«Ιερή» μάχη σε τέσσερα μέτωπα

«Εκκλησία και Πολιτεία να συνεργαστούμε με ειλικρίνεια και συνέπεια και να δώσουμε το παράδειγμα στον λαό μας για συνεργασία και ενότητα. Να ενεργήσουμε έτσι ώστε να πείσουμε τον κάθε πολίτη, τον κάθε πιστό, ότι το πρώτο που μας ενδιαφέρει στις μέρες μας είναι ο άνθρωπος και ιδιαίτερα ο πληγωμένος. Τα προβλήματα που υπάρχουν και δημιουργούνται καθημερινά είναι πολλά (…)».

Με αυτή τη φράση του, στην πρόσφατη συνεδρίαση της Ιεραρχίας ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος έδινε ακόμη μία φορά το στίγμα του για ένα από τα θέματα που αποτελούν βασική του προτεραιότητα όσο διάστημα βρίσκεται στο τιμόνι της Εκκλησίας.

Ως επικεφαλής της Εκκλησίας της Ελλάδος ο Αρχιεπίσκοπος έχει να αντιμετωπίσει καθημερινά πολλούς «ιερούς» πονοκεφάλους. Εντούτοις, το μυαλό του είναι πάντα στραμμένο σε τέσσερις τομείς, τονίζουν στα «ΝΕΑ» άνθρωποι που συνομιλούν συχνά μαζί του.

Ενα από τα θέματα που τον απασχολούν είναι το ενδιαφέρον του για τον «πληγωμένο» άνθρωπο, όπως επισήμανε και στην Ιεραρχία. Βασικός στόχος του δηλαδή, όπως έχει δείξει από την αρχή της εκλογής του, είναι η προσπάθεια να διατηρήσει τις υπάρχουσες δομές και υποδομές της Εκκλησίας στον τομέα της πρόνοιας και της φιλανθρωπίας όπως είναι τα συσσίτια, τα κοινωνικά παντοπωλεία, τα γηροκομεία, τα ιδρύματα για παιδιά ή μεγάλους με αναπηρίες και άλλες ασθένειες. «Τον απασχολεί και τον προβληματίζει πώς θα εξασφαλιστούν οι συνθήκες ώστε τα ιδρύματα και οι δομές αυτές να μπορούν να βγάζουν τα έξοδά τους» προσθέτουν οι ίδιες πηγές.

Θέση του Ιερώνυμου είναι πως η Εκκλησία χρειάζεται τη συνέργεια, τη βοήθεια της Πολιτείας προκειμένου να έχει αποτέλεσμα η προνοιακή δράση των μητροπόλεων, αλλά και για να αξιοποιηθεί η εκκλησιαστική περιουσία προς όφελος του λαού. Τα όποια έσοδα δηλαδή να χρησιμοποιούνται για τη λειτουργία ιδρυμάτων ή άλλων προνοιακών δομών. Γι’ αυτό δεν ήταν διόλου τυχαία η φράση που χρησιμοποίησε στην Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας ο Αρχιεπίσκοπος μιλώντας για «συνεργασία και ενότητα» Εκκλησίας – Πολιτείας και κάνοντας έκκληση στους πολιτικούς.

Οι καλές σχέσεις της Εκκλησίας με την εκάστοτε κυβέρνηση είναι κάτι που το θεωρεί προφανές και το επιδιώκει. Και ασφαλώς την περίοδο που διανύουμε, πόντους σε αυτή την προσπάθεια του δίνει και η πολύ θερμή σχέση που διατηρεί με τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, η οποία επιβεβαιώθηκε με την πρόσφατη συνάντησή τους στην Αρχιεπισκοπή.

Τα capital controls. Η πρόσφατη περίπτωση με την «ιερή» χαλάρωση που αποφάσισε το υπουργείο Οικονομικών για την Εκκλησία – προκειμένου να διευκολύνεται το φιλανθρωπικό της έργο – είναι ενδεικτική της άποψης για συνεργασία που διατυπώνει ο Αρχιεπίσκοπος. Για την Εκκλησία και τον Αρχιεπίσκοπο, η αύξηση του ορίου ανάληψης μετρητών που δόθηκε στην Αρχιεπισκοπή (20.000 ευρώ μηνιαίως) και στις μητροπόλεις (10.000) δεν ήταν προνομιακή μεταχείριση αλλά ακριβώς δείγμα συνεργασίας των δύο πλευρών και διευκόλυνσης του έργου της Εκκλησίας.  Αυτό τον σκοπό είχε και η συμφωνία Εκκλησίας (Αρχιεπισκοπής) και Πολιτείας (κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά) το καλοκαίρι του 2013 για τη συνεκμετάλλευση και αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας της Αρχιεπισκοπής με τη σύσταση εταιρείας. Η συνεργασία για την αξιοποίηση της περιουσίας της Εκκλησίας αποτελούσε και αποτελεί διακαή πόθο του Ιερώνυμου.

Τα έσοδα, όπως είχε συμφωνηθεί, θα προορίζονταν για το φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας και κοινωνικές δομές του κράτους. Προς το παρόν, η συμφωνία έχει παγώσει και ο Αρχιεπίσκοπος περιμένει από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ την τήρησή της και τη δραστηριοποίηση της εταιρείας.   Απόδειξη ότι ο Αρχιεπίσκοπος δίνει μεγάλο βάρος στον προνοιακό τομέα είναι και το ότι μολονότι είναι ιεράρχης που δεν αγαπάει τη δημοσιότητα και την προβολή, ειδικά γι’ αυτό το θέμα – έστω και δύσκολα, πιεζόμενος από συνεργάτες του – κάνει εξαίρεση. Ετσι, οι ποικίλες δράσεις του φιλανθρωπικού οργανισμού της Αρχιεπισκοπής, της Αποστολής προβάλλονται συχνά με στόχο να αναδειχθεί και να ενισχυθεί το έργο της Εκκλησίας σε αυτό τον τομέα.

Ενα άλλο θέμα που προβληματίζει τον επικεφαλής της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι πώς μέσα στις συνθήκες της κρίσης θα αποτραπεί η αλλοίωση της ταυτότητας της ελληνικής κοινωνίας. Κάτι που τόνισε και στην εισήγησή του πριν από λίγες ημέρες, κατά τη Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας, και μάλιστα σε ασυνήθιστα υψηλούς τόνους που θύμιζαν τον προκάτοχό του στην Αρχιεπισκοπή, τον μακαριστό Χριστόδουλο. Είπε μεταξύ των άλλων: «Αν όμως υπάρχουν δεσμεύσεις και σχεδιασμοί που αποσκοπούν, όπως ψιθυρίζεται ζωηρά, στην αλλοίωση της μορφής της κοινωνίας μας και μάλιστα στην υποτίμηση της Ιστορίας και των παραδόσεών μας, το ξεθεμελίωμα του θεσμού της οικογένειας και την επιβολή της διαστροφής, την περαιτέρω υποβάθμιση της γλώσσας μας και την περιφρόνηση του από αιώνες πολιτισμού μας, της πατρίδος μας, των οσίων και των ιερών μας· αν όλα αυτά είναι μέσα στα “προαπαιτούμενα” (πράγμα ακατανόητο) τότε η Ιεραρχία, ο κλήρος, ο ευσεβής και πιστός ελληνικός λαός, θα γίνουμε ανάχωμα, τείχη οχυρά».

Παρόμοιες επισημάνσεις για το ίδιο θέμα είχε κάνει και πέρυσι στην Ιεραρχία λέγοντας πως «στόχος μας δεν είναι να επικρίνουμε, αλλά να αναδείξουμε τις αρχές και τις αξίες με τις οποίες γαλουχηθήκαμε, του χριστιανισμού και του Ελληνισμού, οι οποίες κράτησαν και πρέπει να συνεχίσουν να κρατούν αυτό τον τόπο όρθιο στην ιστορία».

Η επιμόρφωση των κληρικών και στελεχών της Εκκλησίας είναι επίσης τομέας στον οποίο είναι διαρκώς επικεντρωμένος ο Αρχιεπίσκοπος. Θεωρεί πως οι κληρικοί μόνο με τη συνεχή ενίσχυση του μορφωτικού τους επιπέδου θα είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής. Γι’ αυτό τον λόγο, πολύ γρήγορα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στην Αρχιεπισκοπή προχώρησε το 2009 στην ίδρυση του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως (ΙΠΕ) της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών. Εκεί κάθε χρόνο οι κληρικοί καταρτίζονται σε θέματα όπως η ποιμαντική συμπαράσταση στους νοσούντες, η προσέγγιση των νέων, των προβλημάτων του γάμου και της οικογένειας.

Για τον Ιερώνυμο βασική αποστολή της Εκκλησίας είναι η ηθική στήριξη των πιστών. Το είχε επισημάνει εγκαίρως απευθυνόμενος στους μητροπολίτες σε συνεδρίαση της Ιεραρχίας τον Οκτώβριο του 2012. «Τα επόμενα χρόνια πολλοί θα αναζητούν νόημα στη ζωή της (σ.σ. της Εκκλησίας) και εμείς πρέπει να είμαστε έτοιμοι να τους υποδεχθούμε. Να η αποστολή, η ποιμαντική της Εκκλησίας μας. Δεν εξαντλείται σε καμία υλική βοήθεια, αλλά δυναμώνει τις λυγισμένες ψυχές, δίνει το νόημα της ενότητας, εμπνέει ελπίδα και αισιοδοξία, δημιουργεί πρότυπα, προβάλλει το όραμα» είχε πει. Σε αυτό είναι συνεχώς αφοσιωμένος.