«Το μεγαλύτερο τίμημα θα το πληρώσει η Ευρώπη»

«Δεν έχω καμία αμφιβολία. Η εκτέλεση του σιίτη ιερωμένου Νιμρ αλ Νιμρ αποτελεί μια προμελετημένη πράξη, μια πρόκληση του καθεστώτος της Σαουδικής Αραβίας με ξεκάθαρους στόχους στην εξωτερική πολιτική: το Ριάντ θέλει να υποδαυλίσει τη θρησκευτική διαμάχη, να σπρώξει στα άκρα την κόντρα μεταξύ σουνιτών και σιιτών προκειμένου να σαμποτάρει τις διαπραγματεύσεις της Δύσης με το Ιράν και να εμποδίσει οποιαδήποτε συμφωνία που θα φέρει πιο κοντά την Τεχεράνη με τον υπόλοιπο κόσμο». Ο Βάλι Νασρ είναι ειδικός στη Μέση Ανατολή, πρύτανης στη Σχολή Διεθνών Πολιτικών Μελετών του Πανεπιστήμιου Τζον Χόπκινς. Ολα είναι ξεκάθαρα, δήλωσε χθες μιλώντας σε ιταλικές εφημερίδες: «Η σαουδαραβική μοναρχία αποφάσισε να ξεκινήσει το 2016 με 47 εκτελέσεις προκειμένου να στρέψει την προσοχή μακριά από τα εσωτερικά προβλήματα της δυναστείας, κυρίως όμως για να προσπαθήσει να καταστρέψει τους διεθνείς διαύλους διαλόγου με το ιρανικό καθεστώς. Στόχος είναι να κρατήσει την Τεχεράνη εκτός του διπλωματικού παιχνιδιού, το οποίο μπορεί να αποκαταστήσει τον ηγετικό ρόλο του Ιράν στη Μέση Ανατολή έπειτα από δεκαετίες απομόνωσης».

Εντυπωσιακός είναι για τον αμερικανό ειδικό ο αριθμός των εκτελεσθέντων: 47 σε σύγκριση με 90 όλο το 2014 και 157 το 2015. Ο βασιλικός οίκος των Σαούντ σίγουρα αντιμετωπίζει προβλήματα. Μεταξύ των εκτελεσθέντων δεν είναι μόνο σιίτες αλλά και μέλη σουνιτικών οργανώσεων που συνεργάζονται με την Αλ Κάιντα. «Ομως η μόνη εκτέλεση που έκανε τη διαφορά ήταν του σιίτη ιερωμένου. Και το γεγονός ότι ένας ιμάμης ο οποίος είχε υποστηρίξει τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στη διάρκεια της Αραβικής Ανοιξης το 2011, φυλακίσθηκε και καταδικάσθηκε σε θάνατο ως υπονομευτής του καθεστώτος, εκτελέσθηκε μαζί με τρομοκράτες κάνει την όλη κατάσταση ακόμα πιο σοβαρή και αποτελεί μια ξεκάθαρη πρόκληση απέναντι στην Τεχεράνη», υποστηρίζει ο Νασρ.

Εχοντας ιρανική καταγωγή, ο αμερικανός ακαδημαϊκός μπορεί να κατανοήσει καλύτερα το Ιράν. Πώς θα αντιδράσει; «Δεν πιστεύω ότι θα προχωρήσει σε κάποια βίαιη αντίδραση πέραν της λεκτικής. Οι Ιρανοί γνωρίζουν ότι πρόκειται περί πρόκλησης. Το Ριάντ θέλει να τους σπρώξει σε μια βίαιη κίνηση που θα θέσει και πάλι την Τεχεράνη σε απομόνωση. Εάν οι αγιατολάχ αποφασίσουν να χρησιμοποιήσουν βία, οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι που επιθυμούν τη διατήρηση του διαλόγου θα αναγκαστούν να υποχωρήσουν».

Είναι πολύ πιθανόν να υπάρξουν αντίποινα με σουνίτες κρατούμενους σε ιρανικές φυλακές. Σίγουρα, πάντως, ανοίγει μια νέα εποχή αστάθειας: η φωτιά των σιιτικών διαδηλώσεων εξαπλώνεται παντού, ακόμα κι εκτός Μέσης Ανατολής μέχρι το ινδικό Κασμίρ. «Ομως το μεγαλύτερο τίμημα θα το πληρώσει η Ευρώπη: με τον σιιτικό κόσμο να φλέγεται, πώς θα υπάρξει συμφωνία για επίλυση της κρίσης στη Συρία; Δύο θα είναι οι επιπτώσεις: ένα νέο κύμα προσφύγων προς την Ευρώπη και μεγαλύτερες δυσκολίες στην αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους» προσθέτει.

Σαμποτάζ
«Οι σουνίτες αισθάνονται τη διεθνή πίεση να κάτσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το Ιράν και γι’ αυτό προσπαθούν να σαμποτάρουν τη διαδικασία με κάθε τρόπο» σχολιάζει ο Βάλι Νασρ. «Οι εκτελέσεις στη Σαουδική Αραβία αλλά και η κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού από τουρκικά αεροσκάφη έχουν τον ίδιο στόχο».