Είναι ο πλανήτης έτοιμος για μία επιδημία από… ζόμπι;

Από τη «Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών» του 1968 έως τον «Παγκόσμιο Πόλεμο Ζ» του 2013, ταινίες, βιβλία και τηλεοπτικές σειρές έχουν αφιερώσει δεκαετίες στην, έστω και φανταστική, απειλή των ζόμπι.

Η «απειλή» αυτή, όμως, ανταποκρίνεται πολύ περισσότερο στην πραγματικότητα απ’ όσο θα πίστευε κανείς, καθώς υπάρχουν μία σειρά από νοσήματα τα οποία θα μπορούσαν να κάνουν τους ανθρώπους να συμπεριφέρονται σαν να είναι όντως ζόμπι.

Μία ερευνήτρια από τις ΗΠΑ δημοσίευσε μία ανάλυση, η οποία εξετάζει τις φανταστικές λοιμώξεις που επιφέρουν αυτή την κατάσταση, σε μία προσπάθεια να προσελκύσει το ενδιαφέρον στην απειλή αληθινών νοσημάτων τα οποία εύκολα θα μπορούσαν να εξαπλωθούν σε όλο τον πλανήτη.

Στην ανάλυσή της, η δρ Τάρα Σμιθ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Μικροβιολογίας στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κεντ (KSU), στο Οχάιο, εξετάζει τις επιδημίες των φανταστικών ιών solanum (από την ταινία «Παγκόσμιος Πόλεμος Ζ»), rage (από την ταινία «28 Ημέρες Μετά») και trixie (από την ταινία «Παράνοια» του 1973 και το remake της του 2010).

Όπως γράφει στο εορταστικό τεύχος της «Βρετανικής Ιατρικής Επιθεώρησης» (BMJ), αν και οι ιοί αυτοί είναι φανταστικοί, ο τρόπος με τον οποίο τους διαχειρίζονται οι «Αρχές» στις ταινίες είναι ενδεικτικός των πεπερασμένων δυνατοτήτων των Αρχών του αληθινού κόσμου.

Όλα τα στοιχεία – φανταστικά ή πραγματικά – συγκλίνουν πως «σε περίπτωση μαζικής επιδημίας, το ανθρώπινο είδος θα βρεθεί αντιμέτωπο με τον αφανισμό», γράφει.

«Οι πιθανότητες επιβίωσης θα είναι αρχικώς λίγο υψηλότερες στις αραιοκατοικημένες περιοχές, αλλά σύντομα θα κατακλυσθούν (από μεγάλους πληθυσμούς) και θα έχουν την ίδια μοίρα.

»Τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου & Προλήψεως των Ασθενειών (CDC) και άλλοι υγειονομικοί οργανισμοί έχουν εκδώσει λεπτομερείς οδηγούς για τις προετοιμασίες που απαιτούνται ώστε να είναι έτοιμη η ανθρωπότητα μπροστά σε μία πανδημία.

»Δυστυχώς, οι περισσότερες χώρες παραμένουν απροετοίμαστες για μία καταστροφή αυτής της κλίμακας».

Σε ένα blog  με το οποίο αναγγέλλει τη μελέτη της, η δρ Σμιθ εξηγεί ότι ναι μεν το άρθρο της «είναι γελοίο κατά βάση – ουδείς περιμένει στ’ αλήθεια μία επιδημία από ζόμπι», αλλά προσθέτει πως είναι εντελώς αληθές ότι εμφανίζονται διαρκώς νέοι, απειλητικοί ιοί.

Μερικοί από αυτούς, που μας απασχόλησαν την τελευταία δεκαετία, είναι «ο MERS, ο Zika, ο Chikungunya, ο Hendra, ο Nipah, η πανδημική γρίπη (σ.σ. από τον ιό Η1Ν1 το 2009), άλλες νέες γρίπες και, βεβαίως, η επιδημία του ιού Έμπολα που εξακολουθεί να υπάρχει στη Γουϊνέα και τη Λιβερία (αν και νέα κρούσματα εμφανίζονται επιτέλους με το σταγονόμετρο)», γράφει.

Και συνεχίζει: «Εξακολουθούμε να είμαστε απροετοίμαστοι γι’ αυτούς όταν λαμβάνουν εκρηκτικές διαστάσεις, όπως συνέβη με τον Έμπολα το 2014.

»Αναλύσεις έδειξαν ότι η καθυστερημένη αντίδραση (σ.σ. της παγκόσμιας ιατρικής κοινότητας) σε αυτή την επιδημία κόστισε ζωές. Και αυτό για έναν ιό ο οποίος δεν μεταδίδεται και πολύ εύκολα, καθώς μπορεί να εξαπλωθεί μόνο μέσω απ’ ευθείας επαφής με μολυσμένα σωματικά υγρά.

»Εάν θα ήταν ένας άλλος ιός ο οποίος θα μεταδιδόταν αερογενώς αντί με το αίμα, ο πλανήτης θα είχε μπει σε πολύ μεγάλη περιπέτεια.

»Φαντασθείτε, λοιπόν, να ήταν ένας ιός όπως ο solanum, ο οποίος θα επωαζόταν με αργό ρυθμό στους μολυσμένους ανθρώπους καθώς εκείνοι θα μετακινούνταν από χώρα σε χώρα. Κανείς δεν είναι έτοιμος για κάτι τέτοιο».

Ποια παθογόνα θα μπορούσαν να το κάνουν αυτό; Στο άρθρο της στην BMJ η δρ Σμιθ μιλάει για το βακτήριο της Μαύρης Πανώλους (το yersinia pestis), τον παρασιτικό μύκητα cordyceps (έχει την ικανότητα να εισβάλει στον οργανισμό εντόμων, χειραγωγώντας και ελέγχοντας το μυαλό τους, και να αναγεννιέται μέσα από το νεκρό τους σώμα) και το μεταλλαγμένο prion(είναιη παθολογική πρωτεΐνη που ευθύνεται για τη νόσο Κρόιτσφελντ-Γιάκομπ).

«Δεν είναι εύκολο, αλλά πρέπει να βελτιωθεί η επικοινωνία μεταξύ των υγειονομικών Αρχών των κρατών και να προετοιμαστούμε συνολικά για τις πανδημίες του μέλλοντος. Ει μη τι άλλο, έτσι αρχίζει στις ταινίες η μάχη εναντίον των ζόμπι, σωστά;», κατέληξε η ειδικός.

Για την ιστορία αναφέρουμε ότι, σύμφωνα με το άρθρο της δρος Σμιθ, τα ζόμπι πρωτοεμφανίστηκαν ως φανταστικοί χαρακτήρες το 1500…