[Αριστερά της Εδέμ] Ενα βήμα μπρος, δύο βήματα πίσω

Η εβδομάδα που πέρασε, σημαδεύθηκε από τις γραπτές παρεμβάσεις ενός νυν και ενός πρώην πρωθυπουργού. Ο Αλέξης Τσίπρας έγραψε 759 λέξεις με τίτλο «Η Αριστερά που μάχεται κατά της λιτότητας δεν είναι εχθρός της Ευρώπης». Και ο Αντώνης Σαμαράς έγραψε 1.473 λέξεις με τον τίτλο «Το κίνημα των μεταρρυθμίσεων».

Στο πρώτο άρθρο μέτρησα οκτώ φορές τη λέξη «Αριστερά» και τα παράγωγά της. Στο δεύτερο, δεκατέσσερις φορές τη λέξη «μεταρρυθμίσεις». Αν ο νυν δείχνει μια αγωνιώδη προσπάθεια να υπενθυμίσει το αριστερό προφίλ του, ο πρώην επιχειρεί να τονίσει την ηγεμονία του χώρου του – και του ίδιου – στον μεταρρυθμιστικό οδικό χάρτη.

Η αλήθεια είναι πως μετά τον Ιούλιο τα πράγματα έχουν μπερδευτεί σε βαθμό παρεξηγήσεως. Ετσι τα δύο άρθρα μοιάζουν να ξανανάβουν τον φακό. Ο Τσίπρας μοιάζει να διευκρινίζει πως διανύουμε μια ΝΕΠ (Νέα Οικονομική Πολιτική στην πρώιμη ΕΣΣΔ) του τύπου «κλείνουμε τη μύτη», μεταρρυθμίζουμε με στόχο να αναταχθεί η οικονομία και να ασκήσουμε τη δική μας πολιτική. Ριψοκίνδυνη στρατηγική αφού η Ιστορία διδάσκει πως τα Μνημόνια, αφού πρώτα καταπιούν τις κοινωνίες, καταπίνουν και τους μηχανοδηγούς τους.

Από την άλλη ο Σαμαράς – που συνήθως ξέρει τι λέει – βάζει πρόσημο στις μεταρρυθμίσεις (φιλελεύθερο). Θυμίζει επίσης πότε αυτές προχώρησαν με ορμή (2012-2014). Και περιγράφοντάς τες ως ενιαίο σχέδιο, σχεδόν υπόσχεται πως δεν θα ανακοπούν από τη συριζαίικη παρένθεση. Λεπτομέρεια του άρθρου του που έχει μια ειδική αξία: πουθενά δεν διάβασα τον τίτλο του κόμματός του (ΝΔ).

Συνοψίζοντας, ο Τσίπρας θεωρεί πως η διακυβέρνησή του θα έχει μακρύ βίο και άρα πριν από αυτόν προηγήθηκε μια «δεξιά» παρένθεση. Ο Σαμαράς θεωρεί πως ένα ευρύτερο σχήμα με ατζέντα τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων δεν θα ανακοπεί από τη σημερινή «αριστερή» παρένθεση.

Εν τω μεταξύ, η οικονομική παλινόρθωση – έστω με αστικούς όρους – δεν φαίνεται να ανατέλλει. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα από αυτές που είχαν πρόγραμμα, η οποία μείωσε το εργατικό κόστος της σχεδόν 20%. Ραγδαία μάλιστα μετά το 2012. Οι άλλοι απλά το διατήρησαν στάσιμο.

Εξάλλου, όπως καταλαβαίνω, επιδίωξη εκείνου που κάνει μια επένδυση σε αναπτυγμένη χώρα με μορφωμένο πληθυσμό είναι το κέρδος. Δευτερευόντως το εργατικό κόστος. Εκτός κι αν ονειρευόμαστε μόνον κλωστοϋφαντουργίες.

Επίσης, αν γίνεται μια μάχη για τη νοηματοδότηση των λέξεων, οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι ουδέτερες ταξικά. Η καλύτερη κατανομή των δημοσίων υπαλλήλων, για παράδειγμα, δεν είναι το ίδιο με την μπακαλική καρατόμησή τους. Αυτό βέβαια προϋποθέτει θεσμική ωριμότητα. Που πάντως δεν έχει να κάνει με τους ξένους. Και προϋποθέτει μια κάποια συναίνεση.