμός προσέλαβε εργαζομένη με ιδιωτικό συμφωνητικό και μηνιαίο μισθό 2.298,80 ευρώ (μεικτά), με την ιδιότητα «εκφωνήτρια», πέρα από εκπομπή 16 επεισοδίων που θα αναλάβει η ίδια, στη δημόσια τηλεόραση, με ύψος παραγωγής 15.981,33 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) ανά επεισόδιο και συνολικό κόστος για την ΕΡΤ 255.701,28 ευρώ (πλέον ΦΠΑ); Ο ευρών αμειφθήσεται (αναλόγως των ως άνω ποσών).

Θέατρο σε κρίση; «Είτε είναι είτε δεν είναι πραγματικά σε κρίση, στο θέατρο είναι που γυρίζουμε πάντα για να βρούμε κάποιες εξηγήσεις για τη ζωή. Για τα πράγματα γύρω μας. Αλλά κυρίως για να θέσουμε ερωτήματα βασικά, ξανά και ξανά». Ο κύριος Τσετ Γουόκερ, άλλοτε βοηθός και χορευτής του μεγάλου Μπομπ Φόσι, εμπνευστής του μιούζικαλ «Fosse» και βραβευμένος με Τόνι, έχει άποψη για την κρίση και το θέατρο. Θέατρο είναι και το μιούζικαλ πιστεύει. Απλώς «τριπλά πιο δύσκολο, με τριπλή τη χαρά και την ευχαρίστηση», με το τραγούδι και τον χορό. Και όμως, ένας χορευτής ή (Αμερικανός) μετρ του μιούζικαλ πιστεύει πάνω απ’ όλα στον Λόγο. Τον Λόγο που είναι «το άγιο δισκοπότηρο του θεάτρου», όπως μου είπε σε μια επίσκεψή του για το μιούζικαλ «Sweet Charity», το οποίο σκηνοθέτησε και χορογράφησε στο Μπάντμιντον με τη Σμαράγδα Καρύδη και τους Νίκο Αρβανίτη, Σταύρο Ζαλμά, Μέμο Μπεγνή, Νάντια Μπουλέ, Ντορέττα Παπαδημητρίου. «Μακριά από τον Λόγο μπαίνεις στη ζώνη του λυκόφωτος», πιστεύει. Αλλωστε εκεί εντοπίζει και την παθολογία της εποχής: «Ξεχάσαμε να ακούμε τον Λόγο και χαθήκαμε. Αν θέλουμε να αισθανθούμε ασφαλείς ξανά πρέπει να επιστρέψουμε σε αυτόν». Και το «Sweet Charity» (που σκηνοθέτησε ο Μπομπ Φόσι το 1966 στο Μπροντγουέι και το 1969 στο σινεμά, με τη Σίρλεϊ ΜακΛέιν, πάνω σε κείμενο του Νιλ Σάιμον, ο οποίος με τη σειρά του βασίστηκε πάνω στις «Νύχτες της Καμπίρια» του Φεντερίκο Φελίνι); «Μιλάει για την ανθρώπινη υπόσταση, αλλά και για τις σχέσεις ή μάλλον την παρεξήγηση μεταξύ ανδρών και γυναικών, που δεν άλλαξαν από το ’60 – απλώς άλλαξε ο τρόπος που τις βλέπουμε», λέει υποστηρίζοντας τη διαχρονικότητα ή την αέναη επικαιρότητα του έργου.

Ηθοποιός σημαίνει φως; Οχι μόνον. Ούτε σημαίνει φως, νερό, τηλέφωνο κατά το τρέχον ανέκδοτο. Κατά τον Τσετ Γουόκερ σημαίνει «ερμηνεία των πραγμάτων γύρω μας, των πραγμάτων και των ερωτημάτων που θέτει ο Λόγος, το θέατρο. Ο ηθοποιός πρέπει να βρει τα κρυμμένα στοιχεία μέσα στον εαυτό του και να τα χρησιμοποιήσει, όχι να τα κρύψει, σε αυτήν τη δική του ερμηνεία». Σαν την ερμηνεία του Βασίλη Μαυρογεωργίου (και σκηνοθετικά) πάνω στον γοτθικό, αφηγηματικό «Καλόγερο» του Αγγλου Μάθιου Γκρέγκορι Λιούις (1775-1818), από τα αριστουργήματα του φανταστικού μυθιστορήματος κατά τον Αντρέ Μπρετόν και παλιά μεγάλη αγάπη του σκηνοθέτη – ηθοποιού που κατάφερε να το μεταφέρει σε μια σκηνή πασαρέλα στο Skrow του Παγκρατίου, αντίθετα με τον Λουίς Μπουνιουέλ που τελικά δεν κατάφερε – επανειλημμένως – να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη. Φαντάσματα, στοιχειωμένα μαυσωλεία, μαγικά φίλτρα, εφιαλτικά όνειρα, συναλλαγές με τον «Μεφιστοφελή», καταραμένοι έρωτες, φόνοι και ποιητικός λόγος – κέντημα (σε δραματουργία Ελένης Τριανταφυλλοπούλου), με εντυπωσιακή δύναμη και στο σήμερα είναι στο πλάνο μιας περίοπτης παράστασης που ρίχνει το βάρος όχι στον σκηνοθετικό εντυπωσιασμό, αλλά στο «άγιο δισκοπότηρο του θεάτρου», που λέγαμε παραπάνω: στον περίτεχνο Λόγο, που αποδίδουν σαγηνευτικά και οι Μαρία Φιλίνη, Κατερίνα Μαυρογεώργη. Σαν το εμβληματικό «Χαμένος είναι ο χρόνος που δεν σπαταλάμε στην αγάπη» του Λιούις.

«Θαύματα» στις γειτονιές; Και όχι μόνον. Ο δραστήριος Κινητήρας αποφάσισε να εφορμήσει και φέτος θεατρικά, από σήμερα έως και τις 25 Απριλίου με το In Progress Feedback Festival 2016 και τους Κατερίνα Δρακοπούλου, Ονείρων Υλη, Mangola Productions, Συμμορία του Ηλιου, ομάδα Soyuz, Marielys Burgos Meléndez, που επελέγησαν από 30 αιτήσεις. «Πιο Δον Κιχώτες δεν γίνεται» μου λέει η Αντιγόνη Γύρα (φωτογραφία) του Κινητήρα για τους 100 συμμετέχοντες στο ιδιαίτερο φεστιβάλ με «Αστικές εκπλήξεις» σε κήπους και πάρκα. Οπου και το σχέδιο του 20χρονου, πλέον, Κινητήρα «Ανύποπτος χρόνος» που θα δούμε στις Πλατείες Αμερικής, Κλαυθμώνος, Κεραμεικού και στον Εθνικό Κήπο (πριν από τα ανοιχτά σεμινάρια που ετοιμάζουν με τον Τόμας Φερστρέτεν του FC Bergman, που είδαμε στη Στέγη). Ή μια δράση – που θα διαμορφωθεί και από τις αντιδράσεις του κοινού – στην οποία θα συμμετάσχουν σύροι πρόσφυγες στο λιμάνι του Πειραιά και η κοινωνική κουζίνα «Αλλος Ανθρωπος».

Η «Αποκάλυψη» των μύθων
Με μια υποβλητική πολύγλωσση «Αποκάλυψη» στο νησί του Ιωάννη, την Πάτμο, το 1995-97 και το 2011-12 συστήθηκαν στο ελληνικό κοινό. Οταν έκαναν το νησί της Αποκάλυψης βάση τους, δουλεύοντας παράλληλα σε Γερμανία και Γαλλία, οι σκηνοθέτες Μπάρμπαρα Χόφμαν και ο – άλλοτε συμφοιτητής της στη Δραματική Σχολή – Τιλ Στέρτσενμπαχ(φωτογραφία). Και τώρα έφεραν στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου τη νέα ματιά σε δύο μύθους, χάρη στους μονολόγους τής – αγωνίστριας για τα γυναικεία δικαιώματα – Γερμανίδας Κριστίν Μπρίκνερ, με τον «αντι-επιτάφιο μονόλογο της Κλυταιμνήστρας μπροστά στο νεκροκρέβατο του Βασιλιά των Μυκηνών» και «τα 15 λεπτά ζωής» που κερδίζει η ηρωίδα του Σαίξπηρ, στα «Είσαι ευτυχισμένος τώρα, νεκρέ Αγαμέμνων;» και «Εάν είχες μιλήσει Δυσδεμόνα!» με την Ευαγγελία Βαλσαμά. «Ο μύθος μάς λέει ότι η Κλυταιμνήστρα σκότωσε με τον Αίγισθο τον σύζυγό της, δεν μας αναφέρει όμως τις αιτίες αυτής της πράξης. Αυτό ακριβώς αναλύει η Μπρίκνερ από τη σκοπιά μιας χειραφετημένης γυναίκας του σήμερα» εξηγεί η Μπάρμπαρα Χόφμαν. Μιλώντας και για «μια άλλη Δυσδεμόνα: μια γυναίκα περήφανη, γεμάτη αυτοπεποίθηση και άκρως ερωτική που τελικά γλιτώνει τον θάνατο από τον άνδρα της ενώ συγχρόνως αναγνωρίζει τη διαφορετικότητά τους ως προς την καταγωγή, τη θρησκεία και την κουλτούρα». Ρόλος που, κατά τη σκηνοθέτιδα, στον κόσμο μας θα μπορούσε να ανήκει «στη Malala από το Πακιστάν που πήρε το βραβείο Νομπέλ για τους αγώνες της».