[Αριστερά της Εδέμ] Ζαμπονοτυρόπιτες

Η διαφθορά είναι ένα γήπεδο στο οποίο παίζουν όλοι αλλά στο τέλος επικρατούν οι Γερμανοί. Καταλαβαίνω πως ετούτο το σημείωμα ίσως προκαλέσει αμηχανία σε αυτομαστιγωτές του ελληνικού λαού. Σε κάτι χαρούμενους μεταπολιτευτικούς τραγουδοποιούς που σημειώνουν πως η διαφθορά είναι στο DNA του λαού μας. Σε κάτι ποταμίσιους που δίνουν την εντύπωση πως έχουν ως προαπαιτούμενο να μιλάνε για τις «παθογένειες του ελληνάρα» κάθε φορά που παίρνουν τον λόγο. Και σε κάτι βλαχομπαρόκ κοσμοπολίτες που έχουν μπερδέψει την εξωστρέφεια με ένα ρημαδο-Εράσμους ή ένα λουράκι all inclusive ξενοδοχείου της Πράγας.

Ολοι οι παραπάνω εστίαζαν για καιρό στην απόδειξη που δεν κόπηκε για ζαμπονοτυρόπιτα ή στο φακελάκι στο νοσοκομείο για να καταδείξουν μελοδραματικά το επίπεδο διαφθοράς της χώρας. Κι όμως, η ζωή είναι αλλού. Και οι κήνσορες και θεράποντες της ελληνικής κρίσης αυτές τις ημέρες μοιάζουν να κρύβονται στα λαγούμια τους. Το τεράστιο σκάνδαλο της Φολκσβάγκεν – από τα πάνω προς τα κάτω – μοιάζει να ταρακουνάει τα παραπάνω στερεότυπα. Οχι, δεν αθωώνει τον μέσο έλληνα απατεώνα. Ούτε είναι αντιπροσωπευτικό ενός λαού. Εξάλλου αυτές οι σχετικοποιήσεις και ισοπεδώσεις σχεδόν πάντα οδηγούν σε φυλετισμούς και αδιέξοδα. Το μέγα σκάνδαλο όμως τούτο εγείρει ερωτήματα. Και πολύ περισσότερο όταν σκάει σε μια χώρα όπως η Γερμανία που διδάσκει προτεσταντική ηθική. Και ταλαιπωρεί κράτη όπως το δικό μας στο όνομα ενός δυτικού εξορθολογισμού.

^«Ωστε κλέβατε και λέγατε ψέματα. Και η Ευρώπη θα πληρώσει το τίμημα;» λέει ένας ρακένδυτος έλληνας ποδηλάτης στη Μέρκελ-συνεπιβάτιδα ενός οχήματος VW, με την πινακίδα «Γερμανία» και με τον οδηγό να διαπιστώνει ότι κάτι δεν πάει καλά με τους ρύπους του αυτοκινήτου σε σκίτσο των «New York Times». Η αλήθεια είναι πως η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο, αλλά όχι, δεν έχουμε εδώ να κάνουμε με μικρομέγαλους ρεβανσισμούς. Εχουμε να κάνουμε με σκάνδαλο που ακουμπάει τις πιο βαθιές δομές της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Και το θεσμικό της πλαίσιο. Εχουμε να κάνουμε με μείζον γεγονός που δείχνει πως καπιταλισμός και ηθική συχνά δεν περπατάνε μαζί. Και όχι, δεν έχουμε να κάνουμε με μια εξαίρεση στην τίμια Γερμανία, όταν έχουν προηγηθεί σκάνδαλα τύπου Siemens. Η χειραγώγηση των ρύπων εξάλλου δεν είναι απλώς ένα στενά περιβαλλοντικό θέμα. Είναι μια αφορμή για να επανεξετάσουν κάποιοι την αφελή λογική που θέλει τις πολυεθνικές να σέβονται όρια και μέτρα. Είναι η απόδειξη – δυστυχώς πάλι στις πλάτες μας – πως το αόρατο χέρι της αγοράς αυτορρυθμίζεται συχνά με κρατική πριμοδότηση. Και με ρίζες στην πιο βαθιά διαφθορά.