«Ρετρό» νομοσχέδιο επαναφέρει τα ΑΕΙ στα 80s

Τη στιγμή που αρχίζει ένας ακόμα εθνικός διάλογος για την παιδεία και τα πανεπιστήμια βρίσκονται στα πρόθυρα μαζικού λουκέτου λόγω υποχρηματοδότησης, το υπουργείο Παιδείας επέλεξε ως κατάλληλο χρόνο για να φέρει προς διαβούλευση ένα ογκώδες νομοσχέδιο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση που επαναφέρει τα ιδρύματα στη δεκαετία του 1980.

Με το «ρετρό» νομοσχέδιο, το οποίο παρέδωσαν χθες ο υπουργός Νίκος Φίλης και η αναπληρώτριά του Σία Αναγνωστοπούλου στους πρυτάνεις, ξηλώνεται σχεδόν στο σύνολό του ο προηγούμενος νόμος-πλαίσιο (4009/2011) που είχε ψηφιστεί επί υπουργίας Αννας Διαμαντοπούλου με συντριπτική πλειοψηφία από τη Βουλή και επανέρχονται πλήθος διατάξεων που ίσχυαν πριν από αυτόν, με βασικότερο στοιχείο την ενίσχυση της φοιτητικής παρέμβασης.

ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ. Ανάμεσα στις διατάξεις του νομοσχεδίου περιλαμβάνονται:

n Ολική επαναφορά των λεγόμενων αιωνίων φοιτητών. Οσοι εξ αυτών είχαν διαγραφεί βάσει του προηγούμενου νόμου μπορούν να επανεγγραφούν στις σχολές τους με απλή αίτηση. Συνολικά περισσότεροι από 150.000 «συνταξιούχοι» φοιτητές θα συνεχίσουν να λιμνάζουν στα ιδρύματα.

Η ιδιότητα του φοιτητή θα διατηρείται μέχρι την απονομή του τίτλου σπουδών. Καταργείται έτσι το ανώτατο χρονικό όριο για τις σπουδές που ήταν 2 χρόνια πάνω από τα κανονικά έτη.

Φοιτητές που έχουν υπερβεί τον ελάχιστο χρόνο φοίτησης προσαυξανόμενο κατά δύο έτη δεν θα δικαιούνται παροχές σίτισης, στέγασης, διευκολύνσεων για τις μετακινήσεις και μετεγγραφής.

Οι φοιτητές θα έχουν επίσης δικαίωμα να διακόψουν τις σπουδές τους με έγγραφη αίτηση για όσα εξάμηνα, συνεχόμενα ή μη, επιθυμούν. Απλώς δεν θα έχουν τη φοιτητική ιδιότητα καθ’ όλο το χρονικό διάστημα της διακοπής.

Επανέρχεται η συμμετοχή των φοιτητών στις εκλογές για την ανάδειξη πρυτανικών Αρχών, που είχε επίσης καταργηθεί. Η ψήφος τους θα προσμετράται με συντελεστή 0,2 (δηλαδή 20% σε σχέση με τα μέλη ΔΕΠ όπου μετράει κατά 100%) και θα συναρτάται με το ποσοστό προσέλευσής τους. Δηλαδή όσο περισσότεροι ψηφίσουν τόσο μεγαλύτερο βάρος θα έχει η ψήφος τους.

Εντύπωση προκαλεί ακόμα ότι στο εξής υποψηφιότητα για πρύτανη θα μπορεί να θέσει μόνο καθηγητής πρώτης βαθμίδας του ίδιου ιδρύματος, δηλαδή καταργείται η δυνατότητα για διεθνή πρόσκληση ενδιαφέροντος για τη θέση του πρύτανη ή να δηλώσει υποψήφιος καθηγητής από άλλο ίδρυμα.

Μέσα σε 50 ημέρες από την ψήφιση του νόμου θα πρέπει να γίνουν ξανά πρυτανικές εκλογές σε όλα τα ιδρύματα εκτός από όσα έκαναν εκλογές με βάση τις τροπολογίες που είχε πρόσφατα ψηφίσει η κυβέρνηση.

Οι εκλογές θα γίνουν ξανά με κάλπες και μόνο αν αποτύχουν δύο φορές, αν δηλαδή τις κλέψουν ή τις καταστρέψουν οι φοιτητές όπως έχει συμβεί επανειλημμένα στο παρελθόν, προβλέπεται ηλεκτρονική ή επιστολική ψηφοφορία.

Οι φοιτητές θα συμμετέχουν επίσης με εκπροσώπους στα όργανα διοίκησης, δηλαδή  σύγκλητο, σχολή, τμήμα, κ.λπ.

Επανέρχεται το πανεπιστημιακό άσυλο με την ίδια διατύπωση που είχε πριν από την κατάργησή του από τον νόμο Διαμαντοπούλου.

Στον αντίποδα της αναβάθμισης των φοιτητών, υποβαθμίζονται σε απλά γνωμοδοτικά όργανα τα Συμβούλια Ιδρυμάτων. Τονίζεται ότι ήδη έχουν παραιτηθεί αρκετοί πρόεδροι και στελέχη τους από την προηγούμενη υποβάθμιση όταν τους αφαιρέθηκε η αρμοδιότητα να προεπιλέγουν έως τρεις υποψηφίους πρυτάνεις, οπότε αναμένεται νέα αλυσίδα παραιτήσεων.

Προβλέπεται επίσης σειρά ρυθμίσεων για τον τρόπο εκλογής πανεπιστημιακών σε επόμενες βαθμίδες, για τους λέκτορες και τους καθηγητές εφαρμογών, την εξωτερική εργασία, τη δυνατότητα συνταξιούχων (ομοτίμων) να εργάζονται σε μεταπτυχιακά, ρυθμίζεται το θέμα με τις σπουδές Νομικής σε ιδιωτικά πανεπιστήμια της Κύπρου και αναλαμβάνει πάλι ο ΔΟΑΤΑΠ να εξετάζει τα πτυχία τους, καταργείται η παρακράτηση φόρου για αποζημίωση βιβλιοθήκης και συμμετοχή σε συνέδρια των πανεπιστημιακών, κ.ά.

Δηλαδή πρόκειται για έναν κανονικό νέο νόμο-πλαίσιο λειτουργίας των πανεπιστημίων παραμονές του εθνικού διαλόγου για την παιδεία.

Δεν υπάρχει χρήμα ούτε  για… τη ΔΕΗ
Ενα βήμα πριν από την κατάρρευση λόγω ακραίας υποχρηματοδότησης βρίσκονται τα πανεπιστήμια της χώρας που δεν έχουν πλέον χρήματα ούτε για τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας όπως διαπίστωσαν οι πρυτάνεις στην προχθεσινή τους σύνοδο. Μάλιστα εξέδωσαν ομόφωνο ψήφισμα – κραυγή αγωνίας για τα ιδρύματα κάνοντας λόγο για τεράστιο πρόβλημα μείωσης της κρατικής επιχορήγησης κατά περίπου 20%, η οποία οδηγεί σε μια συνολική μείωση της τάξεως του 70% σε επίπεδο πενταετίας. 

«Με δεδομένο ότι οι δραστικές περικοπές της κρατικής επιχορήγησης των προηγουμένων ετών έχουν εξανεμίσει τις όποιες ταμειακές δυνατότητες των πανεπιστημίων, τα ΑΕΙ με τη νέα μείωση του 2016 οδηγούνται σε αδυναμία αντιμετώπισης των στοιχειωδών υποχρεώσεών τους στο επόμενο έτος», ανέφεραν.

Οι πρυτάνεις εκφράστηκαν θετικά όσον αφορά διατάξεις του νέου νομοσχεδίου που αφορούν τρόπους διαχείρισης των οικονομικών προβλημάτων των πανεπιστημίων, ωστόσο για τις υπόλοιπες διατάξεις θα οργανώσουν αμέσως μετά τις γιορτές νέα έκτακτη σύνοδο για να τοποθετηθούν. Η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας διατύπωσε την βούληση της κυβέρνησης να αναθεωρήσει προς τα πάνω τα κονδύλια για τα ΑΕΙ στην πρώτη αναθεώρηση του προϋπολογισμού.