Ενα κουτσό βήμα, με μειώσεις των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων από 5% έως και 20,59%, οι οποίες όμως δεν είναι ικανές να διορθώσουν τις στρεβλώσεις της αγοράς και την υπερφορολόγηση, έκανε το υπουργείο Οικονομικών.
Οι μειώσεις εφαρμόζονται αναδρομικά από τις 21 Μαΐου 2015 και είναι οριζόντιες, επιτείνοντας την ούτως ή άλλως άδικη μοιρασιά των φορολογικών βαρών, δεδομένου ότι οι τιμές της Εφορίας δεν προσεγγίζουν τις τιμές της αγοράς.
Με τις αλλαγές όλες οι τιμές ζώνης, άσχετα αν αφορούν περιοχές της Γλυφάδας, της Καλλιθέας ή της Κορίνθου, εφόσον ήταν για παράδειγμα 1.500 ευρώ μειώνονται στα 1.250 ευρώ. Ομοίως σε κάθε τιμή ζώνης. Οριζόντιες προσαρμογές οι οποίες φτάνουν στο μέγιστο ποσοστό μείωσης 20,59% για περιοχές με τιμή ζώνης 1.700 ευρώ, όπως για παράδειγμα η Νέα Ιωνία ή η Παλλήνη.
Με προσέγγιση που φαίνεται να έχει μάλλον ιδεολογικά παρά πραγματικά χαρακτηριστικά, καμία αλλαγή δεν επέρχεται σε περιοχές με τιμή ζώνης έως 650 ευρώ όπως καμία μείωση δεν προβλέπεται και για τα ρετιρέ των αντικειμενικών αξιών με τιμές ζώνης από 4.050 ευρώ και πάνω. Στο Παλαιό Ψυχικό για παράδειγμα, με την τιμή ζώνης των 6.000 ευρώ, δεν υπάρχει αλλαγή. Μεσίτες όμως επισημαίνουν ότι συμβόλαια δεν γίνονται με περισσότερα από 2.860 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Οι στρεβλώσεις παραμένουν και δεν προβλέπεται να διορθωθούν – καλώς εχόντων των πραγμάτων – πριν από την 1η Ιανουαρίου 2017.
Οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων αναπροσαρμόστηκαν χοντρικά, χωρίς να έχει μεσολαβήσει ενδελεχής μελέτη των πραγματικών δεδομένων της αγοράς. Αιτία αυτής της προσέγγισης, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, είναι η έλλειψη χρόνου αλλά και οι προβλέψεις του Μνημονίου. Η συμφωνία με τους δανειστές προβλέπει ότι οι αντικειμενικές αξίες θα προσαρμοστούν στο ύψος των εμπορικών τιμών από την 1η Ιανουαρίου 2017. Αν αυτό συνέβαινε νωρίτερα, οι ανελαστικές προβλέψεις εσόδων από την ετήσια φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας θα τινάζονταν στον αέρα. Και ήδη η κυβέρνηση έχει αρκετούς δημοσιονομικούς πονοκεφάλους.
Κάπως έτσι φτάσαμε στη λύση των ενδιάμεσων αντικειμενικών αξιών, οι οποίες θα ισχύουν από τις 21 Μαΐου 2015 έως το τέλος του 2016. Μετά βλέπουμε.
ΠΟΙΟΙ ΦΟΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ. Από τις αλλαγές στις τιμές ζώνης δεν επηρεάζεται στο ελάχιστο ο ΕΝΦΙΑ για το 2015. Επηρεάζονται όμως άμεσα οι φόροι μεταβίβασης, δωρεάς, γονικής παροχής ή κληρονομιάς οι οποίοι συνδέονται ευθέως με τις αντικειμενικές αξίες. Από την απόφαση του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών Τρύφωνα Αλεξιάδη, δεν είναι ξεκάθαρο τι θα συμβεί με όλους αυτούς που έχουν προχωρήσει σε μεταβιβάσεις ακινήτων από τις 21 Μαΐου και μετά. Πηγές του υπουργείου Οικονομικών αναφέρουν ότι το πιθανότερο είναι, κατόπιν αίτησης των φορολογουμένων στη ΔΟΥ τους, οι φόροι που τους καταλογίστηκαν να επανυπολογιστούν. Οι μειώσεις στην περίπτωση αυτή αναμένεται να συμψηφιστούν με άλλες φορολογικές οφειλές τους. Τίποτα όμως δεν είναι ακόμα δεδομένο, καθώς αναμένονται σχετικές εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομικών.
Για τα νέα συμβόλαια μεταβίβασης το τοπίο είναι ξεκάθαρο. Αρμόδιοι παράγοντες όμως θεωρούν πως οι μειώσεις αυτές δεν συνιστούν ουσιαστικό κίνητρο για να δοθεί ώθηση στην αγορά ακινήτων.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ. Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα σπίτι 100 τετραγωνικών μέτρων στο Πέραμα, όπου η τιμή ζώνης μειώνεται από τα 800 στα 750 ευρώ. Εφόσον δεν πρόκειται για πρώτη κατοικία, ο φόρος μεταβίβασης ήταν 2.400 ευρώ και μειώνεται σε 2.100 ευρώ.
Το ίδιο σπίτι στον Αλιμο με παλαιά αντικειμενική αξία 150.000 ευρώ και νέα 125.000 ευρώ, ο φόρος μεταβίβασης υποχωρεί από τα 4.500 ευρώ στα 3.750 ευρώ.
Το μεγάλο ερωτηματικό πλέον είναι τι θα γίνει με τον ΕΝΦΙΑ του 2016, ή όπως αλλιώς θα ονομαστεί ο νέος φόρος ακινήτων, ο οποίος πρέπει να φέρει στα ταμεία 2,650 δισ. ευρώ. Με τις αντικειμενικές αξίες μειωμένες από 5% έως και 20,59%, κάποιοι φορολογούμενοι θα πρέπει να πληρώσουν πολύ πιο ακριβά σε σχέση με φέτος για τα ακίνητα που κατέχουν.