Για μια ανοιχτή Ευρώπη

Εστω και όψιμο, το κύμα αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες που παρατηρείται τις τελευταίες εβδομάδες υπενθυμίζει στην Ευρώπη ότι μπορεί και πρέπει να γίνει η γη φιλοξενίας των μεταναστών κατά τον 21ο αιώνα. Ολα συνηγορούν γι’ αυτό: η γήρανσή της, το κοινωνικό της μοντέλο, αλλά και η δημογραφική έκρηξη της Αφρικής. Γι’ αυτούς τους λόγους άλλωστε, πριν από την πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση, η Ευρώπη είχε γίνει η πιο ανοιχτή περιοχή του κόσμου σε ό,τι αφορά τις μεταναστευτικές ροές. Αλλά ύστερα ήρθε η κρίση, η οποία αντιμετωπίστηκε με τη λιτότητα, η οποία έφερε ανεργία και ξενοφοβία.

Αυτά γράφει σε άρθρο του στη «Λιμπερασιόν» ο γνωστός οικονομολόγος Τομά Πικετί, το βιβλίο του οποίου, «Το Κεφάλαιο τον 21ο αιώνα», έχει γίνει παγκόσμιο μπεστ σέλερ. Οπως επισημαίνει, η ΕΕ έχει φέτος 510 εκατομμύρια κατοίκους έναντι 485 εκατομμυρίων το 1995. Από τα 25 εκατομμύρια νέους Ευρωπαίους, τα 15 εκατομμύρια ήταν μετανάστες. Από το 2000 ώς το 2010, η Ενωση δεχόταν 1 εκατομμύριο μετανάστες τον χρόνο, όσους περίπου και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Και στο διάστημα αυτό, ή εν πάση περιπτώσει μέχρι το 2007-2008, η ανεργία μειώθηκε. Στη συνέχεια, χάρις στον πραγματισμό τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασαν την κρίση που οι ίδιες είχαν δημιουργήσει, ξαναβρήκαν την ανάπτυξη και διατήρησαν την είσοδο μεταναστών στο 1 εκατομμύριο τον χρόνο. Η Ευρώπη, αντίθετα, παραδόθηκε στις διαιρέσεις της, είδε την ανεργία να αυξάνεται και έκλεισε τα σύνορα: από το 2010 ώς το 2015, οι μετανάστες που εισέρχονταν στο έδαφός της περιορίστηκαν σε λιγότερους από 400.000 τον χρόνο.

Τι πρέπει να γίνει; Το δράμα των προσφύγων θα μπορούσε να δώσει την ευκαιρία στην Ευρώπη να βγει από την ομφαλοσκόπησή της και να βρει πάλι τον δρόμο προς την ανάπτυξη και τις επενδύσεις, καταλήγει ο Πικετί, που από αυτή την εβδομάδα είναι επισήμως σύμβουλος του ισπανικού Podemos. Από την άποψη αυτή, το άνοιγμα της Γερμανίας αποτελεί εξαιρετική είδηση για όσους ανησυχούσαν για τη γήρανση της Ευρώπης και ένα πρότυπο που όλοι θα πρέπει να ακολουθήσουν. Η Γαλλία πρέπει να αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία και να συμβάλει ώστε να θριαμβεύσει στην Ευρώπη μια ανοιχτή και θετική στάση απέναντι στους πρόσφυγες και στους μετανάστες.