[Πίσω από τη βιτρίνα] Οι απειλές που επέστρεψαν

Σκηνή πρώτη: Στο εντευκτήριο της Βουλής, δυο βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ αισθάνονται ανακουφισμένοι επειδή οι ψηφοφορίες για το Ασφαλιστικό και τη φορολογία των αγροτών θα έρθουν προς ψήφιση μετά τα Χριστούγεννα – άρα θα γλιτώσουν αμέτρητη γκρίνια την περίοδο των γιορτών. Σκηνή δεύτερη: Τρεις βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας κάνουν πλάκα με την εκλογή ηγεσίας του κόμματος και λένε ότι φέτος θα στολίσουν πρόεδρο 20 Δεκεμβρίου και θα ξεστολίσουν 10 Ιανουαρίου. Σκηνή τρίτη: Στελέχη της Ενωσης Κεντρώων μοιάζουν να αντιλαμβάνονται την παγίδα που πάει να τους στήσει ο ΣΥΡΙΖΑ με το κόλπο της κυβερνητικής διεύρυνσης και διαπιστώνουν ότι «έτσι και μπούμε στην κυβέρνηση θα πέσουμε από το 3% στο 0,2% μέσα σε έναν μήνα».

Η Αθήνα απέχει πολλές ώρες από την Ειδομένη κι άλλες τόσες από την Κω. Την ώρα όμως που η κυβέρνηση έπαιζε καθυστέρηση με το φιάσκο της συναίνεσης, αφού φοβόταν το Ασφαλιστικό και αναζητούσε πρόθυμους συμμάχους για τον επιμερισμό των ευθυνών, ήταν οι απειλές που έφτασαν από την Ευρώπη για έξοδο από τη Συνθήκη Σένγκεν οι οποίες επανέφεραν στο προσκήνιο το Προσφυγικό και ανέδειξαν τις τραγικές ευθύνες των κυβερνητικών κωλυσιεργιών. Σύμφωνοι, το πρόβλημα υπερβαίνει κατά πολύ τις επιχειρησιακές και οικονομικές δυνατότητες του ελληνικού κράτος. Ομως στους εταίρους δημιουργήθηκε η καχυποψία ότι η ελληνική πλευρά, αφήνοντας ανεξέλεγκτες τις μεταναστευτικές ροές, είχε στόχο να μεταφέρει το πρόβλημα στην Ευρώπη. Και κάπως έτσι φτάσαμε στις απειλές, αφού στις Βρυξέλλες μας θεωρούν περισσότερο τροχονόμους παρά φύλακες: η αδυναμία οργάνωσης των περίφημων hot spots για να δοθεί η δυνατότητα ταυτοποίησης και καταχώρισης των μεταναστών σε πρόσφυγες και μη δημιουργεί και πάλι την εικόνα μιας χώρας ανήμπορης να αποτελέσει το πρώτο σημείο ανάσχεσης μιας τεράστιας μεταναστευτικής ροής.

Πόσο πιθανή είναι η έξοδός μας από τη Σένγκεν; Πηγές στις Βρυξέλλες απαντούν ότι σε πρώτη φάση οι απειλές εκτοξεύθηκαν ως μοχλός πίεσης στην Αθήνα. Υπάρχουν δυσκολίες στην εφαρμογή ενός τέτοιου Grexit, όμως η συνθήκη προβλέπει εξάμηνη αναστολή συμμετοχής μιας χώρας ή και εσωτερικούς ελέγχους στα σύνορα σε ειδικές καταστάσεις. Αρα οι απειλές δεν είναι μπλόφα. Στην Αθήνα, πάλι, εκφράζονται φόβοι ότι θα αυξηθούν οι πιέσεις από Ευρωπαίους και Αμερικανούς για κοινές περιπολίες στο Αιγαίο αλλά και εντονότερη παρουσία της Frontex στη φύλαξη των ελληνικών συνόρων. Ο φόβος ότι υπάρχει σχέδιο εγκλωβισμού μεγάλου αριθμού μεταναστών στη χώρα μας είναι υπαρκτός και η Αθήνα τρέμει το ενδεχόμενο το Προσφυγικό να αποτελέσει θρυαλλίδα κοινωνικής αναταραχής.

Για ακόμη μια φορά, πάντως, η Ελλάδα έδειξε αδύναμη να χειριστεί ένα σύνθετο θέμα που απαιτεί λεπτούς διπλωματικούς χειρισμούς. Κάποιοι κυβερνητικοί έβλεπαν στην προσφυγική κρίση και στην υπόκωφη σχέση της με την τρομοκρατία ένα όπλο που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν για να ελαφρύνουν τη θέση τής χώρας στο πεδίο της οικονομίας. Η χώρα όμως διακρίθηκε μόνο στους λεκτικούς τσαμπουκάδες απέναντι στους Ευρωπαίους και καθυστέρησε σημαντικά στην απορρόφηση των κονδυλίων, στην ενίσχυση με εξοπλισμό, ακόμη και στην αποδοχή βοήθειας από τη Frontex. Τελικά, όπως συνέβη και στη διαπραγμάτευση πριν από το τρίτο Μνημόνιο, οι απειλές γύρισαν πίσω.