Ωτοβλεψίες

Ολα αλλάζουν για να μένουν ίδια;
Ή και καλύτερα. Η αμαρτία να λέγεται. Τη δική μου θα την πω: Με συνεπήρε η συγκέντρωση και η φωνή, ανέγγιχτη στον χρόνο, ίσως και καλύτερη, της (υπουργού – δεν ισχύει πάντα;) Αλκηστης Πρωτοψάλτη στο Μέγαρο Μουσικής, όπου έκανε έξι sold-out με ένα «Παιχνίδι με το χρόνο». Κάποιες άλλες κυρίες, που κυκλοφορούν και άδουν ακόμη, δεν μας έχουν συνηθίσει σε τέτοιες ευστοχίες.

«Ολα κοστίζουν ένα παίξιμο. / Πάρε μαζί σου τον έρωτα κ’ εκείνα τα όνειρα / έλα στην κάτω γειτονιά και πες: Κορόνα γράμματα / εκεί που χάνεται η ψυχή να βυθιστείς», που έγραφε – στις «Βαθμίδες» του – ο ποιητής Νίκος Καρούζος για το έργο – και το ζωγραφικό που κυκλοφορεί υπό τον τίτλο «Χειροποίητη γαλήνη: ακουαρέλες, χειρόγραφα, πορτρέτα» από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη – ετοιμάζει αφιέρωμα την Πέμπτη 18 Φεβρουαρίου το Υπόγειο του Τέχνης, με τους ηθοποιούς Ειρήνη Κότσιφα, Λήδα Κουτσοδασκάλου και Δημήτρη Τσιγκριμάνη. «Ολα κοστίζουν ένα παίξιμο». Και η ιστορία των «παιδιών» από τη Βερόνα, που φέτος θα δούμε – όπως και το «Εγκλημα και τιμωρία» – σε δύο εκδοχές στη σκηνή. Η πρώτη, που ήταν να ξεκινήσει του Αγίου Βαλεντίνου, αλλά πάει τελικά για τις 19 Φεβρουαρίου, είναι η δεύτερη μεγάλη παραγωγή του Δημοτικού Θεάτρου «Ρωμαίος + Ιουλιέτα» του Σαίξπηρ κατά Κωνσταντίνο Ρήγο, σε μετάφραση (καθαρευουσιάνικη) του Δημητρίου Βικέλα, εμπνευστή των Ολυμπιακών Αγώνων της νέας εποχής. Ο χορογράφος θέλει επί σκηνής δύο Ιουλιέτες (Δανάη Επιθυμιάδη, Κίττυ Παϊταζόγλου) και επτά Ρωμαίους (Αλέξανδρος Αχτάρ, Γιάννης Καραούλης, Αναστάσιος Καραχανίδης, Γιώργος Κατσής, Παναγιώτης Μπρατάκος – του οποίου οι επιτυχημένες «Μικρές ιστορίες φόνων» ετοιμάζονται για επανάληψη, κατά Δημήτρη Καρατζιά, στο Vault -, Κωνσταντίνος Πλεμμένος, Αντώνης Σταμόπουλος). Σαν να έχει, ειδικά ο Ρωμαίος, κομματιαστεί από τον έρωτα, όπως μου εξηγεί ο Ρωμαίος – Γιάννης Καραούλης. Το λέει και ο ίδιος: «Τον εαυτό μου έχασα. Δεν είμαι εδώ. Ο Ρωμαίος είναι αλλού». Ολα αυτά πάνω στην ιδιαίτερη γλώσσα του Βικέλα και σε ένα δυστοπικό περιβάλλον, «όπου η νεότητα στερείται ερωτισμού και κυριαρχεί το σεξ, το βίαιο, το μάτσο, η σκληρότητα». Η αντρίλα, αν θέλετε. Ακόμη και οι γονείς (Ακύλλας Καραζήσης και Μαρία Σκουλά) που εμφανίζονται μέσω οθόνης είναι ψυχρές, απόμακρες φιγούρες.

Κάντε έρωτα ή, αλλιώς, επανάσταση. Αυτή είναι η μόνη επανάσταση που μπορούν να κάνουν μέσα σε αυτό το σκληρό, άκαμπτο περιβάλλον οι δύο ερωτευμένοι της Βερόνας. Ειδικά ο Ρωμαίος, που ως ερωτευμένος, μέσα σε αυτό το «αντρίκειο» περιβάλλον χάρη στον έρωτά του «θηλυκοποιείται». Από τη Σχολή του ΚΘΒΕ ακόμη ο Γιάννης Καραούλης τη θεωρούσε γλυκερή αυτή την ιστορία. Μέχρι που μέσα από τη διαδικασία του ανεβάσματος είδε και το μέγεθος του σαιξπηρικού έργου και το «πόσο ισάξιοι μονομάχοι στον ερωτικό λόγο» είναι ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα. Και πως ο έρωτας δεν θα είναι τελικά πόλεμος, αλλά η μόνη επανάστασή τους. Εξού και ο διάλογος στην τελευταία συνάντηση των δύο: «Πιστεύεις ότι θα τα ξαναπούμε;» ρωτάει η Ιουλιέτα. Κι εκείνος: «Ω βέβαια. Οι τωρινοί καημοί μας θα περάσουν και θα τα λέγομεν αυτά με γλύκαν μιαν ημέραν». Φράση που ξεχωρίζει ο Γιάννης Καραούλης, ο οποίος μαζί με την Ιουλιέτα – Δανάη Επιθυμιάδη (γνωστή και από την τηλεοπτική «Μουρμούρα») συμμετέχουν στο επιτυχημένο εγχείρημα – αφιέρωμα του Μάνου Καρατζογιάννη στο έργο της Λούλας Αναγνωστάκη, που βρήκε χώρο (το Σημείο) και επανακάμπτει δριμύτερο από 29 Φεβρουαρίου (τα Δευτερότριτα): «Σ’ εσάς που με ακούτε»…

Εδώ καλόγερος, εκεί καλόγερος… Και στο Skrow του Αλσους Παγκρατίου, από 29 Φεβρουαρίου, ο «Καλόγερος» του Μάθιου Λιούις, παλιά μεγάλη, εφηβική, αγάπη – μαζί με τον Πόε – του Βασίλη Μαυρογεωργίου (φωτογραφία). Γιατί μπορεί το 570 σελίδων έργο του 1890 – το οποίο στην απόδοση της Ελένης Τριανταφυλλοπούλου συμπυκνώθηκε σε 55 – να μιλάει για την Ιερά Εξέταση στη Μαδρίτη, στην πραγματικότητα όμως αυτό το «ημερολόγιο μύθων και δοξασιών μιλάει για το πέρασμα από τον Μεσαίωνα στον Διαφωτισμό, όταν ο άνθρωπος αποκτά μεγαλύτερη αξία στα μάτια του Θεού», όπως μου εξηγεί ο σκηνοθέτης, που συμμετέχει στη διανομή μαζί με τους Μαρία Φιλίνη, Κατερίνα Μαυρογεώργη, Σεραφείμ Ράδη, Νίκο Μαραμαθά. Η φράση «Ποιος μπορεί να απορεί αν υπέκυψε στον πειρασμό;» από την παράσταση έχει γίνει… προσκέφαλό του. Φράση από ένα έργο που ακολουθεί βήμα βήμα την πορεία και την ψυχολογία ενός ήρωα «αγίου» σε σκοτεινά μονοπάτια. Μηδέ καλού μηδέ κακού. «Κακοξόδευτη φώτιση σε μοβ κι άλλες βραδύτητες / χαμερπούς ορίζοντα», που έγραφε και ο Νίκος Καρούζος στο «Σκύβαλο αθανασίας».