[Γεωπολιτικά] Τα οριακά μας διλήμματα

Τα κλασικά – και συνήθως βερμπαλιστικά – στερεότυπα που (συνήθως τηλεοπτικώς) αναμηρυκάζονται μπορεί μεν να διευκολύνουν το εφήμερο αφήγημα των προεκλογικών αναμετρήσεων. Αλλά οι βασικοί τους τουλάχιστον παίκτες ξέρουν καλά ότι αυτά δεν επαρκούν για τη μετεκλογική συνέχεια. Γιατί δεν διαθέτουν ούτε πειστικά διαπιστευτήρια εξόδου από τις αδυσώπητες στενωπούς που μονοδρομούν συνεχή αδιέξοδα. Ούτε και τις αναγκαίες εκείνες δυναμικές που θα έδιναν ρεαλιστικές απαντήσεις στα έωλα διλήμματα που ανακύπτουν και λύσεις στις υποτροπές που αναπαράγονται. Ακόμη και μια επιδερμική ανάγνωση όσων βιώνει σήμερα η χώρα αλλά και όσων κυρίως προεικάζονται ως μετεκλογική προοπτική είναι αρκετή για να επαναπροσγειώσει. Οχι ασφαλώς σε ήρεμες ημέρες. Και οπωσδήποτε σε καθόλου ανώδυνες υπερβάσεις. Οταν στην «επόμενη στροφή» περιμένουν ανεξόφλητα γραμμάτια και ανανεούμενες οφειλές. Με δυσβάστακτο βάρος. Και προσδιορισμένα παράγωγα που ήδη διαβρώνουν ευρεία περιοχή της εθνικής ζωής και κυριαρχίας.

Αυτά δεν αποτελούν αδασμολόγητες κασσανδρολογίες. Συνιστούν προδιαγραφή του ελληνικού προβλήματος. Που δεν απομειώνεται με αναδιατύπωση στενόκαρδων κομματικών προτάσεων και επαναβεβαίωση παραταξιακών (και ιδεολογικών) εμμονών. Οταν προπαντός πριν καν την «επόμενη στροφή» ελλοχεύουν ακόμη πιο στυγνές πραγματικότητες που απαιτούν τη δική τους αντιμετώπιση. Οχι απλώς για ν’ αποτραπούν χρεοκοπικές υποτροπές, αλλά και για ν’ αποσοβηθούν ακόμη και ενδεχόμενοι γεωπολιτικοί ακρωτηριασμοί. Που ενεδρεύουν ως δυνάμει κίνδυνοι στις εξελισσόμενες άρδην περιφερειακές ανατροπές. Των οποίων το λεγόμενο «προσφυγικό» (με την ακατάσχετη ροή ανθρώπινων ερειπίων από τις διάτρητες  αιγαιωτικές πύλες) είναι απλώς ένας από τους δείκτες που τις προσδιορίζουν. Και που με οδυνηρούς τρόπους μας τραυματίζουν. Καίρια.

Υπό τις συνθήκες αυτές κι επιμετρώντας διαλεκτικά όσα συμβαίνουν (και μαζί όσα προδήλως αναπαράγονται ως ανατοκιζόμενο κόστος) το ερώτημα ποίων οι ώμοι μπορούν να σηκώσουν έστω και υποφερτά τέτοιο βάρος είναι τουλάχιστον αφελές. Γιατί ούτε των μεν επαρκούν ούτε των δε διαθέτουν τις αντοχές. Οπόταν και προκύπτει αβίαστα η αναγκαιότητα ολικής υπερβάσεως. Και σημαίνει πρωταρχικά:

1. Ρεαλιστική επιτέλους αναγνώριση και εύτολμο προσδιορισμό αυτών που τόσο ραγδαία συνεξελίσσονται γύρω μας, με δυναμικές διαβρώσεων. Και που μας επιβάλλουν (εν πολλοίς με βαναυσότητα) την αδυσώπητη προδιαγραφή των επάλληλων κρίσεων που μας ταλανίζουν.

2. Ξεπέρασμα των οποιωνδήποτε παραταξιακών εμμονών και κομματικών περιχαρακώσεων. Και ταυτοχρόνως υπέρβαση των χρόνιων ιδεολογικών αγκυλώσεων. Που απολήγουν συνήθως στην αναπαραγωγή όλων εκείνων των εμφυλιοπολεμικών συνδρόμων που υφέρπουν, δηλητηριάζοντας τις πολιτικές διαδικασίες και διεμβολίζοντας τις εθνικές δυνατότητες.

Κάτω από το φως αυτών των συνοπτικών διαπιστώσεων αλλά και των αντιλήψεων που τις διέπουν, το «διά ταύτα» προκύπτει ως φυσικό παρεπόμενο: Κανενός μεν οι κομματικοί ώμοι δεν επαρκούν. Αλλά όλων (ή τουλάχιστον των «πλειόνων») μπορεί ν’ ανταποκριθούν σε τέτοιες προκλήσεις. Που έχουν καθαυτό ιστορική διάσταση και ως προς το περιεχόμενο και ως προς το μέγεθος αυτών που τις συνιστούν. Κυρίως όμως ως προς τις συνέπειες που εγκυμονούν. Και τα παράγωγα που ήδη επιβαρύνουν όλα τα επίπεδα της εθνικής διαδρομής, ενώ περισσότερα και οδυνηρότερα με βεβαιότητα θ’ αναπαραχθούν. Και που εάν δεν υπάρξουν ανασχέσεις, θα εισπραχθούν. Με αδόκητη πλέον τη μετεξέλιξη όσων επισημαίνονται.

Οπόταν και όσα διατυπώνονται για συστράτευση, με όρους κυβερνητικών συμπράξεων, θ’ αποβούν εκ των πραγμάτων αναπόδραστες επιλογές. Ή τουλάχιστον μετεκλογικά διλήμματα. Αυτες οι εξελίξεις θα επιβάλουν την ανάγκη των απαντήσεων. Και θα προδιαγράψουν το νέο αφήγημα. Είτε προς τη μια (κι ευκταία) κατεύθυνση. Είτε προς την αντίθετη. Και στην μεν πρώτη, το κόστος μπορεί να περιορισθεί στις κομματικές αμβλύνσεις. Αλλά στη δεύτερη θα έχει συστατικά μοιραίας (και ίσως ολέθριας) εθνικής ολισθήσεως. Που μπορεί να μεταφρασθεί και σε «λιγότερη Ελλάδα»!

Το απευκταίο. Και μη αναστρέψιμο. Που δακτυλοδεικτεί τις ευθύνες όλων.

Ο Α. Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής