[Ευρωπαϊκό όνειρο] Θα σωθεί ο πλανήτης;

Αν  δεν ήταν το αποτρόπαιο τρομοκρατικό χτύπημα και τα όσα δραματικά συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, το Παρίσι θα ήταν σήμερα στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Εκεί αρχίζει σήμερα η μεγάλη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Καταπολέμηση της Κλιματικής Αλλαγής (COP21/CMP11) με τη συμμετοχή περίπου 200 κρατών. Οι αποφάσεις που θα λάβει (ή δεν θα λάβει) θα κρίνουν την προοπτική επιβίωσης του πλανήτη.

Κατά μια εκδοχή, κλιματική αλλαγή και τρομοκρατία συνδέονται άμεσα. Κατ’ αρχάς, η κλιματική αλλαγή με τις ζημιογόνες επιπτώσεις (ξηρασία κ.λπ.) που έχει στις οικονομίες ιδιαίτερα των αναπτυσσόμενων χωρών (Υποσαχάριας Αφρικής κ.ά.) συμβάλλει στην κατάρρευσή τους, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οι συνθήκες για την επώαση ακραίων πολιτικών απόψεων, του θρησκευτικού φονταμενταλισμού και της τρομοκρατίας του ισλαμικού τζιχαντισμού. Από μια άλλη άποψη, όπως σωστά έχει υποστηριχθεί, ενώ η τρομοκρατία σκοτώνει ακαριαία και σπέρνει τον φόβο, η κλιματική αλλαγή σκοτώνει με σχετικά ύπουλο μεν αλλά μαζικό τρόπο. Και παρά τους διάφορους αρνητές κυρίως στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, η κλιματική αλλαγή δεν είναι αναπόφευκτο φυσικό φανόμενο. Οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα που αυξάνει την εκπομπή διοξειδίου του άνθρακα. Επομένως μόνο με δραστικές ανθρώπινες αποφάσεις και μέτρα μπορεί να αντιμετωπιστεί.

Η Διάσκεψη του Παρισιού στοχεύει να λάβει αποφάσεις για τη μείωση των εκπομπών που θα περιορίσουν την αύξηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη να φθάσει σε «επικίνδυνα επίπεδα». Για να επιτευχθεί αυτό, η μέση άνοδος της θερμοκρασίας δεν πρέπει να ξεπεράσει τους 2 βαθμούς Κελσίου. Απαιτούνται επομένως δραστικές μειώσεις των εκπομπών μέχρι την πλήρη εξάλειψή τους στο κάπως απώτερο μέλλον. Η Ευρωπαϊκή Ενωση προσέρχεται στη Διάσκεψη των Παρισίων με ιδιαίτερα φιλόδοξη ατζέντα. Επιδιώκει μείωση των εκπομπών κατά 50% ώς το 2050 και κατά 100% ώς το 2100 ως προϋπόθεση για τη σωτηρία του πλανήτη. Επίσης, η ΕΕ παραμένει σταθερή στη θέση ότι οποιαδήποτε συμφωνία προκύψει από το Παρίσι πρέπει να έχει νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα (χαρακτήρα συνθήκης), ενώ θα πρέπει να διατεθούν σημαντικοί οικονομικοί πόροι στις αναπτυσσόμενες χώρες προκειμένου να πετύχουν τους κλιματικούς στόχους.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών