Γιατί όλοι φτιάχνουν μπάντες;

Ξημερώματα σε ένα πάρκινγκ νυχτερινού αθηναϊκού κέντρου λίγο πριν σκάσει η κρίση μια νεαρή μουσικός από την Αιόβα, η οποία μόλις είχε πάρει μια πρόγευση από την ελληνική διασκέδαση, βλέπει έκπληκτη τα πολυτελή αυτοκίνητα. Η έκπληξή της μετατράπηκε σε ενθουσιασμό όταν άκουσε ότι ανήκαν στην μπάντα που παρακολούθησε. «Τόσο καλά πληρώνονται οι μουσικοί στην Ελλάδα;» Το περιστατικό διηγείται ο ντράμερ Μιχάλης Καπηλίδης, ο οποίος έζησε τις λαμπρές στιγμές του επαγγέλματος και ήταν από εκείνους που προσαρμόστηκε στις νέες συνθήκες που προέκυψαν. Δεν είναι ο μόνος. «Δύσκολη εποχή για μουσικούς» υπογραμμίζουν οι περισσότεροι, αλλά ταυτοχρόνως επιμένουν να υπηρετούν την τέχνη τους, κόντρα στους χαλεπούς καιρούς. Ο κλαρινίστας Μάνος Αχαλινωτόπουλος θυμίζει παλιές φωτογραφίες από γλέντια για να περιγράψει αλλά και να συνδέσει την κρίση στο επάγγελμα. «Ακόμη και η γλώσσα του σώματος μαρτυράει τις αλλαγές. Στις πιο αρχέγονες συναθροίσεις – σαν τα αναστενάρια π.χ. – οι μουσικοί ήταν ανάμεσα στον κόσμο ή δίπλα του. Αργότερα ήρθε το παλκοσένικο, όπως λέμε σήμερα, μαζί με τη δισκογραφία. Κάπως έτσι άρχισε «ο μουσικός να παίρνει ύψος και να αποκτά μια άλλη λειτουργία». Τη δεκαετία του ‘70, λέει ο δεξιοτέχνης του κλαρίνου, ήρθε η ποπ βιομηχανία με τους τραγουδιστές να παίρνουν το προβάδισμα. «Μια μετακατάσταση εκείνης της περιόδου ζούμε τώρα. Προχωρούμε προς μια φάση εξατομίκευσης. Τι σημαίνει αυτό; Οτι σχεδόν όλοι οι μουσικοί έχουν συνειδητοποιήσει πως εκείνη η εποχή που έκαναν 200 συναυλίες τον χρόνο με υψηλά μεροκάματα έχει παρέλθει. Ολοένα και περισσότερο βρίσκουν τρόπους να εκφραστούν και να αντιμετωπίσουν την τέχνη τους όχι ως οργανοπαίκτες αλλά ως καλλιτέχνες».

Σπύρος Γεωργαντάς
Δεν είχε μπει καν στην εφηβεία όταν άκουσε τους Guns N’ Roses. Ηθελε απεγνωσμένα να παίξει το σόλο του Slash στο Sweet Child O’ Mine! Σίγουρα ήταν ένα καλό ερέθισμα για τον 22χρονο πια Σπύρο Γεωργαντά για να μπει στον κόσμο της μουσικής και να αφήσει πίσω τη φιλοδοξία του φωτορεπόρτερ. Αρχισε να μελετάει με τις ώρες στο δωμάτιό του και συνειδητοποιεί ότι αυτό ήθελε να κάνει στη ζωή του. Οπως λέει, «ο δάσκαλός μου, οι φίλοι μου αλλά και επαγγελματίες μουσικοί δεν σταματούν να μου τονίζουν ότι δεν είναι το πιο εύκολο και το πιο σταθερό επάγγελμα. Ομως αυτό έχω επιλέξει να κάνω, όποιες δυσκολίες και αν αντιμετωπίσω». Και μάλλον το έχει πάρει στα σοβαρά αφού ανάμεσα σε μαθήματα και προετοιμασία για το Theory Grades του London College Of Music και στη συνέχεια για το Teacher’s Diploma, κάνει λάιβ με την μπάντα του, τους Blame Kandinsky. «Νιώθω τυχερός που οι γονείς μου με βοηθάνε και με στηρίζουν από την πρώτη στιγμή σε αυτό που κάνω. Τίποτα δεν είναι εύκολο, αλλά και τίποτα δεν είναι δύσκολο. Ο καθένας μας είναι ξεχωριστός και αν πιστέψουμε στον εαυτό μας μπορούμε να καταφέρουμε τα πάντα, αρκεί να το θέλουμε πάρα πολύ και να είμαστε διαθέσιμοι απέναντι στην μουσική. Μπορεί να ακούγονται λίγο κλισέ όλα αυτά, αλλά νομίζω πως είναι η μόνη αλήθεια. Δεν θέλουμε να γίνουμε πλούσιοι, μουσική θέλουμε να παίζουμε».

Αγγελική Τουμπανάκη
«Τουμπανάκη, έχω δύο πιτσιρίκια και τα μεγαλώνω με τη φωνή σου, να είσαι πάντα καλά». Αυτή η φράση έχει αποτυπωθεί βαθιά μέσα στο μυαλό της Αγγελικής Τουμπανάκη όταν περπατούσε ένα μεσημέρι στο Μοναστηράκι και όπως λέει η Jazz vocalist, performer αλλά και δρ Μοριακής Βιολογίας: «Εχω την εικόνα του κυρίου που πέρασε δίπλα μου πάνω σε ένα μηχανάκι, σχεδόν χωρίς να σταματήσει. Είμαι ευγνώμων και νιώθω μεγάλη ευθύνη». Και στην κουβέντα μας πολλές φορές τόνισε πως τίποτα από τα δύο δεν ατονεί. Οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές και όπως λέει, ο μουσικός θα αναγκαστεί να συμμετάσχει διεκπεραιωτικά σε προγράμματα που δεν τον αφορούν απόλυτα καλλιτεχνικά, αλλά θα του αποφέρουν μεγαλύτερη αμοιβή. «Εδώ βρίσκεται και το ευαίσθητο σημείο όπου πρέπει να βρει την ισορροπία του και να σταθεί τυπικός και αξιοπρεπής, κάνοντας ό,τι καλύτερο μπορεί. Να αναζητήσει τη διέξοδό του με τα προσωπικά του projects που του επιτρέπουν ελευθερία έκφρασης και δημιουργίας». Η δική της διέξοδος είναι η συμμετοχή της σε πέντε διαφορετικά πρότζεκτ: Toubanaki & the Buzz Bastardz (world jazz, σε επτά διαφορετικές γλώσσες), Jazztronica Drums-Voice duet με τον ντράμερ Ηλία Δουμάνη, Jazz plus (modern vocal jazz) με τον κιθαρίστα Γρηγόρη Ντάνη και τον μπασίστα Κώστα Κωνσταντίνου, Harp-Voice duet με την ηλεκτρική αρπίστρια Maria Christina & the 7 pedals, αλλά και συμμετέχοντας στο τσιγγάνικο σχήμα Sam Roma. Για να βιοποριστεί όμως παραδίδει και μαθήματα φωνητικής μένοντας έτσι κοντά σε αυτό που αγαπάει. «Η μουσική είναι ανάγκη, συγκίνηση, ένωση».

Καλλίστρατος Δρακόπουλος
Κιθάρα – ντραμς
Οι εμπειρίες του Καλλίστρατου Δρακόπουλου έχουν στιγμιότυπα από τη διαδρομή του στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από το Λος Αντζελες όπου σπούδασε και εργάστηκε, μέχρι την Αθήνα όπου ζει μόνιμα πια, οι εικόνες που συνθέτουν το εργασιακό περιβάλλον του ποικίλλουν. «Για όσους δεν έχουν ζήσει έξω, ίσως να τους φαίνεται περίεργη η σημερινή κατάσταση. Οι μουσικοί σε άλλες χώρες δεν έχουν εισπράξει ποτέ τα μεροκάματα της Ελλάδας την εποχή τής ας πούμε ευμάρειας. Οι μόνοι που μας ξεπερνούσαν σε αμοιβές ήταν οι Αραβες και οι Πέρσες. Τα μεροκάματά τους μπορεί να φτάνουν τα 1.000 ευρώ». Αστρονομικά νούμερα ακόμη και για τις καλές περιόδους. Τώρα, όπως λέει ο Καλλίστρατος Δρακόπουλος, αυτές οι αμοιβές δεν υπάρχουν ούτε σε μουσικούς που βρίσκονται σε μεγάλες μπάντες. «Οι περισσότεροι μουσικοί παίζουν με δικά τους γκρουπ σε μικρούς χώρους και οι αμοιβές τους προκύπτουν από τα εισιτήρια. Ακόμη και γεμάτο να είναι το μαγαζί, το ποσό που θα μοιραστούν είναι χαμηλότερο σε σχέση με άλλες εποχές». Λίγοι είναι εκείνοι που μπορούν να επιβιώσουν μόνο μέσα από τα λάιβ λέει ο Καλλίστρατος Δρακόπουλος. «Αν θέλεις να βρίσκεσαι κοντά σε αυτό που αγαπάς, οφείλεις να συνειδητοποιήσεις ότι πρέπει να βρεις και άλλους τρόπους για να ζήσεις, όπως είναι η διδασκαλία».

Μιχάλης Καπηλίδης
Ντραμς
Αρχισε να εργάζεται από μικρό παιδί δίπλα στον παππού του που έπαιζε βιολί σε πανηγύρια. Τον γοήτευε αυτή η ατμόσφαιρα, αλλά από τότε άρχισε να ακούει για τις «παλαιότερες και τις καλύτερες εποχές». Ο επαγγελματικός προσανατολισμός του Μιχάλη Καπηλίδη ήταν σχεδόν μονόδρομος και δεν άργησε να αποφασίσει ότι θα ακολουθήσει τα βήματα του πατέρα του, του γνωστού ντράμερ Νίκου Καπηλίδη. «Από την εποχή που έπαιζα με τον παππού μου άρχισε να ακούω και να παρατηρώ ότι τα πράγματα συρρικνώνονται». Ο Μιχάλης Καπηλίδης, μόνιμος συνεργάτης του Αλκίνοου Ιωαννίδη για 12 χρόνια, έζησε όπως λέει τη χρυσή  περίοδο των πολλών και καλοπληρωμένων συναυλιών. «Ολοι γνωρίζαμε ότι αυτό δεν μπορούσε να κρατήσει για πάντα και έπρεπε να έχουμε βρει τις δικές μας διεξόδους. Δεν μπορούμε να προσποιούμαστε ότι πέσαμε από τα σύννεφα». Η απάντησή του στο δύσκολο περιβάλλον στο οποίο καλείται να κινηθεί είναι να δημιουργήσει το δικό του γκρουπ, τους Datfunk – μαζί με τον Αστέριο Παπασταματάκη και τον Adedeji Adetayo – και να παίζουν τη μουσική που αγαπούν, «έστω και αν τα χρήματα που θα μοιραστούμε στο τέλος της βραδιάς είναι πολύ λιγότερα από όσα άλλες εποχές». Εκτός από τα λάιβ, ο Μιχάλης Καπηλίδης διδάσκει αρκετά χρόνια σε Ωδείο. «Είναι ακόμη ένα ευχάριστο και δημιουργικό κομμάτι για τη ζωή του μουσικού, που στο τέλος της ημέρας σε κάνει να σκέφτεσαι ότι ακόμη κάνεις αυτό που αγαπάς. Εκείνο που λέω στους μαθητές είναι ότι αυτή η επιλογή δεν είναι επάγγελμα μόνο αλλά τρόπος ζωής».