Νέες, Γαλλίδες, νύφες της τζιχάντ

Είναι μια αστυνομική έρευνα ενός νέου είδους. Μια υπόθεση τρομοκρατίας στα όρια ανάμεσα στην εφηβεία, την πλύση εγκεφάλου και την κρίση της κοινωνίας. Οι πρωταγωνίστριες είναι μεταξύ 14 και 19 χρονών. Κατάγονται από διαφορετικές περιοχές της Γαλλίας, γνωρίστηκαν στο facebook, δεν συναντήθηκαν ποτέ. Παιδιά οικογενειών της μεσαίας τάξης, ελάχιστα ή και καθόλου θρησκευόμενων, οι πέντε έφηβες ανακάλυψαν στο Ιντερνετ μια ολοκληρωτική ιδεολογία, ένα μαγικό λογισμικό που έχει απαντήσεις για όλα: το σκληροπυρηνικό Ισλάμ. Πίσω από τα πληκτρολόγιά τους συζητούσαν για μήνες με «στρατολόγους» της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος, ενίσχυαν η μία το ζοφερό ντελίριο της άλλης. Οι δύο έφυγαν από τη Γαλλία, οι άλλες τρεις ήθελαν να πραγματοποιήσουν επίθεση εντός της γαλλικής επικράτειας. Αυτή είναι η ιστορία της στρατολόγησής τους.

Η Λεά είναι 14 χρονών. Μια αρκετά καλή μαθήτρια σε ένα γυμνάσιο του Παρισιού. Μια κοπέλα εύθραυστη και ευσυγκίνητη, που επηρεάζεται εύκολα. Στο σπίτι, το Ισλάμ είναι ελάχιστα παρόν. Ο πατέρας της, αλγερινής καταγωγής, δεν είναι θρησκευόμενος. Η μητέρα της, επίσης γεννημένη στην Αλγερία, δεν φορά μαντίλα. Εδώ και δύο χρόνια, ωστόσο, η Λεά αφοσιώνεται όλο και περισσότερο στη θρησκεία. Επιμένει, σε πείσμα των γονιών της που αντιδρούν, να φορά το τζιλμπάμπ, εκείνο το ρούχο που καλύπτει όλο το σώμα της γυναίκας εκτός από το πρόσωπό της.

Στις 18 Ιουνίου του 2014 η Λεά εξαφανίζεται. Παίρνει την υπερταχεία των 12.25 για Αμστερνταμ. Στις 18.15 στέλνει ένα τελευταίο SMS στον πατέρα της και επιβιβάζεται σε μια πτήση για Κωνσταντινούπολη. Επειτα από δέκα ώρες ταξίδι με το λεωφορείο, συναντά στα τουρκοσυριακά σύνορα έναν άνδρα που την οδηγεί στη Ράκα, στη Βόρεια Συρία, την «πρωτεύουσα» του ISIS. Μέσα σε μια μέρα η μαθήτρια του γυμνασίου έγινε πολίτις του «χαλιφάτου». Την υποδέχεται εκεί ο μελλοντικός της σύζυγος, οκτώ χρόνια μεγαλύτερός της.

Κάτω από το στρώμα, στο δωμάτιό της, η Λεά έχει αφήσει ένα αποχαιρετιστήριο γράμμα: «…Καταρχήν, συγγνώμη για τα ορθογραφικά λάθη… Δεν έχετε ιδέα, αλλά σε δέκα ώρες θα έχω φύγει από αυτή τη χώρα που με εμποδίζει να ασκώ τη θρησκεία μου σωστά και ελεύθερα… Εφυγα για μια άγια χώρα όπου θα αναστηθούμε τη μέρα της ανάστασης… Εφυγα γιατί εμένα η ευτυχία μου είναι να κάνω τη θρησκεία ζωή μου, χωρίς περιορισμούς. Γιατί ο μπαμπάς δεν θέλει το τζιλμπάμπ και δεν με αφήνετε να σταματήσω το σχολείο».

Οι ερευνητές της Αντιτρομοκρατικής και της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Ασφάλειας ανακαλύπτουν γρήγορα πως η Λεά ήταν σε επαφή στο facebook με κάποιον Αμπού Σαάντ αλ Μαγκρέμπι, ένα αρπακτικό της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος με καταγωγή από τη Νιμ.

Οι ερευνητές διαπιστώνουν επίσης πως επικοινωνούσε, πριν φύγει, με πολλές ακόμα κοπέλες στη Γαλλία. Ανάμεσά τους η Καμίλ, 15 χρονών, μαθήτρια επαγγελματικού λυκείου, κάτοικος μιας μικρής πόλης του Νότου. Ούτε ο πατέρας της, αλγερινής καταγωγής, ούτε η μητέρα της, καθολική στο δόγμα, είναι θρησκευόμενοι. Η Καμίλ ριζοσπαστικοποιήθηκε σιγά σιγά μέσω Ιντερνετ. Λαχταρά να φορέσει μπούρκα και να εγκατασταθεί στη Συρία. Από τον Μάρτιο του 2014 της έχει επιβληθεί απαγόρευση εξόδου από τη Γαλλία. Στην άλλη άκρη της χώρας, μια δεύτερη επαφή της Λεά, η 14χρονη Ζουλιέτ, παιδί χωρισμένων γονιών, με καθολική ανατροφή: μόλις έναν χρόνο μετά τον προσηλυτισμό της σε ένα τέμενος της περιοχής της φοράει νικάμπ και γάντια.

Η Καμίλ και η Ζουλιέτ ανακρίνονται από την αστυνομία δύο ημέρες μετά την εξαφάνιση της Λεά. Αναγνωρίζουν πως βρίσκονταν σε επαφή μαζί της, αλλά αρνούνται ότι προκάλεσαν την αναχώρησή της. Κατά την ανάκριση, πάντως, η Καμίλ δεν κρύβει τις ιδεολογικές της συμπάθειες: «Οι γονείς μου είναι άθεοι. Εγώ είμαι σαλαφίστρια». Οι αστυνομικοί αποφασίζουν να παρακολουθούν τις επικοινωνίες της. Αυτά που ακούν τους αφήνουν άναυδους. Πολύ σπάνια ακούς έφηβες να διακηρύττουν πως «θέλω να σκοτώσω για τον Αλλάχ».

Στις 14 Αυγούστου, η Καμίλ συζητά με μια νεαρή γυναίκα άγνωστη στις αντιτρομοκρατικές υπηρεσίες, τη 17χρονη Φατιμά, μαθήτρια επαγγελματικού λυκείου σε μεγάλη πόλη της Κεντρικής Γαλλίας. Οι δύο έφηβες δυσφορούν που δεν μπορούν να φύγουν για Συρία∙ και αναφέρονται αόριστα σε ένα σχέδιο επίθεσης στο οποίο φέρεται ότι εμπλέκεται η Ζουλιέτ. Αν πιστέψει κανείς αυτά που λένε, την ιδέα τούς την έδωσε μια κάποια Βανεσά, που επικοινωνεί μαζί τους από τη Συρία μέσω facebook. Παιδί μιας κοσμικής οικογένειας χριστιανικής κουλτούρας, αυτή η 19χρονη γυναίκα τρέχει πίσω από το φάντασμα ενός πατέρα που δεν γνώρισε ποτέ, ενός πρώην κυανόκρανου που υπηρέτησε στη Βοσνία. Εφτασε στη Συρία τον Μάιο του 2014, έναν μήνα πριν από τη Λεά.

Το τρομοκρατικό σχέδιο των τριών εφήβων δηλώνει ταυτόχρονα οργή εστιασμένη στη Γαλλία και στους Εβραίους, εγκληματικές παρορμήσεις και αυτοκτονικές τάσεις. Δεδομένης της αφέλειας που αποπνέουν οι συζητήσεις τους μέσω SMS, δεν είναι πολύ πιθανό να περνούσαν μια μέρα στην πράξη. Η βιαιότητα της σκέψης τους, όμως, αναδεικνύει τη δύναμη της προπαγάνδας του ISIS πάνω σε ευάλωτα μυαλά.

Καμίλ: «Λοιπόν, άμα δεν μπορέσω να φύγω, ινσαλάχ θα γίνω καμικάζι στη Γαλλία».

Φατιμά: «Τι ‘ναι καμικάζι;».

Καμίλ: «Παίρνεις μια βόμβα και ανατινάζεσαι».

Φατιμά: «Πού θα το κάνετε αυτό; Αμα δεν προλάβω να φύγω, το κάνω μαζί σας».

Καμίλ: «Θα ανατινάξουμε την κυβέρνηση, μπουμ μπουμ μπουμ! Είμαστε μουτζαχίντα».

Φατιμά: «Ναιιιι, αληθινές μουτζαχίντα, χαχαααα… Λέμε το σαχάντα (ισλαμική ομολογία πίστεως), πιάνουμε τα χέρια και σκάμε».

Καμίλ: «Ναι, το καλύτερο είναι στον Πύργο του Αϊφελ».

Φατιμά: «Ναι, αλλά θα έχει πολλούς μουσουλμάνους εκεί».

Καμίλ: «Εεεεε, τότε σε μια εβραϊκή συνοικία».

Φατιμά: «Ναι! Εχει στη Λυών μια συνοικία, μόνο Εβραίοι».

Το σχέδιο κάθε άλλο παρά ολοκληρωμένο είναι. Επανέρχεται όμως πεισματικά στις συζητήσεις τους. Η Καμίλ φτάνει σε σημείο να προτείνει να χρησιμοποιήσουν την κυνηγετική καραμπίνα του πατέρα της. Στις 19 Αυγούστου οι αστυνομικοί τις προσάγουν. Η Καμίλ, που βρίσκεται σύμφωνα με κοινωνικούς λειτουργούς στα όρια της ανορεξίας, δεν αποφεύγει να απαντήσει στις ερωτήσεις τους. «Δεν θεωρώ ότι λέω κάτι ακραίο. Θεωρώ ότι το να σκοτώσεις στο όνομα του Αλλάχ και να πεθάνεις ως μάρτυρας είναι φυσιολογικές πράξεις για τη θρησκεία μου».

«Τι εκπροσωπεί για εσάς ο Μοχαμέντ Μερά;» τη ρωτά ο ανακριτής, αναφερόμενος στον 23χρονο Γαλλοαλγερινό που σκότωσε τρεις στρατιωτικούς και ακόμη τέσσερις ανθρώπους, οι τρεις μικρά παιδιά, σε ένα εβραϊκό σχολείο της Τουλούζης το 2012. «Θα σας δώσω ένα παράδειγμα. Υπάρχουν κάποιες που θέλουν να γίνουν Ριάνα (η γνωστή τραγουδίστρια), ε λοιπόν εγώ θέλω να γίνω Μερά» απαντά η Καμίλ. Η Φατιμά ομολογεί πόσο τη γοητεύει μια φράση που αποδίδεται σε αυτόν: «Αγαπώ τον θάνατο όπως εσείς αγαπάτε τη ζωή».

Στη διάρκεια της δικής της ανάκρισης, η Ζουλιέτ αναγνωρίζει πως έκλαψε την ημέρα που σκοτώθηκε ο Μερά από πυρά αστυνομικών. Η νεαρή κοπέλα λέει στους αστυνομικούς πως το Ισλάμ την έσωσε «γιατί ήθελα να αυτοκτονήσω». Αναφέρεται στη δύσκολη παιδική της ηλικία, τη φυγή του πατέρα της, τη ζωή της με τους παππούδες, έναν κοινότοπο τσακωμό μεταξύ συμμαθητριών που τη σημάδεψε. Παλιά τραύματα που η υπόσχεση μιας καλύτερης ζωής μετά θάνατον μοιάζει να καυτηρίασε: «Η ζωή εδώ είναι μια φυλακή για τους πιστούς».

Οι αστυνομικοί προσπαθούν να καταλάβουν σε ποιον βαθμό έχει προχωρήσει η στρατολόγησή της:

– Εχετε παρακολουθήσει στο Ιντερνετ βίντεο με αποκεφαλισμούς;  

– Ντάξει, δεν το απολαμβάνω κιόλας, αλλά δεν με σοκάρουν. Είδα το βίντεο του αμερικανού δημοσιογράφου που του έκοψαν τον λαιμό, έμοιαζε με κινούμενο σχέδιο.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, 867 έφηβες έχουν προσελκύσει την προσοχή των γαλλικών Αρχών ως προσήλυτες στο σκληροπυρηνικό Ισλάμ. Συνολικά 51 ανήλικες βρίσκονται ανάμεσα στις 218 Γαλλίδες που έχουν ταξιδέψει για Συρία έναντι 84 ανηλίκων μεταξύ 593 γάλλων ανδρών. Μεταξύ Οκτωβρίου 2013 και Οκτωβρίου 2015, το ποσοστό των γυναικών ανάμεσα στους Γάλλους που έφυγαν για Συρία ανέβηκε από το 12% στο 35%. Μία στις τρεις είχε προσηλυτιστεί στο Ισλάμ. Ορισμένοι διαδικτυακοί προπαγανδιστές, όπως αυτός με τον οποίο μιλούσε η Λεά, ο Αμπού Σαάντ αλ Μαγκρέμπι, ένας 22χρονος από τη Νιμ ονόματι Μπραΐμ ελ Καγιαρί, ο πρώτος γάλλος τζιχαντιστής που εμφανίστηκε σε προπαγανδιστικό βίντεο του ISIS τον Οκτώβριο του 2014, έχουν αποκτήσει ειδικότητα στη στρατολόγηση κοριτσιών. Ο Καγιαρί συνομιλούσε στο facebook με τη Λεά, την Καμίλ και τη Ζουλιέτ, είχε ζητήσει και από τις τρεις να τον παντρευτούν.  Η Καμίλ, η Φατιμά, η Ζουλιέτ και η Βανεσά, που εγκατέλειψε τελικά τον σύζυγό της στη Συρία για να επιστρέψει στη Γαλλία τον Ιούλιο του 2015, έπειτα από έναν χρόνο εκεί, κατηγορούνται για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης με τρομοκρατική δραστηριότητα. Ενόσω βρισκόταν υπό επιτήρηση, η Καμίλ εντάχθηκε σε ένα πρόγραμμα αποκατάστασης, συμμετείχε σε ένα βίντεο ευαισθητοποίησης όσον αφορά τις τεχνικές στρατολόγησης του Ισλαμικού Κράτους, συνάντησε οικογένειες παιδιών που είχαν φύγει για Συρία. Στη διάρκεια μιας ακρόασής της από δικαστή, τον Σεπτέμβριο του 2014, έμοιαζε να πατάει πια γερά στο έδαφος: «Κάναμε όλες μόνες μας πλύση εγκεφάλου, παίρναμε φράσεις που είχε πει κάποια άλλη, ήμασταν σαν ρομπότ, είναι σαν αίρεση». Οι ερευνητές ανακάλυψαν πρόσφατα πως εξακολουθούσε να αναζητεί τρόπους να φύγει στη Συρία.