Σκυλίσιες συνήθειες

Με τους ρυθμούς που τρέχει ο πολιτικός χρόνος τώρα πια σε όλη την Ευρώπη, η υπόθεση μοιάζει ξεχασμένη, κι ας μην έχουν περάσει ούτε δύο εβδομάδες. Αλλά το καλούπι της θα βγάζει συνεχώς καινούργια δείγματα που, μην αμφιβάλλουμε, θα τα βρίσκουμε μπροστά μας με ολοένα χειρότερες συνέπειες.

Ας το θέσω σαν αίνιγμα. Ή μάλλον σαν μια από εκείνες τις ερωτήσεις που διατυπώνονται στο οπισθόφυλλο μερικών μυθιστορημάτων για να δώσουν μια ιδέα της πλοκής με τρόπο που να κεντρίζει την περιέργεια. Και όπως συμβαίνει με τέτοια βιβλία, όταν έχουν κάποια αξία, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται τόσο στην απάντηση όσο στα καινούργια ερωτήματα που αυτή γεννάει.

Γιατί, λοιπόν, ο Νίκος Καρανίκας δεν ντράπηκε για το κράξιμο που έφαγε μετά την περιβόητη ανάρτησή του και δεν την κατέβασε; Απάντηση: γιατί δεν είχε κανέναν λόγο να ντραπεί. Και γιατί δεν είχε κανέναν λόγο να ντραπεί; Διότι αυτός ο ρέμπελος αρνητής «των ειδήμων», πρώην γκαρσόνι και νυν κυβερνητικός σύμβουλος στρατηγικού σχεδιασμού, στηρίζεται σε κάτι που είναι ήδη ολόκληρη παράδοση. Ακόμη και φιλολογική. Πριν από μερικά χρόνια, για παράδειγμα, αναγκάστηκα να ακούω καρηκομόωντα νέο φιλόλογο να παρουσιάζει στους μαθητές του ένα μυθιστόρημά μου μιλώντας γλώσσα Καρανίκα: «τον πρωτεύων ρόλο», «τον ιδιάζων χαρακτήρα» και δεν συμμαζεύεται. Και τις ημέρες αυτές διαβάζω μεταφρασμένο ιστορικό σύγγραμμα όπου πέφτω σε τύπους όπως «τη βασιλομήτωρ Ειρήνη» και «τον αυτοκράτορα Λέων», που όπως δείχνει η συστηματική επανάληψή τους δεν οφείλονται «στον δαίμων» του τυπογραφείου αλλά στο δαιμόνιο του μεταφραστή. Προφανώς η τρίτη κλίση έχει γίνει άκλιτη στα σχολεία, για να μη ζορίζονται οι μαθητές, που έχουν να τρέχουν και στα φροντιστήρια.

Αδικα χλευάστηκε και ο θαυμασμός του νεοχειροτόνητου εκ σερβιτόρων strategist για τη Μενεγάκη. Στις εκπομπές της έχει παρελάσει η μισή προοδευτική διανόηση της χώρας, άσε που η αισθητική της ουδόλως υστερεί εκείνης του Λαζόπουλου, πρότυπου στρατευμένου καλλιτέχνη για το Μαξίμου (τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα). Δεν αξίζει να επιμείνουμε εδώ. Πιο ισχυρό υπερασπιστικό στοιχείο για τον βαλλόμενο αναρχοσοσιαλιστή, που με τον αντικαριερισμό του έβαλε τα θεμέλια μιας λαμπρής καριέρας, είναι κάτι που θα το πω με αληθινό πόνο ψυχής και ντροπή: πόσοι από εμάς που μυκτηρίζουμε σήμερα την περιφρόνησή του για «τους ειδήμων» δεν ζητούσαμε, τα χρόνια της επαναστατικής βακχείας μας λίγο μετά τη Χούντα, να έχουν λόγο και οι καθαρίστριες των πανεπιστημίων στην κατάρτιση των προγραμμάτων σπουδών;  

Ο Καρανίκας είναι ένα είδος της ελληνικής πανίδας με βαθιά γενεαλογία και πλατιά διάδοση. Ο θρίαμβός του προετοιμάστηκε από μια κουλτούρα που απαξίωσε τη μόρφωση, την εμπειρογνωμοσύνη, την αριστεία, εφοδιάζοντας με ιδεολογικά άλλοθι τη φυγοπονία, την ανικανότητα και τον παρασιτισμό. Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι αυτό έγινε με μια ιστορικά ανεπανάληπτη αντιμετάθεση των ιδεολογικών πόλων στη χώρα μας. Ενώ η Δεξιά ουσιαστικά αδιαφορούσε για την παιδεία και ένα μεγάλο μέρος της δεξιάς διανόησης έβλεπε μάλιστα με καλό μάτι την αγραμματοσύνη του ελληνικού λαού, ως ασπίδα κατά της «αλλοτρίωσής» του, η Αριστερά ήταν πάντοτε και σε όλες τις εκδοχές της φανατικός υπέρμαχος της μόρφωσης. Ωσπου μια απίθανη μετάλλαξή της στη Μεταπολίτευση την έκανε να πρωτοστατεί στη διάλυση του εκπαιδευτικού συστήματος και στον διασυρμό της πνευματικής καλλιέργειας. Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε και τα βιώνουμε σήμερα, με πιο κραυγαλέο την ποιότητα των αριστερών που μας κυβερνούν.    

Ο Καρανίκας, λοιπόν, δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Είναι όμως ο καρανικισμός. Δηλαδή, ο συνδυασμός επιδεικτικής αγραμματοσύνης, αντιεξουσιαστικής ρητορικής και ρουσφετολογικού βολέματος. Οι προηγούμενοι προσπαθούσαν να κρύψουν τα ρουσφέτια τους, όπως οι γάτες τα κακά τους. Οι τωρινοί τα εκθέτουν σε κοινή θέα, όπως οι σκύλοι τα δικά τους κακά. Μπορεί για τέτοιες σκυλίσιες συνήθειες ο Διογένης να επονομάστηκε «κύων», αυτός πάντως δεν καταδέχτηκε ρουσφέτι ούτε από έναν Μέγα Αλέξανδρο. Οι σημερινοί κοπρίτες είναι απλώς κυνικοί.