Η διεθνής Ελληνίδα της «Μποέμ»

Περισσότερες από 280 παραστάσεις σε όλο τον κόσμο, έξι διεθνείς παραγωγές, ο ίδιος πάντα ρόλος. Τα μόνα που αλλάζουν είναι ο διάκοσμος και τα ρούχα των πρωταγωνιστών. Πότε φορώντας μπλουτζίν και αθλητικά, άλλοτε με μπερέ και παλτό βγαλμένα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά τις περισσότερες φορές με ρούχα εποχής, η Ελενα Κελεσίδη υπηρέτησε όσο λίγες τον ρόλο της Μιμής στην «Μποέμ», τη διάσημη όπερα του Πουτσίνι. Το έργο, σύμφωνα με μια άλλη περιγραφή, που έδωσε το φιλί της ζωής στην ιταλική όπερα, όταν η τελευταία διερχόταν σοβαρή κρίση στις αρχές του 20ού αιώνα.

Υστερα από τις εμφανίσεις σε ιστορικές σκηνές – από τη Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης ώς τη Βασιλική του Λονδίνου – η διεθνής σοπράνο ερμηνεύει ξανά τη Μιμή στην παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1997 και αναβιώνει για δεύτερη συνεχόμενη σεζόν στο θέατρο Ολύμπια, στην εκδοχή της ιταλίδας σκηνοθέτριας Λίνα Βερτμίλερ και του σκηνογράφου ενδυματολόγου Ενρίκο Γιομπ (την αναβίωση σκηνοθεσίας έχει αναλάβει η Κατερίνα Πετσατώδη). Οι δύο καλλιτέχνες αναζήτησαν μια «Μποέμ» με διαφορετική οπτική: η ηρωίδα δεν είναι μελαγχολική λόγω του έρωτά της με τον ποιητή Ροντόλφο, ενώ ασθενεί και οδεύει προς τον θάνατο. Αντιθέτως, επέλεξαν να παρουσιάσουν δύο νέους ανθρώπους σε μια ατμόσφαιρα που μεταφέρει τη χαρά της ζωής και της νιότης, τοποθετημένη μάλιστα στο χριστουγεννιάτικο Παρίσι, με τις παγωμένες σοφίτες και τα καπνισμένα μπιστρό. «Μποέμ είναι εκείνος που βρίσκεται εκτός της αστικής νοοτροπίας και των κοινωνικών συμβάσεων. Νέος και καλλιτέχνης μαζί» είναι η κατευθυντήρια γραμμή της Βερτμίλερ ήδη από παλιότερη συνέντευξή της. Στα σκηνικά και τα κοστούμια, ειδικά, επιχειρείται μια αναβίωση της ατμόσφαιρας του Καρτιέ Λατέν στα τέλη του 19ου αιώνα, με επιρροές από την εικονογραφία του Τουλούζ – Λοτρέκ.

ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΟ 1999. Η πρόκληση για την Ελενα Κελεσίδη να ερμηνεύσει πρώτη φορά τη Μιμή εμφανίστηκε το 1999 με σκηνοθέτη τον Τζον Κόπλεϊ – βοηθό του Φράνκο Τζεφιρέλι στο θρυλικό Κόβεντ Γκάρντεν του Λονδίνου. Μια αξέχαστη εμπειρία, όπως τονίζει, αφού σε αυτό το ευτυχές ξεκίνημα στήριγμά της ήταν η διάσημη λυρική σοπράνο Ζανέτ Πηλού, η οποία επίσης είχε διακριθεί στον ίδιο ρόλο (ειδικά στην παραγωγή της Οπερας της Βιέννης το 1962, σε διεύθυνση Πλάθιντο Ντομίνγκο). Μέχρι εκείνη τη στιγμή η Κελεσίδη σκεφτόταν αν θα της ταίριαζε ο Πουτσίνι: «Εκείνο που με έκανε να ξεπεράσω τις φοβίες και τις αναστολές μου ήταν η προσέγγιση του έργου μέσα σε μια κλασική εκδοχή. Δεν πέθαινα από ναρκωτικά ή κάτι άλλο, όπως το θέλουν οι μοντέρνες εκδοχές». Σπεύδει πάντως να διευκρινίσει ότι δεν είναι αντίθετη στον «εκμοντερνισμό» των παραστάσεων, όπου οι ήρωες έρχονται πιο κοντά στις σύγχρονες παραστάσεις των θεατών – κυρίως μέσα από τη γλώσσα και τα κοστούμια. «Αν υπάρχει μια ισορροπία, βεβαίως και με ενδιαφέρει. Μια μοντέρνα παραγωγή, για να έχει ενδιαφέρον, πρέπει να είναι έξυπνη, να διαθέτει δηλαδή τεχνική στήριξη και καλό φωτισμό. Υπάρχουν καταπληκτικές τολμηρές προσεγγίσεις που δεν ξεφεύγουν από τα όρια». Η ίδια ανασύρει ορισμένες από αυτές κατά την πολύχρονη ερμηνεία του ρόλου. «Στη Μετροπόλιταν Οπερα η Μουζέτα έμπαινε στη σκηνή με άμαξα, την οποία οδηγούσαν άλογα που κάποια στιγμή αφόδευαν στη σκηνή. Στο Αμστερνταμ το 2003, σε σκηνοθεσία Πιερ Οντί, είχαμε μια αληθινή αρκούδα με τη συνοδεία των εκπαιδευτών της, η οποία χόρευε και έκανε διάφορα κόλπα, ενώ εμείς κρατούσαμε απόσταση. Στο Κόβεντ Γκάρντεν, πάλι, είχαμε ένα σκυλάκι». Από εκείνη την παραγωγή η Ελενα Κελεσίδη έχει να θυμάται τη συγχώνευση του κλασικού στοιχείου με το μεταφυσικό. «Ενώ τα κοστούμια είναι εποχής, τα σκηνικά στην τρίτη πράξη αντανακλούν ένα ονειρικό σύμπαν: δεν ξέρεις αν υπάρχει κρεβάτι ή δωμάτια». Πέρα, όμως, από το κλασικό ή σύγχρονο ανέβασμα, υπάρχουν πάντα σ’ αυτή την όπερα του Πουτσίνι στοιχεία που μένουν αναλλοίωτα για να θυμίζουν, όπως λέει η Ελενα Κελεσίδη, «την ομορφιά και το εφήμερο του έρωτα και της νεότητας».

INFO
Θέατρο Ολύμπια, Ακαδημίας 59-61, 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17/12, στις 20.00. Στον ρόλο της Μιμής επίσης η Τσέλια Κοστέα και η Αννα Στυλιανάκη. Ροντόλφο: Ματέο Λίπι και Γιάννης Χριστόπουλος. Ερμηνεύουν ακόμη: Ματία Ολιβιέρι και Κύρος Πατσαλίδης (Μαρτσέλο), Μαρία Κόκκα και Μαρία Παλάσκα (Μουζέτα). Μουσική διεύθυνση: Μύρων Μιχαηλίδης