[Αριστερά της Εδέμ] Με καθαρό μυαλό

Ορισμένες σκέψεις:

1Τρομοκρατικό χτύπημα στο εσωτερικό δυτικής μητρόπολης. Με στόχο το καθημερινό πλήθος και τη ζωή του. Το μικρό του αλλά πολύτιμο κεκτημένο. Αυτό που αποσπάστηκε έπειτα από αγώνες, σύναψη κοινωνικών συμβολαίων, εμβάθυνση της δημοκρατίας. Το «σχέδιο» απαιτεί επιτελικότητα και συντονισμό πολλών «κέντρων». Προφανώς υπάρχουν κενά στην αποτροπή και στους όρους ασφαλείας. Μετά το σοκαριστικό χτύπημα φαίνεται πως αυτό που θα ενταθεί θα είναι μια κατάσταση «εκτάκτου ανάγκης» στις ευρωπαϊκές πόλεις. Μια στρατιωτικοποίηση και μια εν μέρει περιστολή ατομικών ελευθεριών. Στο ισοζύγιο «ασφάλεια – δημοκρατία», το πρώτο μέρος βγαίνει κερδισμένο.

2ISIS, πόλεμος, Δύση. Το τέρας του Ισλαμικού Κράτους, μια μετα-μηχανική του τρόμου, έχει ρίζες, πριμοδότηση, οικονομικό δίκτυο. Η περίπλοκη εξίσωση του πολέμου – κυρίως σε Συρία – μοιάζει να υπερβαίνει τον παλιό μανιχαϊσμό ιμπεριαλισμός – λαοί ή Δύση – Ανατολή. Σε μια πρώτη ανάγνωση, το χτύπημα στις Βρυξέλλες μοιάζει να ανακόπτει τις όποιες ελπίδες ενσωμάτωσης και συνύπαρξης των προσφύγων που έχουν καταφύγει στις χώρες της Ευρώπης. Ο τζιχαντισμός υπονομεύει κάθε έννοια πολυπολιτισμικότητας. Για την ακρίβεια, κάνει δυστυχώς σκεπτικιστή ακόμη και τον χθεσινό υπερασπιστή της. Πράγματα κεκτημένα μοιάζει να μπαίνουν πάλι σε διαπραγμάτευση.

3Ο Τζoρτζ Oργουελ χρησιμοποιούσε τον όρο «μη άνθρωποι». Ο κόσμος χωρίζεται σε ανθρώπους όπως εμείς και στους «μη ανθρώπους», όλους τους άλλους που δεν έχουν καμία σημασία. Η δολοφονική κληρονομιά της αποικιοκρατίας είχε τη λογική αυτή στο κέντρο της. Με εντελώς τραγικό τρόπο, η τρομοκρατία αναποδογυρίζει τους όρους. Τώρα οι «μη άνθρωποι» είναι το άμαχο πλήθος της Δύσης.

4Από την ώρα της επίθεσης, η ελληνική κοινή γνώμη μοιάζει πάλι να χωρίστηκε. Οι μισοί σχετικοποιούσαν το τρομερό συμβάν με τις ευθύνες της Δύσης. Είναι λάθος όμως να γίνεται την ώρα του τρόμου μια συζήτηση που όφειλε να έχει γίνει πολύ καιρό πριν. Χώρια που υποτιμά το γεγονός πως το φαινόμενο του τζιχαντισμού δεν χωράει στο σχήμα «φονικός ιμπεριαλισμός» αλλά διατηρεί την αυτοτέλειά του. Από την άλλη, πολεμοχαρείς φιλελεύθεροι ενδύθηκαν στρατιωτικές στολές και κήρυξαν τον πόλεμο (απ’ το facebook). Στον βωμό της ασφάλειας τα δικαιώματα, οι ελευθερίες, η ανεξιθρησκεία. Αν υπάρχει φιλελεύθερη ιδεολογία στην Ελλάδα, τώρα οφείλει να διαχωριστεί από την τυφλή ισλαμοφοβία.

5Κρυφή προσδοκία των Ελλήνων είναι πως εδώ δεν έχουμε φόβο για τέτοιο χτύπημα. Κουβεντιάζεται όλο και πυκνότερα και έχει βάση κάτι τέτοιο λόγω των δυνατών δεσμών της χώρας με τους αραβικούς πληθυσμούς. Αλλά και λόγω της νωπής αλληλεγγύης του ελληνικού λαού στους πρόσφυγες. Η νέα τρομοκρατία όμως έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό: είναι ασύμμετρη. Ιδωμεν.