[Ανάλυση] Η Αθήνα ψάχνει τον διάβολο στις λεπτομέρειες

Το 2004 η Ελλάδα πρωτοστατούσε στη δημιουργία της Frontex φιλοδοξώντας να ταυτίσει τα σύνορά της με τα ευρωπαϊκά, όπως και πέτυχε.

Αλλες εποχές, άλλα ήθη… Παρότι η Αθήνα τάσσεται κατ’ αρχάς υπέρ του σχεδίου για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, ο προβληματισμός και οι επιφυλάξεις για τις παγίδες που ενέχει το φιλόδοξο σχέδιο είναι διάχυτος.

Κι αυτό διότι ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Η βασική «λεπτομέρεια» του σχεδίου της νέας υπηρεσίας είναι η δυνατότητα ανάπτυξης και επέμβασης της νέας δύναμης στα σύνορα ενός κράτους – μέλους χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεσή του (εφόσον διαπιστωθεί ελλιπής φύλαξη των συνόρων που θέτουν σε κίνδυνο τη ζώνη Σένγκεν) και με απόφαση ενισχυμένης πλειοψηφίας, κάτι που διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι βρίσκεται στα όρια της Συνθήκης της Λισαβόνας και της άσκησης κυριαρχίας.

Την ίδια ώρα, κοινοτική πηγή διευκρίνιζε ότι τέτοιου τύπου επέμβαση θα αφορούσε χώρες που δεν συνεργάζονται με την ευρωπαϊκή υπηρεσία και, άρα, υπό κανονικές συνθήκες, αυτό δεν θα έπρεπε να αφορά την Ελλάδα. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και η ανάπτυξη της δύναμης ενάντια στη θέληση ενός κράτους – μέλους θα απαιτούσε κάποιου τύπου συνεργασία από την κυβέρνησή του για το επιχειρησιακό σχέδιο.

 Πάντως, δεν είναι μόνο οι Ευρωπαίοι που θεωρούν ότι το νέο σχέδιο είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της Ελλάδας, καθώς η χώρα μας έχει γίνει αποδέκτης ουκ ολίγων ψόγων από τους ευρωπαίους εταίρους της για τη διαχείριση των συνόρων της. Οπως το έθεσε ο Νίκος Κοτζιάς μιλώντας στην εφημερίδα «Le Soir», «μπορούμε να συμφωνήσουμε, αλλά έπειτα από διαπραγμάτευση μεταξύ κυρίαρχων μερών. Η αίσθησή μου είναι ότι επιδιώκεται να αποδοθούν όλες οι ευθύνες στην Ελλάδα, αντί να αναζητούνται πραγματικές λύσεις».

Στην ελληνική περίπτωση, υπάρχει ένας επιπλέον λόγος ανησυχίας. Και αυτός αφορά το άρθρο που αναφέρει ότι η νέα υπηρεσία θα μπορεί να προχωρά σε «κοινές επιχειρήσεις με γειτονικές τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων και στο έδαφός τους». Οι πιο υποψιασμένοι βλέπουν πίσω από τη διατύπωση την επιστροφή από το παράθυρο της ιδέας Βερολίνου και Βρυξελλών για κοινές περιπολίες με την Τουρκία στο Αιγαίο. Προς τούτο συνηγορούν οι πρόσφατες δηλώσεις του γερμανού υπουργού Εσωτερικών Τόμας Ντεμεζιέ, ο οποίος μιλώντας για τη νέα υπηρεσία δήλωσε ότι «θα μπορούσε να επιστρέψει ένα καράβι από κει που ήρθε, π.χ., στην Τουρκία». Αυτό σημαίνει ότι το Βερολίνο σκέπτεται επαναπροωθήσεις προς την Τουρκία στο Αιγαίο, χωρίς να είναι σαφές ποιο θα είναι το επιχειρησιακό σχέδιο έρευνας και διάσωσης.

Τυχαία δεν είναι ούτε η γερμανική ιδέα για τη σύγκληση τριμερούς συνόδου Τουρκίας – Γερμανίας – Ελλάδας, η οποία προαναγγέλθηκε από τον Αχμέτ Νταβούτογλου κατά την επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στην Αγκυρα. Η κυβέρνηση φαίνεται τώρα να έχει δεύτερες σκέψεις και να αναζητεί  ευρωπαϊκό «καπέλο» – είτε της Κομισιόν (Γιούνκερ) είτε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (Τουσκ) – στη συνάντηση, ώστε να μη δοθεί το μήνυμα ότι ένα πρόβλημα ευρωπαϊκό μετατρέπεται σε τριμερές.

   

Μηνύματα, εξάλλου, προς τους Ευρωπαίους ότι η Ελλάδα και τα νησιά έχουν υπερβάλει εαυτούς για να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες προσφυγικές ροές επιχειρεί να στείλει ο Πρωθυπουργός με τη σημερινή του επίσκεψη στα υπό διαμόρφωση hotspots στη Χίο και στη Λέρο, ένα 24ωρο πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Κι αυτό διότι οι διαρροές του προσχεδίου συμπερασμάτων του Συμβουλίου που θα αξιολογήσει την πρόοδο της Ελλάδας στην εφαρμογή των όσων συμφώνησε στη μίνι Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου δείχνουν ότι οι διαθέσεις των ευρωπαίων εταίρων δεν είναι ιδιαιτέρως φιλικές.