Πρέπει να ξεπεράσουμε τον κανονισμό του Δουβλίνου

Η Ευρωπαϊκή Ενωση διέρχεται μια από τις δυσκολότερες φάσεις της ιστορίας της. Δύο παράγοντες καθιστούν ανησυχητική την τρέχουσα κατάσταση. Ο πρώτος αφορά τη σύγκλιση τριών κρίσεων: των μεταναστευτικών ροών, της πιθανότητας ενός Brexit και των συνεχιζόμενων επιπτώσεων της οικονομικής ύφεσης. Ο δεύτερος έχει να κάνει με την εντύπωση ότι αυτή η τριπλή πρόκληση αντιμετωπίζεται χωρίς να υπάρχει κοινός ορίζοντας στο πλαίσιο του οποίου να καθοριστεί μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση.

Σε σχέση με το σενάριο αυτό, θα πρέπει πρώτα να εργαστούμε για να διασφαλίσουμε ότι η ΕΕ θα αλλάξει την οικονομική πολιτική της. Είναι καιρός να αφήσουμε πίσω τις δογματικές υπερβολές της δημοσιονομικής πειθαρχίας ώστε να προωθήσουμε πολιτικές επικεντρωμένες στις επενδύσεις, στην ανάπτυξη, στην καινοτομία και στην απασχόληση. Δεν διακυβεύεται η συμμόρφωση με τους κανόνες της δημοσιονομικής πειθαρχίας, τους οποίους θέσαμε στον εαυτό μας και τους οποίους η Ιταλία θα συνεχίσει να σέβεται. Τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει, ωστόσο, ότι δεν αρκεί η λιτότητα για να κερδίσουμε την πρόκληση του μέλλοντος.

Σε δεύτερη φάση, θα πρέπει να ξεπεράσουμε με επιτυχία τη δοκιμασία του βρετανικού δημοψηφίσματος. Προσδοκία της Ιταλίας είναι να παραμείνει το Ηνωμένο Βασίλειο τμήμα της ΕΕ, έχοντας την πεποίθηση ότι είναι δυνατόν να συγκεραστούν οι διαφορετικές οπτικές και τα διαφορετικά επίπεδα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που ήδη υπάρχουν εντός της Ενωσης, από τη συνθήκη Σένγκεν έως το ευρώ.

Τέλος, χρειαζόμαστε μια κοινή ευρωπαϊκή διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Πρέπει να ξεφύγουμε από το σύνδρομο έκτακτης ανάγκης, από τη λογική των τοίχων και τις εθνικιστικές εξάρσεις. Οι μετανάστες που φτάνουν στις ακτές μας αποτελούν έκφραση ενός παγκόσμιου και μεγάλης διάρκειας φαινομένου, με το οποίο θα συνυπάρχουμε για καιρό. Ως εκ τούτου, καλούμαστε να το διαχειριστούμε με διορατικότητα και με προσήλωση στις αξίες της ελευθερίας και της ανοχής, τις οποίες επικαλούνται τα Συντάγματά μας και τις οποίες θεωρούμε, ως Ευρωπαίοι, υπόδειγμα πολιτισμού.

Είναι βασικό να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο μεμονωμένες χώρες να αποφασίσουν μονομερώς τις επόμενες εβδομάδες όχι τόσο την ενίσχυση των ελέγχων, όπως συμβαίνει ήδη, αλλά το κλείσιμο των συνόρων τους, προκαλώντας ντόμινο κατά μήκος της «βαλκανικής οδού» με επιπτώσεις αποσταθεροποίησης των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Μονομερείς αντιδράσεις αυτού του είδους θα έθεταν σε σοβαρό κίνδυνο τη ζώνη Σένγκεν και την ελεύθερη κυκλοφορία, ένα από τα επιτεύγματα δηλαδή της ευρωπαϊκής ιθαγένειας και της ενιαίας αγοράς.

Για να διασώσουμε τη Σένγκεν και την ελεύθερη κυκλοφορία πρέπει να ξεπεράσουμε τον κανονισμό του Δουβλίνου. Στ’ αλήθεια πιστεύει η Ευρωπαϊκή Ενωση ότι η ευθύνη για τη χορήγηση ασύλου σε όσους πληρούν τις προϋποθέσεις και για τον επαναπατρισμό όλων των άλλων, μπορεί να βαραίνει μόνο τις πρώτες χώρες υποδοχής;  Πρόκειται για μια προσδοκία μη ρεαλιστική. Οφείλουμε να σώσουμε χιλιάδες ζωές στη θάλασσα και να υιοθετήσουμε ένα ευρωπαϊκό σύστημα ασύλου και επαναπατρισμού των παράτυπων μεταναστών.

Σε αυτά τα θέματα η Ιταλία και η Ελλάδα έχουν κοινές ευαισθησίες και μπορούν να συνεργαστούν στενά.

Ο  υπουργός Εξωτερικών Υποθέσεων και Διεθνούς Συνεργασίας της Ιταλίας Πάολο Τζεντιλόνι επισκέπτεται σήμερα την Αθήνα