«Με το που φτάνεις, γίνεσαι όμηρος του χαλιφάτου»

Η Φαντούα προσεύχεται τακτικά στο τζαμί Νορ στην ολλανδική πόλη Γκούντα. Φοβάται ότι ο γιος της, φοιτητής τεχνικής σχολής που μεγάλωσε χωρίς να προκαλεί προβλήματα, ετοιμάζεται να ριζοσπαστικοποιηθεί και να ενταχθεί στις γραμμές των τζιχαντιστών στη Συρία. Αν επαληθευτούν οι φόβοι της ο 19χρονος γιος της θα είναι ένας από τους πέντε νεαρούς Ολλανδούς που φεύγουν κατά μέσο όρο κάθε μήνα για να στρατολογηθούν στις τάξεις του ISIS στη Συρία και το Ιράκ.

Λιγοστοί είναι αυτοί που επιστρέφουν με «φριχτές εμπειρίες» από τη ζωή τους στο Ισλαμικό Κράτος. Ανάμεσά τους, ο σομαλικής καταγωγής Μοχάμετ Αμπντιουβαχάμπ Α. Ο 22χρονος Ολλανδός έφυγε για τη Συρία το 2013 μαζί με μια μεγάλη ομάδα νέων μουσουλμάνων από την πόλη Ντελφτ – γνωστή από το διεθνούς κύρους ομώνυμο πολυτεχνείο στο οποίο φοιτούν εκατοντάδες ξένοι και Ελληνες – αλλά επέστρεψε έξι μήνες αργότερα. Ανάλογη ήταν η πορεία του 20χρονου Μάχερ Χ. από το Ζούτεμερ, μια μικρή πόλη κοντά στο Ντελφτ. Πήγε στη Συρία και επέστρεψε μερικούς μήνες αργότερα. Αλλά και η 20χρονη Αϊσα από το Μάαστριχτ έφυγε την άνοιξη του 2014 για να παντρευτεί στη Συρία τον ολλανδό τουρκικής καταγωγής μαχητή Ομάρ Υ. και επέστρεψε το φθινόπωρο του ίδιου έτους.

Αν και με διαφορετικές πορείες μετά την επιστροφή τους – ο πρώτος βρίσκεται στο στόχαστρο της ολλανδικής αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας, ο δεύτερος καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριών ετών, ενώ η Αϊσα προσπαθεί να ξαναχτίσει τη ζωή της στο σπίτι της μητέρας της – οι τρεις ευρωπαίοι μαχητές φαίνεται ότι μοιράστηκαν παρόμοιες εμπειρίες στις τάξεις της τζιχαντικής οργάνωσης, ζώντας σε άθλιες καθημερινές συνθήκες, όπως αποτυπώνονται σε έκθεση των ολλανδικών μυστικών υπηρεσιών (AIVD).

Απομυθοποιώντας την προπαγάνδα της ουτοπικής και ιδεατής κοινωνίας του ισχυρού χαλιφάτου, που προωθείται συστηματικά στα κοινωνικά μίντια από μέλη του ISIS, η έκθεση αποκαλύπτει τις «φρικτές και τραυματικές συνθήκες διαβίωσης» των 36.500 ευρωπαίων και άλλων εθνικοτήτων μαχητών, που εγκατέλειψαν τα σπίτια τους για να στρατολογηθούν στο Ιράκ και τη Συρία και να πολεμήσουν στο πλευρό των τζιχαντιστών.

Κατά την άφιξή τους σε εδάφη του ISIS – αναφέρει η έκθεση, η οποία βασίζεται σε μαρτυρίες που συλλέχθηκαν από τον Ιούνιο του 2014 – άνδρες, γυναίκες και παιδιά διαχωρίζονται ανάλογα με το φύλο τους σε διαφορετικές ομάδες, ανακρίνονται λεπτομερώς μέσω εκτενών συνεντεύξεων για τις προθέσεις τους, ενώ παραδίδουν άμεσα διαβατήρια και άλλα προσωπικά έντυπα. Καθίστανται, με άλλα λόγια, όμηροι του χαλιφάτου. Η έξοδός τους εκτός των συνόρων του απαγορεύεται. Κατά την άφιξή τους οι ξένοι μαχητές παραδίδουν και τις κάρτες SIM ώστε να μην είναι δυνατός ο εντοπισμός τους, ενώ σύνδεση στο Διαδίκτυο επιτρέπεται μόνο σε ορισμένους χώρους.

Η επαφή με οικείους τους πίσω στην Ευρώπη κόβεται μαχαίρι. «Εχουμε χάσει τα ίχνη τους» λένε ολλανδοί γονείς, που απελπισμένα προσπαθούν να εντοπίσουν τα παιδιά τους. Τελευταία, οι ξένοι μαχητές δεν επιτρέπεται να περάσουν ούτε τα σύνορα με την Τουρκία, ακόμη και αν συντρέχουν σοβαροί λόγοι υγείας. Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές είναι υποχρεωμένοι να έχουν κρεμασμένο στον λαιμό τους δελτίο ταυτότητας που εκδίδει η Χίσμπα, η θρησκευτική αστυνομία του ISIS. Χωρίς το σήμα αυτό δεν επιτρέπεται η μετακίνησή τους με λεωφορεία.

Οι άνδρες ορκίζονται πίστη στον χαλίφη Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι και ακολουθούν εξαντλητική στρατιωτική εκπαίδευση για ορισμένο διάστημα, μαθαίνοντας να ακολουθούν τυφλά τις εντολές της οργάνωσης. Ορισμένοι ετοιμάζονται να εκτελέσουν τρομοκρατικές επιθέσεις επιστρέφοντας στην Ευρώπη, αρκετοί πολεμούν για την κατάληψη νέων εδαφών και συμμετέχουν σε εκτελέσεις, βασανιστήρια και βιασμούς γυναικών, ενώ άλλοι κάνουν βοηθητικές εργασίες. Αναλαμβάνουν τη στρατολόγηση νέων μελών και τη διάδοση της προπαγάνδας ή γίνονται δάσκαλοι, γιατροί και αστυνομικοί της Χίσμπα. Για τις υπηρεσίες τους αμείβονται με έναν μικρό μισθό, ο οποίος είναι υψηλότερος για τους μαχητές. Οι μισθοί έχουν περικοπεί και οι ξένοι μαχητές δυσκολεύονται πλέον να καλύψουν βασικές ανάγκες, αναφέρει η έκθεση, ενώ έχει περιοριστεί δραστικά η διανομή και η μεταφορά τροφίμων. Στην πόλη Ράκα, για παράδειγμα, που de facto έχει ανακηρυχθεί από τους τζιχαντιστές πρωτεύουσα του χαλιφάτου, οι τιμές στα τρόφιμα διπλασιάστηκαν και αρκετοί ξένοι μαχητές δυσκολεύονται να προμηθευτούν τα αναγκαία.

Ο κυριότερος ρόλος των γυναικών είναι η «αναπαραγωγή» νέων τζιχαντιστών. Τα περισσότερα από τα παιδιά αυτά, παρότι προέρχονται από ευρωπαίους γονείς, δεν έχουν καταγραφεί σε καμιά επίσημη Αρχή, όπως αναφέρεται στην έκθεση με αποτέλεσμα να είναι άγνωστος ο ακριβής αριθμός τους. Οι περισσότερες γυναίκες λαμβάνουν στρατιωτική εκπαίδευση προκειμένου να μπορούν να αμυνθούν και ορισμένες αποκτούν άδεια οπλοφορίας. Πολλές φέρουν ζώνες με εκρηκτικά, τα οποία εκπαιδεύονται να πυροδοτούν όταν δέχονται επιθέσεις. Σε ορισμένες έχει επιτραπεί να δουλεύουν ως δασκάλες, νοσοκόμες ή γιατροί, ενώ αρκετές δραστηριοποιούνται στις τάξεις της Αλ Κάνσα, ενός είδους γυναικείας αστυνομικής δύναμης, που στοχεύει στην κατάδοση πιθανής αντιισλαμικής συμπεριφοράς άλλων γυναικών και τη μη τήρηση των κανονισμών του ISIS. Μάλιστα, οι ίδιες οι γυναίκες αναλαμβάνουν την εκτέλεση σωματικής τιμωρίας σε γυναίκες που παραβιάζουν τους κανονισμούς.

Πλύση εγκεφάλου στα παιδιά
Από την ηλικία των έξι ετών τα παιδιά των ξένων μαχητών παρακολουθούν σχολείο, όπου διδάσκονται κυρίως αγγλικά, αραβικά, μαθηματικά και την ιδεολογία του χαλιφάτου. Στην ηλικία των εννέα τα κορίτσια είναι υποχρεωμένα να κυκλοφορούν στους δρόμους με καλυμμένο πρόσωπο, ενώ τα αγόρια εντάσσονται σε στρατόπεδα εκπαίδευσης, όπου εξοικειώνονται με τη χρήση όπλων και την τεχνική των εκτελέσεων, εκτίθενται καθημερινά σε βομβαρδισμούς και παρακολουθούν δημόσιες εκτελέσεις και σωματικές τιμωρίες.