«Χρειάζεται πολιτική επανάσταση»

^«Υπάρχει λύση στο ελληνικό πρόβλημα;». Η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι απλή. Εχει να κάνει με το πού πηγαίνουμε και από πού ερχόμαστε. Αλλά κυρίως με το τι ορίζει κανείς ως «ελληνικό πρόβλημα». Επιχειρήθηκε ωστόσο με μεγάλη προσοχή να απαντηθεί χθες από τον πρώην διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιώργο Προβόπουλο, τον ανταποκριτή της γαλλικής «Liberation» στις Βρυξέλλες Ζαν Κατρεμέρ και τον συγγραφέα Χρήστο Χωμενίδη. Τη συζήτηση, η οποία είναι και η πρώτη που διεξάγεται στο πλαίσιο του ekyklos.gr – τον κύκλο ιδεών για την εθνική ανασυγκρότηση που δημιουργήθηκε στο Διαδίκτυο – συντόνισε ο «πατέρας» του εγχειρήματος Ευάγγελος Βενιζέλος.

Κι ήταν πολλοί εκεί. Εκτός από τους πολιτικούς φίλους του φόρουμ, τη συζήτηση παρακολούθησαν πρώην υπουργοί (Αλέκος Παπαδόπουλος, Πέτρος Ευθυμίου, Χρίστος Βερελής, Δημήτρης Κούρκουλας, Κατερίνα Μπατζελή), βουλευτές του ΠΑΣΟΚ (Ανδρέας Λοβέρδος, Εύη Χριστοφιλοπούλου, Γιάννης Μανιάτης), καθώς και ο ανεξάρτητος πλέον Λεωνίδας Γρηγοράκος. Ο τελευταίος κάθησε δίπλα δίπλα με τον αντιπρόεδρο της ΝΔ Αδωνη Γεωργιάδη, με τον οποίο φάνηκε να απολαμβάνει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση. Το «παρών» έδωσε και ο πρόεδρος της Ενωσης Κεντρώων Βασίλης Λεβέντης, καθώς και βουλευτές του Ποταμιού (Σπύρος Λυκούδης, Χάρης Θεοχάρης), ο πρώην βουλευτής Πύρρος Δήμας, ακαδημαϊκοί και πρώην διπλωμάτες.

«Η ηγεμονική δύναμη θα ήθελα να είναι ο μεσαίος χώρος, το προοδευτικό Κέντρο» τόνισε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, αφού προηγουμένως είχε εξηγήσει τα αδιέξοδα στα οποία οδηγούν δίπολα όπως Δύση – Ανατολή, Αριστερά – Δεξιά, Μνημόνιο – Αντιμνημόνιο. «Από την “ανατροπή” περάσαμε στην κοινωνία χαμηλών προσδοκιών» υποστήριξε λίγο αργότερα ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, παρατηρώντας ότι «πίσω από τα γεγονότα και τις καταστάσεις, στην Ελλάδα υπάρχει το πρόβλημα της κυρίαρχης αντίληψης σε σχέση με την Ιστορία, τον κόσμο, την Ευρώπη, την εθνική μας ταυτότητα, τη σχέση μας με τους άλλους».

ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ. «Εφτασε να θεωρείται το Μνημόνιο ως η αιτία του προβλήματος και όχι ως η λύση» υποστήριξε στην τοποθέτησή του ο Γιώργος Προβόπουλος. Απάντησε μάλιστα και σε εκείνους που υποστηρίζουν επίμονα ότι «η δραχμή είναι η μόνη λύση», λέγοντας ότι «η υποτίμηση δεν είναι ισχυρό όπλο, το αντίθετο. Με αυτήν εξατμίζονται σύντομα και τα προσωρινά πλεονεκτήματα». Το ελληνικό πρόβλημα για τον πρώην διοικητή έγκειται στο ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δεν πήρε πάνω της το πρόγραμμα και ποτέ δεν υπήρξε εθνικό σχέδιο.

Ο Κατρεμέρ είπε ότι στις περιπτώσεις της Κύπρου, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας τα κράτη λειτούργησαν με τα Μνημόνια γιατί σε κανένα δεν υπήρχε ταυτόχρονη κρίση του πολιτικού συστήματος. «Η Ελλάδα χρειάζεται μία πολιτική επανάσταση… Το αφήγημα του ψεύδους κράτησε επτά χρόνια» παρατήρησε ο Κατρεμέρ και υποστήριξε ότι «είναι απίστευτο ότι η πλειονότητα των Ελλήνων το πίστεψε ξανά».

Ο γάλλος δημοσιογράφος χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα για τους χειρισμούς του Πρωθυπουργού στο προσφυγικό ζήτημα. «Εδώ και έναν χρόνο, ενώ βλέπουν ότι έρχεται, έστειλαν το πρόβλημα και στους άλλους – προσοχή θεωρώ ότι το πρόβλημα είναι συλλογικό. Ομως ο κ. Τσίπρας γιατί δεν είπε έναν χρόνο πριν ότι οι πρόσφυγες θα φτάσουν το ένα εκατομμύριο; Γιατί δεν είπε στους ομολόγους του “προσοχή, θα πρέπει να μας βοηθήσετε”, ότι δεν μπορεί μόνος του λόγω οικονομικής κρίσης;» διερωτήθηκε. Και απάντησε μόνος του: «Γιατί δεν διαπραγματεύτηκε τίποτε. Δεν είπε τίποτα σε Παρίσι, Βερολίνο». Αίσθηση μάλιστα προκάλεσε το γεγονός ότι λίγο αργότερα, ο γάλλος δημοσιογράφος αμφισβήτησε τη στενή φιλία του γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ με τον έλληνα Πρωθυπουργό. Παράλληλα προειδοποίησε ότι εάν υπάρξει ένας τρομοκράτης που περάσει ξανά από την Ελλάδα και χτυπήσει τη Γαλλία «αυτή η φιλία θα σταματήσει – και το ξέρω, είναι άδικο».

ΘΕΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Ο Χρήστος Χωμενίδης αναφέρθηκε στη δική του εμπειρία, ότι δηλαδή ανήκε στην κατηγορία των αισιόδοξων που το 2010 θεώρησαν ότι η κρίση θα μπορούσε να γίνει ευκαιρία. «Το αύριο θα ήταν καλύτερο από το σήμερα. Αυτό βίωνε ο μέσος έλληνας» είπε. Τι συνέβη έξι χρόνια μετά; «Κάποιοι πιστεύαμε πως με τα Μνημόνια θα δούμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη. Κάποιοι άλλοι όμως – που αποδείχθηκε ότι ήταν και η πλειοψηφία – κοίταζαν ρετουσαρισμένες εικονίτσες των παππούδων τους και όχι τον εαυτό τους» υποστήριξε ο συγγραφέας κι έδωσε απάντηση στο «γιατί οι Ελληνες πιστεύουν τα όμορφα τα λόγια, τα μεγάλα;». Λόγω παιδείας, η οποία – είπε – κατέρρευσε πριν από την οικονομία.