Ο ελέφαντας στο συνέδριο

Τετάρτη Πειραιάς. Πέμπτη Κηφισιά. Παρασκευή Περιστέρι. Το πρόγραμμα του Σταύρου Θεοδωράκη είναι πυκνό τα τελευταία εικοσιτετράωρα πριν από το συνέδριο του Ποταμιού που αρχίζει την ερχόμενη Παρασκευή. Βλέπει στελέχη, κυρίως στην Αττική, όπου θεωρεί ότι το κόμμα έχει τα πιο ισχυρά του ερείσματα. Βλέπει και στελέχη εκτός κόμματος, από τον χώρο του Κέντρου. Είδε έναν προς έναν τους βουλευτές, σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις. Κύριος στόχος ήταν να τους προϊδεάσει για την πρόταση που πρόκειται να καταθέσει στο συνέδριο και θα προσδιορίζει τον ορίζοντα των συνεργασιών για Το Ποτάμι.

Τα νούμερα

Ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» σε όλες αυτές τις συναντήσεις είναι οι αριθμοί που καταγράφει η τελευταία δημοσκόπηση της MRB. Το Ποτάμι είναι το μόνο από τα κοινοβουλευτικά κόμματα που, σύμφωνα με τη μέτρηση, δεν εξασφαλίζει την είσοδό του στην επόμενη Βουλή. Η δύναμη του κόμματος μετριέται στο 2,6%.

Η εικόνα αυτή φαίνεται να επιβεβαιώνει την άποψη ότι, σε αντίθεση με το ΠΑΣΟΚ, Το Ποτάμι είναι πιο ευάλωτο στην πόλωση, γιατί η βάση του είναι πιο ρηχή. Δεν έχει ψηφοφόρους – οπαδούς, ούτε το οργανωτικό σώμα που απομένει στο ΠΑΣΟΚ, έστω και απισχνασμένο.

Το οργανωτικό είναι ένα από τα ιδρυτικά ελλείμματα που ελπίζεται ότι θα θεραπεύσει το συνέδριο, όπου θα εκλεγούν νέα όργανα, με σημαντικότερο ένα καθοδηγητικό πολιτικό συμβούλιο. Δεν είναι πάντως αυτή η μεγαλύτερη από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το κόμμα του Θεοδωράκη λίγο πριν συμπληρώσει τα δύο χρόνια από την ίδρυσή του.

Τόσο όσο

Η αγωνία της εκλογικής επιβίωσης έχει πυροδοτήσει την πρώτη σοβαρή εσωκομματική κρίση προσανατολισμού, για το αν το κόμμα πρέπει να ψάξει συνεργασίες προς την Κεντροαριστερά (της Φώφης) ή την Κεντροδεξιά (του Κυριάκου). Τα ποιοτικά στοιχεία της έρευνας της MRB φαίνεται να κλονίζουν τις βασικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται αυτή η συζήτηση.

Η μαγνητική έλξη της μεταρρυθμιστικής ΝΔ του Μητσοτάκη, που υποτίθεται ότι θα απορροφούσε το κόμμα, δεν επιβεβαιώνεται. Οχι γιατί Το Ποτάμι δεν έχει διαρροές προς τη ΝΔ. Αλλά γιατί έχει διαρροές παντού, και προς τον ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και προς την Ενωση Κεντρώων.

Το δεύτερο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η αμφιταλάντευση στην κορυφή αντανακλά τα ρεύματα στην κομματική βάση: 45% των ψηφοφόρων του Ποταμιού δηλώνουν κεντροαριστεροί, 45% κεντροδεξιοί και το υπόλοιπο 10% αποφεύγει τον αυτοπροσδιορισμό.

Εκτόνωση

Τα δεδομένα αυτά φαίνεται ότι είναι εγγεγραμμένα στη συνεδριακή ατζέντα του Θεοδωράκη. Συνεργάτες του λένε ότι η πρόταση που έχει επεξεργαστεί θα διαφέρει από την αντίστοιχη της Γεννηματά σε δύο κρίσιμα σημεία. Πρώτον, δεν θα απευθύνεται στις κομματικές ηγεσίες. Και, δεύτερον, δεν θα περιορίζεται στην Κεντροαριστερά, αλλά θα ανοίγεται σε όλο τον χώρο του Κέντρου, και σε αυτό που στο Ποτάμι ορίζουν ως «μεταρρυθμιστική Δεξιά».

Φαίνεται ότι έχει καταβληθεί συστηματική προσπάθεια ώστε να μην καταγραφούν στο συνέδριο διαφωνίες, τουλάχιστον όχι σε ζητήματα στρατηγικής. Η προσδοκία είναι ότι η συλλογική διαδικασία θα λειτουργήσει και ψυχαναλυτικά, αφού όλα τα στελέχη θα έχουν την ευκαιρία να εκφραστούν στο κομματικό φόρουμ και, όπως λέγεται, «να ξεθυμάνουν».

Η προσδοκία της Σεβαστουπόλεως είναι ότι Το Ποτάμι θα εξέλθει του συνεδρίου με προσανατολισμό ξεκάθαρο και κυρίως νομιμοποιημένο από μια ανοιχτή διαδικασία, σε βαθμό που θα αποκλείει τις αρρυθμίες του τελευταίου διαστήματος. Αρκεί αυτό;

Αρκεί μια γενικόλογη πλατφόρμα – άλλη μια πλατφόρμα στον χώρο της χιλιοτραγουδισμένης Κεντροαριστεράς – για να βγάλει Το Ποτάμι από τη ζώνη της εκλογικής έκλειψης; Δεν χρειάζεται κάτι δραστικότερο;

Ο Θεοδωράκης έβαζε μέχρι στιγμής ως πρώτο όρο την καθαρή αυτονομία του κόμματός του. Οι προθέσεις του δεν έχουν αλλάξει. Αλλά είναι η πρώτη φορά, που, όταν ερωτώνται για το πού μπορεί να φτάσει το άνοιγμα του Ποταμιού στις συνεργασίες, τα στελέχη του δεν αποκλείουν τίποτε. Ακόμη κι ένα νέο, πολυκομματικό σχήμα; «Ολα είναι ανοιχτά. Ολα στο τραπέζι».