Από χόμπι για λίγους, επικερδής επιχείρηση

Το μάζεμα άγριων μανιταριών στην Ελλάδα πριν από 20-30 χρόνια ήταν ένα χόμπι για λίγους. Σήμερα όμως η κατάσταση έχει αλλάξει άρδην: χιλιάδες άνθρωποι κάνουν εξορμήσεις στην ελληνική φύση για να συλλέξουν μανιτάρια. Υπάρχουν οκτώ σύλλογοι μανιταρόφιλων. Οι πανελλήνιες γιορτές μανιταριού είναι μαζικές. Εχουν ιδρυθεί ακόμη και μουσεία μανιταριού, ενώ η πόλη των Γρεβενών έχει μετονομαστεί σε «πόλη του μανιταριού». Το παρεξηγημένο φυτό που κάποτε θεωρούνταν επικίνδυνο έχει αποδειχθεί χρυσός και γύρω από αυτό έχει δημιουργηθεί μια οικονομία που στηρίζει τις τοπικές κοινωνίες. Αρκετοί είναι αυτοί που ασχολούνται επαγγελματικά με τα άγρια μανιτάρια. Τα συλλέγουν, τα τυποποιούν σε όμορφα βαζάκια, φτιάχνουν με αυτά ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς – από γλυκά, ζυμαρικά, πίτες μέχρι ποτά -, τα εξάγουν. Τα προϊόντα από μανιτάρια που παράγει ο Φώτης Παρασκευαΐδης από τα Γρεβενά – τα «μανιταροπροϊόντα Γρεβενών» όπως τα έχει λανσάρει στην αγορά – τροφοδοτούν 280 καταστήματα σε όλη την Ελλάδα και εξάγονται στη Σερβία, την Κύπρο, τη Γερμανία, το Βέλγιο. «Οι Βρυξέλλες τρώνε μανιτάρια Γρεβενών» λέει με καμάρι.

Ο «ΓΚΟΥΡΟΥ». Ο Φώτης Παρασκευαΐδης που είναι και ο αντιπρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Μανιταρόφιλων έχει σήμερα δύο εργαστήρια τυποποίησης άγριων μανιταριών και ένα κατάστημα λιανικής στα Γρεβενά, όπου εργάζονται έξι άτομα. Αρχισε να ασχολείται λόγω της αγάπης του για τα μανιτάρια πλάι στον «γκουρού» των μανιταριών, όπως αποκαλείται, τον εκπαιδευτικό Γιώργο Κωνσταντινίδη, που έχει μελετήσει σε βάθος τα μανιτάρια στη χώρα μας. «Ετσι, άρχισα να τα τυποποιώ και σήμερα φτιάχνουμε και διαθέτουμε 180 προϊόντα από μανιτάρια. Βγάζουμε ζυμαρικά με μανιτάρια, γλυκά, λικέρ, οτιδήποτε». Ανάμεσα στα προϊόντα που παράγουν τα εργαστήριά του είναι παστέλι με μανιτάρια, σούπες. Μάλιστα, με τη νέα χρονιά «ετοιμαζόμαστε να βγάλουμε και παγωτό με μανιτάρι». Οπως σημειώνει, ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι το άγριο μανιτάρι που υπάρχει στην ελληνική φύση είναι τροφή υψηλής διατροφικής αξίας αλλά μπορεί να προσφέρει και σημαντικά έσοδα. «Πρέπει να βάλουμε στη ζωή μας το μανιτάρι. Τόσο εγώ όσο και άλλοι άνθρωποι έχουμε δημιουργήσει μια οικονομία γύρω από το μανιτάρι. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι δεν καταλάβαμε κρίση». Οση ώρα μιλάει για τα μανιτάρια ο Φώτης Παρασκευαΐδης το κάνει με πάθος. Φαίνεται ότι αγαπάει αυτό που κάνει ως χόμπι και ως επάγγελμα. «Και τώρα, αν μου έλεγες πως έρχεσαι στα Γρεβενά, θα σου απαντούσα “έλα και θα βγούμε μαζί στο δάσος”. Θέλουμε να μεταδώσουμε τις γνώσεις μας».

ΒΗΜΑ ΒΗΜΑ. Οπως μου εξηγεί όμως, όλα αυτά δεν έγιναν από τη μια στιγμή στην άλλη. Η ανάπτυξη που γνωρίζει σήμερα η αγορά άγριου μανιταριού στην Ελλάδα χρειάστηκε επιμονή, σεμινάρια και αρκετό τρέξιμο και μεράκι για περίπου 20 χρόνια. Ειδικά την τελευταία δεκαετία άνθρωποι με γνώσεις αλλά και σύλλογοι πραγματοποιούσαν σεμινάρια σε πολλές πόλεις ανά την Ελλάδα. Ο στόχος τους ήταν να μεταδώσουν στον κόσμο χρήσιμες πληροφορίες για τα μανιτάρια, να τους κάνουν να τα αγαπήσουν, να μην τα φοβούνται.  

Σήμερα εκτιμάται ότι στην Ελλάδα ασχολούνται χιλιάδες άνθρωποι με τα μανιτάρια. Οι περισσότεροι το κάνουν από χόμπι. Πολλοί είναι αυτοί που επιλέγουν να περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο στη φύση και στα βουνά συλλέγοντας μανιτάρια. Ειδικά όμως στα Γρεβενά, στα Γιάννινα, στη Φλώρινα, στην Κοζάνη δεν υπάρχει σπίτι που να μην έχει μανιτάρια στον καταψύκτη του. Τα μανιτάρια είναι σχεδόν κάθε εβδομάδα στο τραπέζι είτε ως μεζές είτε ως κύριο πιάτο. Υπολογίζεται ότι στα Γρεβενά, στην Καστοριά, στη Φλώρινα οι μανιταροσυλλέκτες, δηλαδή οι επαγγελματίες που συλλέγουν άγρια μανιτάρια από την ύπαιθρο και το βουνό, ξεπερνούν τους 200. Υπάρχουν επίσης εκείνοι που συλλέγουν ως εργάτες προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα συμπλήρωμα στο εισόδημά τους.

ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ. Οκτώ είναι οι σύλλογοι μανιταρόφιλων που υπάρχουν στην Ελλάδα. Ο πρώτος είναι της Δυτικής Μακεδονίας που ιδρύθηκε το 1999 και ακολούθησαν της Θεσσαλίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, της Ηπείρου, της Λέσβου, της Μεσογαίας, της Θεσσαλονίκης και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Μανιταρόφιλων το 2012. Η δραστηριότητά τους είναι πλούσια. Διοργανώνουν μαθήματα, εξορμήσεις στο βουνό για συλλογή μανιταριών αλλά και γιορτές.

Το 2007, μάλιστα, μια πόλη που λατρεύει τα μανιτάρια, τα Γρεβενά, μετονομάστηκε σε Πόλη του Μανιταριού. Το Δημοτικό Συμβούλιο πήρε ομόφωνα αυτή την απόφαση και η πόλη πλέον διαθέτει σε αρκετά σημεία εκτός από τα φυσικά μανιτάρια ακόμη και γλυπτά μανιτάρια ως διακοσμητικά. Εννοείται βέβαια ότι η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων λατρεύει τα μανιτάρια.

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Ταβέρνες σερβίρουν μανιτάρια, ξενοδοχεία κάνουν εξορμήσεις\

Η ανάπτυξη γύρω από τα μανιτάρια τα τελευταία χρόνια έχει βοηθήσει και τον τουρισμό. Στις περιοχές όπου τα μανιτάρια αφθονούν, όπως για παράδειγμα στα Γρεβενά, στην Κοζάνη, στα Τρίκαλα, στο Πήλιο, πολλοί είναι οι ξενώνες και τα ξενοδοχεία που έχουν εντάξει τα άγρια μανιτάρια στα μενού τους. Την ίδια τακτική ακολουθούν και αρκετές ταβέρνες. Μάλιστα υπάρχουν και κάποιοι ξενώνες που διοργανώνουν δραστηριότητες στη φύση και μία από αυτές είναι ο εντοπισμός και η συλλογή μανιταριών. Για παράδειγμα ο ξενώνας Αμανίτα στην Τσαγκαράδα του Πηλίου προσφέρει στους πελάτες του σεμινάρια μανιταρογνωσίας και μανιταροφαγίας αλλά και εξορμήσεις για συλλογή μανιταριών.