[Γνώμη] Μέχρι να σταματήσει ο πόλεμος

Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός πως το τελευταίο διάστημα από πολιτικά πρόσωπα και πολιτειακούς παράγοντες ακούγονται προτάσεις ή ιδέες για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης που παλαιότερα τις συναντούσαμε μόνο από ΜΚΟ ή από πανεπιστημιακούς. Είναι μια θετική εξέλιξη, ιδιαίτερα όσον αφορά την ανάγνωση των αιτιών του προβλήματος. Ωστόσο, όπως γνωρίζουν καλύτερα και οι κάτοικοι των νησιών του Αιγαίου, οι ροές αυξάνονται συνεχώς και δραματικά, όπως και οι θάνατοι των μεταναστών και των προσφύγων που προσπαθούν να περάσουν τη Μεσόγειο.

Δεν μπορεί να διαφωνήσει κανείς με την πρόταση του Προέδρου της Δημοκρατίας για τη σύγκληση Διάσκεψης για το μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα ούτε με την ιδεαλιστική θέση που διατυπώνεται σχεδόν από όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος για να σταματήσουν οι πόλεμοι που ξεριζώνουν τους ανθρώπους. Δυστυχώς, όμως, είναι ξεκάθαρο πως για μία πρωτοβουλία σε επίπεδο ΕΕ χρειάζονται στρατηγική, συμμαχίες, επιχειρήματα, πίεση και κυρίως χρόνος. Το ίδιο και μάλιστα με διεύρυνση του χρόνου χρειάζεται και για κάτι αντίστοιχο σε επίπεδο ΟΗΕ, όπως είχε προτείνει ο πρόεδρος της ΝΔ.

Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή δεν έχει τη δυνατότητα ούτε το χρονικό περιθώριο να προσεγγίζει το ζήτημα μόνο με τον τρόπο που ενδεχομένως το κάνει η Σουηδία. Η χώρα πρέπει να διαχειριστεί μια κρίση με έντονες διαστάσεις ασφάλειας. Πέρα λοιπόν από τις ωραίες ευχές για να σταματήσει ο πόλεμος, χρειάζεται ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης και διαχείρισης της κρίσης σε τρία επίπεδα: εθνικό, περιφερειακό σε συνεργασία κυρίως με την Ιταλία και ευρωπαϊκό. Το κρίσιμο όμως σε αυτή την περίπτωση είναι η Ελλάδα να έχει το δικό της σχέδιο και όχι να περιμένει να ορίσουν άλλοι τις παραμέτρους της διαχείρισης. Προς αυτή την κατεύθυνση δεν βοηθάει καθόλου η προεκλογική περίοδος, καθώς ακόμη και τα κόμματα που εκφράζουν θέσεις για το ζήτημα, όπως είναι Το Ποτάμι, δεν μπορούν να απαντήσουν σε μία σημαντική συνισταμένη: πώς θα επιτηρηθούν καλύτερα τα σύνορα, σε τι βαθμό θα διευρυνθεί η αρμοδιότητα και οι δυνατότητες της Frontex; Iσως στις απαντήσεις να βοηθήσει και η πρόσφατη Iστορία της ΕΕ και οι λόγοι για τους οποίους δεν προχώρησε η ιδέα για τη δημιουργία ευρωπαϊκού σώματος για τη διαχείριση των συνόρων.

Ο Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι καθηγητής στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας (ΣΕΑ)