Μοριακές διεργασίες

Το «κοινωνικό ζήτημα» επιστρέφει στο ευρωπαϊκό προσκήνιο – σαν να μην πέρασε ένας αιώνας. Και μάλιστα με αναπάντεχο τρόπο. Και αναζητά την πολιτική του έκφραση. Η ανάδειξη του Κόρμπιν στην ηγεσία του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας, έπειτα από 35 χρόνια νεοφιλελευθερισμού και ισοπέδωσης των κοινωνικών δικαιωμάτων, κάνει την προαναφερόμενη διαπίστωση απολύτως σαφή. Οπως και στην Ελλάδα με τον ΣΥΡΙΖΑ η αναπάντεχη απογείωσή του από το αντιπολιτευόμενο 4% στο κυβερνητικό 36,5% και η διεκδίκηση τώρα μιας «καθαρής τετραετίας».

Ο Κόρμπιν με τον Τσίπρα έχουν ορισμένες βασικές ομοιότητες. Πρώτον, η αιφνίδια ανάδειξή τους, επιβεβαιώνοντας αυτό που οι μαρξιστές στη δική τους αργκό αποκαλούν «μοριακές διεργασίες» – ή διαφορετικά τον διαλεκτικό νόμο του ποιοτικού άλματος -, δεύτερον, η πολιτική αποκρυστάλλωση στο πρόσωπό τους της έκφρασης των κοινωνικών αναγκών – η βρετανική κοινωνία ταλαιπωρείται από την εποχή της Θάτσερ από την πιο ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική, η Ελλάδα βρίσκεται στη χειρότερη ύφεση επί έξι χρόνια. Η κάθε χώρα συμπυκνώνει τις πολιτικές και κοινωνικές της αντιφάσεις με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Ετσι επί παραδείγματι η έλλειψη ενός έστω ρεφορμιστικού εργατικού κόμματος στην Ιταλία έχει στείλει την κοινωνική διαμαρτυρία στον Μπέπε Γκρίλο.

Οι ομοιότητες όμως δεν σημαίνει ότι θα καταλήξουν στα ίδια αποτελέσματα. Ο Κόρμπιν έχει δρόμο μπροστά του για να επιβεβαιώσει τα όριά του, ενώ ο Τσίπρας προσπαθεί απεγνωσμένα τις τελευταίες ημέρες να ξαναζωντανέψει την ελπίδα της 25ης Ιανουαρίου. Φαίνεται πως τελικώς θα τα καταφέρει. Οχι να ξαναεμπνεύσει την ελπίδα στους «από κάτω», αλλά να κερδίσει την πρώτη θέση, εισπράττοντας όμως πολλές ψήφους «για δεύτερη και τελευταία φορά». Και η συγχυσμένη κοινωνική συνείδηση από την επομένη των εκλογών είναι βέβαιο ότι θα επιχειρήσει εκ νέου να ανασυγκροτηθεί πολιτικά. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι πρόκειται να συμβεί, σε τι κλίμακα και τι αποτελέσματα θα έχει. Οταν σε διάστημα λίγων μηνών το σοκ διαδέχεται την ελπίδα, ακολουθεί η δυσαρέσκεια, η οποία εν συνεχεία παίρνει τη μορφή της απογοήτευσης δεν απομένει παρά το τελευταίο στάδιο: η ήττα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η ρευστότητα επιτείνεται και όλα πλέον – καλά και κακά – είναι ανοιχτά.