Ντιναμό κάποτε σήμαινε δύναμη

Η ρωσική ποδοσφαιρική ομάδα Ντιναμό Μόσχας έχει τις ρίζες της σε μια εργοστασιακή ομάδα που δημιουργήθηκε το 1887 στον μύλο Μοροζόφ στα προάστια της πρωτεύουσας. Την άνοιξη του 1923 «υιοθετήθηκε» από την Τσεκά, τη μυστική υπηρεσία του Βλαντίμιρ Λένιν και πήρε το σημερινό της όνομα που θεωρείται έμπνευση του Μαξίμ Γκόρκι. Εκείνος δημιούργησε το μότο της: «Δύναμη σε κίνηση». Στα μέσα της δεκαετίας του ’30 η Μόσχα ήταν έδρα πέντε μεγάλων ομάδων, τέσσερις εκ των οποίων εκπροσωπούσαν τον Κόκκινο Στρατό (η ΤΣΣΚΑ), τη μυστική αστυνομία (η Ντιναμό), τους κρατικούς σιδηροδρόμους (η Λοκομοτίβ) και την αυτοκινητοβιομηχανία Τορπίντο-Ζιλ (η Τορπίντο). Εξαίρεση ήταν μόνο η Σπάρτακ Μόσχας που ιδρύθηκε από την κομμουνιστική νεολαία και τον τοπικό άσο του ποδοσφαίρου Νικολάι Σταροστίν, ο οποίος επέλεξε να δώσει το όνομα του θρακιώτη μονομάχου που  εξεγέρθηκε εναντίον των Ρωμαίων. Η Σπάρτακ θεωρήθηκε «η ομάδα του λαού», γι’ αυτό και μέχρι σήμερα ακόμα έχει πολύ περισσότερους φιλάθλους από τις άλλες ομάδες.

Η Ντιναμό με επικεφαλής τον Λαβρέντι Μπέρια, αρχηγό της μυστικής αστυνομίας NKVD που διαδέχθηκε την Τσεκά και αργότερα έγινε η γνωστή KGB, κέρδισε το πρώτο σοβιετικό πρωτάθλημα το 1936. Δημιουργήθηκε μεγάλη αντιπαλότητα μεταξύ Ντιναμό και Σπάρτακ – η υποστήριξη προς την οποία θεωρήθηκε πράξη αντίστασης στο Πολιτικό Γραφείο. Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε το 1939 όταν ο Μπέρια έδωσε εντολή να επαναληφθεί ένας ημιτελικός Κυπέλλου, στον οποίο είχε νικήσει η Σπάρτακ (κέρδισε και τη δεύτερη φορά). Το 1942 ο Μπέρια πήρε την εκδίκησή του στέλνοντας τον Σταροστίν σε γκουλάγκ για 10 χρόνια επειδή «επαινούσε αστικά αθλήματα». Η Ντιναμό μεσουράνησε τη δεκαετία του ’40, δεν έχει πάρει όμως πρωτάθλημα από το 1976 μέχρι σήμερα.

Τώρα πια η Ντιναμό έχει χάσει την ισχύ της, καθώς την έχουν ξεπεράσει ομάδες όπως η ΤΣΣΚΑ και η Ζενίτ της Αγίας Πετρούπολης που δημιουργήθηκε το 1925 και αγοράστηκε το 2005 από την κρατική εταιρεία Gazprom.

Το ρωσικό ποδόσφαιρο έχει πολλές ιδιαιτερότητες. Το πρωτάθλημα Α’ Εθνικής διαμορφώθηκε τη σοβιετική εποχή και σε αυτό συμμετείχαν ομάδες που δεν λειτουργούσαν ως επιχειρήσεις αλλά ως το αγαπημένο παιχνιδάκι στελεχών του κράτους και της κυβέρνησης. Πέρυσι μια απόφαση της ΟΥΕΦΑ τα άλλαξε αυτά. Βρέθηκε ότι στην Ντιναμό που χρηματοδοτείται από κρατική τράπεζα και τον Μπορίς Ρότενμπεργκ, στενό φίλο του Πούτιν και έναν από τους πιο πλούσιους ανθρώπους της Ρωσίας, είχε γίνει εκτεταμένη οικονομική κακοδιαχείριση, γι’ αυτό και αποκλείσθηκε από τα ευρωπαϊκά παιχνίδια.

Τώρα οι πιο γνωστοί παίκτες της ομάδας έχουν φύγει για άλλες χώρες και η Ντιναμό βρίσκεται χαμηλά στην κατάταξη. Ολα αυτά είναι άσχημα νέα για το ρωσικό ποδόσφαιρο συνολικά και μάλιστα σε μια πολύ κακή χρονική συγκυρία: το 2018 θα φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο και το Κρεμλίνο θέλει να κάνει επίδειξη δύναμης. Αν όμως τη μοίρα της Ντιναμό ακολουθήσουν και άλλες ρωσικές ομάδες, το κύρος της χώρας στον ποδοσφαιρικό κόσμο θα έχει πληγεί ανεπανόρθωτα.

Η ρωσική ηγεσία πανηγύρισε για την ανάληψη διοργάνωσης του Μουντιάλ του 2018. Αυτό έγινε τον Δεκέμβριο του 2010. Εκτοτε όμως η βία και ο ρατσισμός έχουν πλήξει πολλά παιχνίδια της Α’ Εθνικής και τα προβλήματα της Ντιναμό αλλά και των άλλων ομάδων σε ένα σύστημα που βασίζεται στους ιδιοκτήτες και τους σπόνσορες, μεγεθύνονται. Διαφθορά υπάρχει παντού, παρατηρεί ο Σον Ουίλιαμς στο περιοδικό «Νιου Γιόρκερ». Κάποιες ομάδες υπηρετούν ίδια οικονομικά συμφέροντα και υπάρχουν πολλές καταγγελίες για βρώμικα παιχνίδια. Στην Ιταλία το σκάνδαλο Καλτσιόπολι ήρθε στο φως το 2006, στη Ρωσία όμως, λέει ο Βασίλι Αφανάσιεφ, καθηγητής Διοίκησης Ποδοσφαίρου στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας, «δεν υπάρχει πολιτική βούληση να λυθεί το πρόβλημα. Και η οικονομική κρίση έχει χειροτερέψει τα πράγματα». Για παράδειγμα, ο ιδιοκτήτης μιας ομάδας συνηθίζεται να αγοράζει όλα τα εισιτήρια ενός αγώνα ώστε να πει ότι το στάδιο γέμισε.

Η Λοκομοτίβ είναι πιθανότατα η επόμενη ομάδα που θα μπει στο μικροσκόπιο. Η ομάδα έχει τέσσερις διεθνείς σπόνσορες, όλοι όμως είναι θυγατρικές εταιρείες των ρωσικών κρατικών σιδηροδρόμων. Η λύση είναι, λένε οι ειδικοί, να βγει το κράτος από τις ομάδες. Ωστόσο γεγονότα όπως η πρόσφατη απαγόρευση στις ομάδες να αγοράζουν τούρκους παίκτες, λόγω της κατάρριψης του ρωσικού βομβαρδιστικού από τουρκικά μαχητικά πάνω από τη Συρία, δείχνουν ότι το Κρεμλίνο χαίρεται ιδιαίτερα να κινεί τα νήματα του ρωσικού ποδοσφαίρου.