Η έκπληξη και ο θρίαμβος

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το ρίσκο του κυβερνώντος κόμματος να προκηρύξει νέες εκλογές μετά την απώλεια της αυτοδυναμίας στις εκλογές του Ιουνίου απέδωσε. Οι περισσότεροι αναλυτές και οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι ούτε και τώρα θα ήταν εφικτή η αυτοδυναμία για το ΑΚΡ, όμως διαψεύσθηκαν. Η δε συμμετοχή των ψηφοφόρων ξεπέρασε το 87%.

Μετά τις εκλογές του Ιουνίου αναζωπυρώθηκαν οι συγκρούσεις μεταξύ των τουρκικών Αρχών ασφαλείας και των κούρδων ανταρτών του ΡΚΚ με αποτέλεσμα να σκοτωθούν εκατοντάδες άνθρωποι και να διαλυθεί η ούτως ή άλλως εύθραυστη ειρηνευτική διαδικασία. Δύο πρόσφατες επιθέσεις αυτοκτονίας σε συγκεντρώσεις φιλοκουρδικών οργανώσεων με περισσότερα από 130 θύματα και υποψίες ότι προκλήθηκαν από τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους επίσης συνέβαλαν στην πόλωση. Χθες συγκρούσεις ξέσπασαν στο Ντιγιαρμπακίρ, στην περιοχή των Κούρδων, μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας.

Η Τουρκία είναι σημαντικός σύμμαχος για τις ΗΠΑ στον αγώνα εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, παρότι μόλις πρόσφατα διέθεσε τις υπηρεσίες του αεροδρομίου του Ιντσιρλίκ στη διεθνή στρατιωτική δύναμη. Υπάρχουν πολλές καταγγελίες για διευκόλυνση της Αγκυρας προς το Ισλαμικό Κράτος και στοιχεία που δείχνουν ότι το εμπόριο πετρελαίου των τζιχανιστών (αποφέρει ετησίως άνω των 500 εκατ. δολαρίων) πραγματοποιείται μέσω Τουρκίας. Επίσης, καθώς η Τουρκία φιλοξενεί περισσότερα από δύο εκατ. σύρους πρόσφυγες, περισσότερους από οποιοδήποτε άλλο κράτος, παίζει κρίσιμο ρόλο στις προσπάθειες τερματισμού του εμφυλίου στη Συρία και επίλυσης της μεγάλης προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη.

Ταυτόχρονα η Τουρκία αποτελεί τον βασικό διάδρομο για τη μετανάστευση των προσφύγων στην Ευρώπη και μένει να δούμε εάν οι πρόσφατες συμφωνίες με την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα υλοποιηθούν ώστε να περιορισθεί το προσφυγικό κύμα. Τα ανταλλάγματα δεν είναι μόνο οικονομικά, το σημαντικότερο αφορά την επανέναρξη των συνομιλιών για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Η επίσκεψη της γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ στην Κωνσταντινούπολη μια εβδομάδα πριν τις εκλογές και η συνάντησή της με τον Ερντογάν (με φόντο τους χρυσούς θρόνους) θα λειτουργούσε, είπαν οι επικριτές, ως δείγμα στήριξης της πολιτικής του τούρκου προέδρου. Το πιο πιθανό ήταν ότι συνέβαλε στο χθεσινό αποτέλεσμα.

Πριν πέντε χρόνια η Τουρκία και η κυβέρνηση Ερντογάν αποτελούσαν φάρο ελπίδας για τη Μέση Ανατολή: όχι μόνο ήταν μια από τις πιο γοργά αναπτυσσόμενες οικονομίες παγκοσμίως αλλά και το μεγαλύτερο success story στον μουσουλμανικό κόσμο. Σήμερα το τουρκικό μοντέλο έχει διαλυθεί, η κοινωνική ένταση υπονομεύει την οικονομική ανάπτυξη, ο πληθωρισμός και η ανεργία έχουν αυξηθεί ενώ η λίρα πέφτει διαρκώς, έχοντας χάσει το 25% της αξίας της από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα.

 Στο πλαίσιο αυτό ο Ερντογάν επέλεξε να επιδείξει μεγαλύτερο αυταρχισμό: δεν είναι μόνο ότι κλείνει το twitter κάθε φορά που θεωρεί ότι γίνονται επιθέσεις εναντίον του, την περασμένη εβδομάδα η αστυνομία έκανε επιδρομή και έκλεισε δύο τηλεοπτικά κανάλια που του ασκούσαν κριτική φυλακίζοντας δημοσιογράφους.

Βρίσκοντας δικαίωση στο χθεσινό αναπάντεχο αποτέλεσμα και το 50% των Τούρκων να εγκρίνει στις κάλπες την πολιτική του, ο Ταγίπ Ερντογάν δεν φαίνεται πιθανό να αλλάξει ρότα. Παρότι η επόμενη κυβέρνηση θα είναι ισχυρή, μεγάλη αναμένεται να είναι και η πόλωση στο εσωτερικό της Τουρκίας. «Γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αναπνεύσεις ελεύθερα στη χώρα», δηλώνει στην «Wall Street Journal» ο Οκάν Ντεμιρκάν, που επέστρεψε από τη Βρετανία αλλά σκέφτεται να ξαναφύγει. Ο δικηγόρος του τον επιβεβαιώνει: «Ολο και περισσότεροι νέοι ζητούν βίζα για να πάνε στη Γαλλία, στην Πορτογαλία και την Ισπανία».