[Αστάθμητος παράγων] Ζωή πέρα απ’ την κρίση

Μία από τις πλέον διδακτικές – και απολαυστικές συνάμα – εμπειρίες για έναν συγγραφέα αποτελούν οι βραδιές βιβλίου που οργανώνονται σε πόλεις και σε κωμοπόλεις ανά την Ελλάδα. Αφήνει πρόσκαιρα το οικείο περιβάλλον του, μπαίνει σε τρένα, πλοία και αεροπλάνα και σπεύδει να συναντήσει τους αναγνώστες.

Αληθινό ζητούμενο για τον ίδιον δεν είναι να προωθήσει το έργο του. Ετσι κι αλλιώς, οι καλλιτέχνες δεν τα πολυκαταφέρνουν ως διαφημιστές της τέχνης τους – είτε κορδώνονται σαν τις κουκουβάγιες όταν μιλούν για τα κουκουβαγιόπουλα είτε τους πιάνει τρακ και κρίση ανασφάλειας. Ζητούμενο είναι να γνωρίσει καινούργιους τόπους και ανθρώπους, να διευρύνει την οπτική του, να αναθεωρήσει βεβαιότητες, να βγει εν ολίγοις από τα νερά του. Η έμπνευση τροφοδοτείται από την έκπληξη.

Στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης με περίμενε ο εκπρόσωπος του εκδοτικού μου οίκου. «Ευτυχώς που μας ήρθες σήμερα» μου λέει. «Αύριο έχω αγώνα ογδόντα χιλιομέτρων». Καθ’ οδόν για Σέρρες μού διηγείται την ιστορία του. Πώς ήταν από πιτσιρίκι τρομερός μπαλαδόρος – «αναστενάζαν τα ξερά στο Κορδελιό!» – και έφθασε στα δεκαεφτά να παίζει Α’ Εθνική, μα τραυματίστηκε – «διπλή ρήξη χιαστού, νόμιζα πως απογειωνόταν το κορμί μου ενώ τα πόδια μου είχαν κολλήσει στη λάσπη του γηπέδου» – και αποστρατεύτηκε πριν απ’ την ώρα του. «Δεν ξέκοψα όμως από τον αθλητισμό! Τρέχω ανώμαλους δρόμους, ταξιδεύω όπου γίνονται ενδιαφέρουσες διοργανώσεις, τον Ιούνιο ήμουν στην Υδρα, ύστερα Ξάνθη, σκαρφαλώσαμε το βουνό, εάν προκριθώ την Κυριακή στην Κατερίνη, θα πάω την άνοιξη στην Ισπανία!». «Αφήνουν τίποτα οι αγώνες;» ρωτάω σαν βλάκας. «Οικονομικά εννοείς; Βάζω συνήθως κι απ’ την τσέπη μου! Αντε να μας παραχωρήσει καμιά εταιρεία αθλητικών ειδών τα παπούτσια ή τις κάλτσες. Για το κέφι το κάνω, καταλαβαίνεις;».

Ο υπεύθυνος του βιβλιοπωλείου στις Σέρρες αποδείχθηκε επίσημος χρονομέτρης σε αγώνες Εντούρο. «Είμαστε μια ομάδα εδώ στη Μακεδονία που έχει γίνει διεθνώς περιζήτητη για την ακρίβειά της. Μας καλούν παντού, Σκανδιναβία, Νότια Αμερική… Η πλάκα είναι ότι κανείς μας δεν μιλάει άνετα καμιά ξένη γλώσσα. Συνεννοούμαστε όμως μια χαρά – με ρωτάει ο Αργεντίνος στα ισπανικά, του απαντάω εγώ στα ελληνικά και ως εκ θαύματος βγαίνει άκρη!».

Ο οικοδεσπότης μου ήταν παθιασμένος με κάτι λιγότερο θεαματικό, δημιουργικότερο ωστόσο: «Εδώ και καμιά δεκαετία έχω φτιάξει τον δικό μου λαχανόκηπο στο χωριό. Στην αρχή δεν είχα ιδέα, δεν μπορούσα να ξεχωρίσω δυο σπόρους. Διάβασα, πειραματίστηκα, έμαθα. Ερωτεύτηκα τους πιπεριές και τους λευκές μελιτζάνες. Να με δεις πώς τους φροντίζω, πώς τους καμαρώνω, πώς ετοιμάζω τουρσιά και γλυκά του κουταλιού! Σωστός μπαξεβάνης σε λέω!».

Καθισμένοι γύρω από ένα καζάνι που βράζει τσίπουρο, τσιμπάμε μπριζολίκια και μανιτάρια γίγαντες από τα Γρεβενά, εκείνοι αραδιάζουν ιστορίες κι εγώ τους ρουφάω.

  

Αίφνης συνειδητοποιώ κάτι παράξενο: Δεν έχουμε πει, τέσσερις ώρες συμπληρωμένες, κουβέντα για την κρίση. Δεν με έχουν ρωτήσει πώς τα βλέπουμε εκεί κάτω στην Αθήνα – θα περάσουν τα ισοδύναμα; Θα κλονιστεί η κυβέρνηση; Τους το επισημαίνω.  

«Το 2010 μάλιστα. Μας ήρθε ο ουρανός σφοντύλι με τα Μνημόνια. Τον περασμένο Ιούλιο, παθιαστήκαμε με το δημοψήφισμα. Κατόπιν όμως, όλοι, νικητές και ηττημένοι, συνεχίσαμε τις ζωές μας. Βρήκαμε τρόπους να αρκούμαστε σε λίγα λεφτά.

Ακου: Ο Αθηναίος άγχεται και μιζεριάζει. Αγκομαχάει στο γραφείο, στο αμάξι, στην καφετέρια. Πέφτει σαν το σακί στον καναπέ του, ανοίγει τηλεόραση ή υπολογιστή και βρίζει τους πολιτικούς. Βγαίνει απ’ το σπίτι και πάει πού; Να παίξει κάνα τζόκερ; Να μασουλήσει καμιά πίτσα;

Εμείς εδώ έχουμε ανοιχτό ορίζοντα. Ξέρεις τι πάει να πει να τρέχεις στους πρόποδες του Ολύμπου; Να ανοίγεσαι στη θάλασσα με την ψαρόβαρκα; Παύει να ιδρώνει το αφτί σου για τον Τσίπρα και για τους ομοίους του.

Αντιλαμβάνεσαι πως η ζωή είναι εδώ. Και όχι στα δελτία ειδήσεων».