[Αριστερά της Εδέμ] Απόγονοι

Η ηθική δεν είναι στατική και μεταφυσική έννοια. Είναι πεδίο προς κατάκτηση στον χώρο και στον χρόνο. Οι άνθρωποι δεν είναι άβαταρ στεγνά. Είναι μεταβαλλόμενα υποκείμενα στο φόντο του συλλογικού. Το ίδιο και οι ιδέες. Αν σήμερα κάτι μένει να κουβεντιάσουμε για τον έναν χρόνο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, δεν είναι το σχέδιο για τη χώρα. Κι αυτό αφού το τελευταίο ακόμη αναζητείται κάτω από τόνους τιμωρητισμού, ανώμαλων προσγειώσεων, εκβιασμών, ερασιτεχνισμών, διασπάσεων, αντιφάσεων. Αν κάτι μένει να κουβεντιάσουμε, είναι αν παραμένει το «ηθικό πλεονέκτημα».

Οι τοποθετήσεις ημετέρων είναι η αφορμή. Υπάρχει όμως κάτι πιο βαθύ από αυτό. Το γεγονός ότι μετατοπίστηκε η πολιτική γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ για τη χώρα συνδέθηκε με μια νέα αντίληψη για το κράτος. Ο ΣΥΡΙΖΑ τού «θα τα αλλάξουμε όλα», έγινε σε έναν χρόνο ο ΣΥΡΙΖΑ τού «μα και εσείς τα ίδια κάνατε». Η επαναθεμελίωση του κράτους έδωσε τη θέση της στη συνέχιση του κράτους. Οι πρόσφατες τοποθετήσεις συγγενών κομισάριων δεν ήταν παράνομες ούτε πρωτοφανείς. Κάθε κυβερνών κόμμα περνάει τη γραμμή του στην κοινωνία, παράγει πολιτική με τη βοήθεια και σε συνεργασία με τα στελέχη του. Προς Θεού! Και ο Κυριάκος δεν έθεσε πλάι του τίποτε μαρξιστές. Ομοϊδεάτες του και έμπιστους προτίμησε (και καλά έκανε).

Το πρόβλημα όμως δεν είναι εδώ. Το πρόβλημα είναι στην αιτιολόγηση. Πρώτη φορά, μέρος της Αριστεράς μετά το 1949 ανέλαβε το τιμόνι της χώρας. Να θυμίσω πως η Αριστερά στην Ελλάδα είναι πονεμένη ιστορία. Το μαρτυρολόγιο, ο ηρωισμός, ο ρεβανσισμός της μεταπολεμικής Δεξιάς την όπλισε με πρωτοχριστιανικά χαρακτηριστικά και αυτοθυσιαστικές σεκάνς στη σκηνή της νεότερης Ιστορίας. Βεβαίως, η όποια ηθική της και στάση της διαμορφώθηκε μέσα από τα κάθε φορά επίδικα, τις αντιφάσεις και την ταξική αδικία. Οι αριστεροί δεν ήταν υπεράνθρωποι. Πονούσαν, γελούσαν, χόρευαν, ζήλευαν. Αυτό που τους διαφοροποιούσε ήταν η θέληση και η δράση για τη συλλογική μεταβολή. Η λογική του «νέου ανθρώπου». Ταμπουρωμένοι πίσω από την αντιπολίτευση της πραγματικότητας, διατηρούσαν το άφθαρτο της υπόθεσης. Αυτό δεν σήμαινε πως συχνά οι στρατηγικές δεν τους έφερναν κοντά σε μακιαβελικές αποφορές. Ο Τρότσκι κατηγορούσε εκ των υστέρων μέρος των μπολσεβίκων πως είπαν ψέματα στους χωρικούς. Σήμερα, η απομάγευση μοιάζει ταχεία. Απαιτείται ταχεία αποκατάσταση της ηθικής τάξης. Οι οικογενειακοί αγώνες δεν δίνουν ένσημα. Αλλιώς, σοφέ Ζαμπέτα (σε στίχους Νίκου Μπακογιάννη): «Κι ο απόγονος φοράει τη μεγάλη τη στολή/ Και πορτιέρης έχει γίνει, σε δραματική σχολή».