To Plan B του ΣΥΡΙΖΑ για το 2016

Μία από τις επίμονες ερωτήσεις που δέχονταν τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ πέρυσι τέτοιο καιρό και ενώ ήταν ολοφάνερο ότι η χώρα οδηγούνταν στις κάλπες λόγω αδυναμίας ανάδειξης Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν αν η αντιμνημονιακή Κουμουνδούρου διέθετε Plan B για την οικονομία. Στην πορεία βεβαίως και εφόσον ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε αέρα τις εκλογές και σχημάτισε κυβέρνηση, διαπιστώθηκε ότι ακόμη και το Plan A ήταν αν όχι ασαφές, τουλάχιστον ανεφάρμοστο.

Η δεύτερη κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα με μόλις 153 βουλευτές, όσο το άθροισμα των Κοινοβουλευτικών Ομάδων ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, καλείται να ψηφίσει το επόμενο διάστημα με deadline τον Φεβρουάριο σκληρά νομοθετήματα όπως το Ασφαλιστικό, η φορολόγηση των αγροτών και τα κόκκινα δάνεια. Επίφοβος αριθμός. Ιδίως όταν η αντιπολίτευση έχει ανέβει στα κεραμίδια και πυροβολεί ακόμη και το παράλληλο σύμπαν.

Το Μαξίμου ωστόσο αυτή τη φορά φαίνεται καλύτερα προετοιμασμένο, υποδηλώνοντας ότι έχει Plan B για τη διακυβέρνηση της χώρας. Ο σχεδιασμός του Αλέξη Τσίπρα και του επιτελείου του κινείται γύρω από τον στόχο της παραμονής στην εξουσία για τουλάχιστον μία διετία.

Κοινώς η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει πάση θυσία τις εκλογές. Το πρωθυπουργικό επιτελείο ποντάρει στη διαπίστωση ότι η επίτευξη του στόχου του περνάει μέσα από τη στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Στο Μαξίμου πιστεύουν ότι κανένα από τα λοιπά κόμματα δεν επιθυμεί την πτώση της κυβέρνησης, επομένως δεν θα την προκαλέσει κιόλας.

Η ανάλυση που κάνουν στο κυβερνητικό επιτελείο είναι απλή. Η Νέα Δημοκρατία θέλει τον χρόνο της για να συνέλθει όχι μόνο από τη δεύτερη συνεχόμενη ήττα της στις εκλογές αλλά και από τις πολύμηνες παλινωδίες γύρω από την ανάδειξη νέου αρχηγού. Στην καλύτερη περίπτωση για τη Συγγρού, η αξιωματική αντιπολίτευση θα χρειαστεί για να βρει τον βηματισμό της – εφόσον αποφύγει τη διάσπαση – ένα εξάμηνο. Και φυσικά δεν θα ρισκάρει μια προσφυγή στις κάλπες για να υποστεί και τρίτη εκλογική ήττα μέσα σε διάστημα ενάμιση χρόνου.

Η Χρυσή Αυγή, που είναι το τρίτο σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμμα, βλέπουν στην κυβέρνηση ότι προσπαθεί να χαμηλώσει τους τόνους. Να γίνει σταδιακά από εγκληματική οργάνωση, ένα ακραίο λεπενικό κόμμα του ελληνικού Κοινοβουλίου διώχνοντας τους πολύ σκληρούς από κοντά της. Αρα, θέλει τον χρόνο της. Η Δημοκρατική Συμπαράταξη (ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ), πάλι, επιδιώκει να κερδίσει πολιτικό χρόνο μέχρις ότου προκαλέσει την ομογενοποίησή της, μέσα από διαδικασίες καθόλου εύκολες για μια δεξαμενή ψηφοφόρων που πίνουν ακόμη και τώρα νερό στο όνομα του πράσινου ήλιου.

Από την άλλη, στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι εφόσον διενεργηθούν εκ νέου εκλογές τρία από τα σημερινά κοινοβουλευτικά κόμματα δεν θα μπουν στη Βουλή. Από τους κυβερνητικούς εταίρους των Ανεξάρτητων Ελλήνων που εκλέχθηκαν οριακά ή την Ενωση Κεντρώων που εξασφάλισε την είσοδό της εξαιτίας μιας διάχυτης τάσης του εκλογικού σώματος να εκδικηθεί το πολιτικό σύστημα, έως και Το Ποτάμι που έχασε πολύ σύντομα εκλογικές δυνάμεις και θα χάσει και περισσότερες – σύμφωνα με αναλυτές – εφόσον επισυμβεί μια διάσπαση της Νέας Δημοκρατίας.

Από την ανάλυση του Μαξίμου εξαιρείται το ΚΚΕ που ακολουθεί τη δική του χωριστή τακτική, όμως  σ’ αυτήν χτίζει όλη του τη στρατηγική. Ο Αλέξης Τσίπρας πίσω από τις λέξεις «νιώθω ασφαλής με τους 153» υποδηλώνει την αγωνία του για τις αντοχές και την ομοιογένεια των βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ. Ακραίες περιπτώσεις εντός των δύο Κοινοβουλευτικών Ομάδων δεν υπάρχουν πια, ουδείς ωστόσο μπορεί να αποκλείσει κάποιο ατύχημα. Η κυβέρνηση θέλει να δείχνει μπετοναρισμένη και επιδίωξή της είναι να περάσει όλους τους σκληρούς νόμους με τους 153. Η λογική αυτή έχει ως αφετηρία και την ειλημμένη πρωθυπουργική απόφαση να μη σχηματιστεί οικουμενική κυβέρνηση. Και ει δυνατόν, να αποφευχθεί ακόμη και η διεύρυνση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

«Επιλέγουμε, σε περίπτωση που τα καταφέρουμε, να πάρουμε μόνοι μας τα εύσημα της επιτυχίας, από το να τα μοιραστούμε με άλλα κόμματα που θα επαίρονται ότι χάριν της στήριξής τους η κυβέρνηση κατάφερε να σταθεί. Ομοίως, σε περίπτωση που αποτύχουμε, θέλουμε να είμαστε εμείς που θα υποστούμε το κόστος και να το διαχειριστούμε μόνοι μας» αναφέρει κυβερνητικός παράγων αποκαλύπτοντας ότι η κυβέρνηση επιθυμεί να πορευτεί μόνη της.

Στο Μαξίμου δεν πιστεύουν ότι υπάρχει καν δεύτερο σενάριο αριστερής παρένθεσης. Εκφράζουν όμως τη βεβαιότητά τους ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης δέχονται πιέσεις από τους έξω να στηρίξουν νομοθετικά την κυβέρνηση, ακριβώς για να πιέσουν σε δεύτερο χρόνο και τον έλληνα Πρωθυπουργό να προχωρήσει σε σχηματισμό οικουμενικού σχήματος με τη συμμετοχή των κομμάτων του ευρωπαϊκού τόξου.

Οι έξωθεν πιέσεις πέφτουν προς το παρόν στο κενό διότι τα κόμματα καλύπτονται από τη δήλωση των υπολοίπων πως αν δεν μπουν όλοι στην κυβέρνηση δεν μπαίνει κανείς, πιστεύοντας φυσικά πως όποιος συμμαχήσει μόνος του με τον ΣΥΡΙΖΑ θα έχει υπογράψει και τον πολιτικό του θάνατο. Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα για συναίνεση αλλά και οι επαφές ξένων παραγόντων, όπως του γερμανού πρεσβευτή με πολιτικούς αρχηγούς, π.χ. με τον πρόεδρο της Ενωσης Κεντρώων, επιβεβαιώνουν αυτή την κινητικότητα.

Παρ’ όλα αυτά, το 153 παραμένει αδύναμος κοινοβουλευτικός αριθμός για μια κυβέρνηση δύο εταίρων, ένας εκ των οποίων κατά καιρούς κάνει και τις μικροεπαναστάσεις του, κάτι που καταγράφηκε και στο σύμφωνο συμβίωσης με τους Ανεξάρτητους Ελληνες να καταψηφίζουν για λόγους αρχής και θέσεων. Επομένως, και αυτό είναι κάτι που επιβεβαιώνουν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές, εφόσον η συγκυβέρνηση υποστεί και νέες απώλειες θα αναγκαστεί να ζητήσει τη στήριξη κι άλλων πολιτικών δυνάμεων ή μεμονωμένων βουλευτών σε μια διαδικασία διεύρυνσης του κυβερνητικού σχήματος.

Στην κυβέρνηση δεν είναι ταυτόσημες οι απόψεις σε σχέση με το ποιος θα μπορούσε να συνεργαστεί με τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ. Υπάρχουν κυβερνητικά στελέχη που θεωρούν ότι αργά ή γρήγορα είναι αναπόφευκτη η συμμαχία με το ΠΑΣΟΚ της Δημοκρατικής Συμπαράταξης. Παράλληλα όμως άλλες κυβερνητικές φωνές θεωρούν ότι «δεν μπορούμε να σηκώσουμε το βάρος μιας συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ» και δείχνουν προς την πλευρά της Ενωσης Κεντρώων και του Βασίλη Λεβέντη. Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα σήμαινε αναγκαστικά συνολική συνεργασία με τους Κεντρώους, παρότι «ο Λεβέντης με δύο υπουργεία θα έμπαινε αύριο», αλλά ενδεχομένως και με μεμονωμένους βουλευτές όχι μόνο από την Ενωση Κεντρώων αλλά και από Το Ποτάμι.

Μεγάλη βαρύτητα δίνει το Μέγαρο Μαξίμου στην αλλαγή του εκλογικού νόμου. Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Προκόπη Παυλόπουλο στο μόνο θέμα για το οποίο υπήρξε σχετική σύμπτωση απόψεων (με εξαίρεση τη ΝΔ) ήταν αυτό της αλλαγής του εκλογικού συστήματος από την παρούσα Βουλή «επί το αναλογικότερον».

Ο Αλέξης Τσίπρας πράγματι έχει ενσωματώσει στον σχεδιασμό του, πέραν της συνταγματικής αναθεώρησης, και την αλλαγή του εκλογικού νόμου. Ο κεντρικός άξονας της αλλαγής είναι ότι θα υπάρξει μεγαλύτερο ποσοστό αναλογικότητας με την κατάργηση του bonus των 50 εδρών για το πρώτο κόμμα. Στις σκέψεις του κυβερνητικού σχήματος είναι η καθιέρωση ενός μικρότερου μπόνους είτε 30 είτε και 20 εδρών για τον πρώτο, με διατήρηση πάντα του πλαφόν του 3% για την είσοδο ενός πολιτικού κόμματος στη Βουλή.

Με βάση τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, ακόμη κι αν στις επόμενες εθνικές εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ βρεθεί δεύτερος, για να σχηματιστεί κυβέρνηση θα απαιτείται οπωσδήποτε η συμμετοχή και του πρώτου και του δεύτερου κοινοβουλευτικά κόμματος. Πρακτικά, ο ΣΥΡΙΖΑ θα παραμείνει, ακόμη κι αν χάσει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, μέρος της λύσης για τον σχηματισμό κυβέρνησης.