[Γεωπολιτικά] Το πολλάκις εξαμαρτείν

Κανονικά δεν θα εχρειάζετο κανένα πάθημα (και το απότοκο κόστος) για να επιβεβαιωθεί ο διαχρονικός κανόνας: ότι δηλαδή, σε τελική ανάλυση, πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού. Εμπειρικώς πεπατημένη μεν. Με τη διαφορά ότι πολλοί πολλές φορές «την πατούν». Και το χειρότερο, περισσότεροι την υφίστανται. Κοινώς «την πληρώνουν». Οταν κυρίως αποβαίνει μέρος (και δυναμική) φαύλου κύκλου εώλων επιλογών και αστόχων διαχειρίσεων. Με ανάλογα επίχειρα. Που αδηρίτως αναπαράγονται και αναποτρέπτως αναλώνονται.

Οπόταν προκύπτει το εξίσου κοινότοπο, «ουκ ανδρός σοφού». Ως συνεπόμενο. Και κατ’ ακρίβειαν κανόνας του δις (ή και πολλάκις) εξαμαρτείν. Κι αυτό δεν είναι καθόλου λογοπαίγνιο. Είναι τρέχουσα εμπειρία. Πικρότατη. Και εν προκειμένω υπό το βάρος των χρεοκοπικών ολισθήσεων επικινδυνότατη, για όσα μπορεί να προκύψουν. Ως ανατοκισμός ανηκέστων εθνικών παθογενειών. Που αφέθησαν να μετεξελιχθούν, αντί να ανασχεθούν πριν υποτραπούν (και μετατραπούν) σε ολέθριες αγκυλώσεις.

Δεν θα ήταν υπερβολή εάν κάποιος έλεγε ότι στην προκειμένη περίπτωση τα πάντα προσδιορίζονται από τους στυγνούς αριθμούς. Οι οποίοι και επενεργούν με αντικειμενική ωμότητα. Εν ψυχρώ! Και τους οποίους είτε μπορούμε να υπερβούμε είτε όχι. Αλλά ποτέ δεν μπορούμε να τους παρακάμψουμε. Γιατί απλούστατα εκπροσωπούν όχι αφηρημένα ποσοτικά μεγέθη, αλλά συγκεκριμένες και αδυσώπητες αναγκαιότητες. Και προβλήματα. Με μόνη εν προκειμένω ελπίδα (ή πιθανότητα) υπερβάσεως την επίλυσή τους. Είτε με τον έναν είτε με τον άλλον τρόπο. Αλλά σίγουρα με πολιτικές πραγματισμού. Και λυσιτελείς αποφάσεις. Εκεί δηλαδή που ο καθείς αντιλαμβάνεται πλέον ότι «τελειώνουν τα ψέματα». Και όπου οι λέξεις σηκώνουν τα χέρια. Αδυνατώντας να προσφέρουν διεξόδους. Οι οποίες να μεταφράζονται σε λύσεις. Και λύσεις που με τη σειρά τους πρέπει να ενεργοποιούν βιώσιμες προοπτικές. Αυτό είναι άλλωστε το καθαυτό ζητούμενο.

Υπάρχει οπωσδήποτε (και δεν αναιρείται) θέμα ευθυνών. Και για το πώς και γιατί και από ποιους. Αλλά εκείνο που αυτή τη στιγμή εξάπαντος προέχει δεν είναι το «πώς έγινε το κακό», αλλά το πώς θα προληφθεί το χειρότερο! Προέχει δηλαδή το δέον γενέσθαι. Γιατί: το πώς μπορεί να περιμένει. Το «τι δέον» δεν μπορεί. Απλώς το πρώτο έχει να δώσει στους θεσμικούς διαχειριστές (και στους πολίτες) αναγκαία μαθήματα.

Πρωταρχικά για να αποτραπεί επανάληψη των ιδίων κακών. Στα οποία οδηγεί (κατά Θουκυδίδη) η λήθη των ιδίων λαθών. Και των παθημάτων που αναπαράγονται, ως κακόγουστη επανάληψη του εαυτού των! Και κατά δεύτερον – αλλ’ όχι δευτερεύοντα – λόγο: προκειμένου να δημιουργηθούν δυνατότητες και να διανοιγούν προοπτικές νέου πολιτικού λόγου, νέων πολιτικών συμπεριφορών και εξίσου νέων πολιτικών πρακτικών. Αφού οι μέχρι τώρα όχι απλώς απέτυχαν, αλλά και εν πολλοίς ενοχοποιούνται για την ακριβοπληρωμένη κακοδαιμονία. Νέων πολιτικών, που αφενός να αποκλείουν επικίνδυνη αναπαραγωγή «της πεπατημένης». Με την έννοια των δεδηλωμένων παθογενειών και των ανατροφοδοτούμενων αγκυλώσεων. Δηλαδή των δεδηλωμένων εθνικών παθημάτων. Και αφετέρου να δημιουργούν επαρκείς προϋποθέσεις και να αιμοδοτούν αφετηριακές δυναμικές για ένα νέο κεφάλαιο και διαχειρίσεως προβλημάτων και δημιουργίας συνθηκών αναστροφής τής έως και ακατάσχετης κατιούσας. Αυτό δεν μπορεί να πραγματωθεί (και προπαντός να ευδοκιμήσει) χωρίς:

1. Την αυστηρή περιστολή του διογκωμένου κομματικού εγωκεντρισμού που χαρακτηρίζει το πολιτικό σύστημα. Και που διέπει γενικότερα τη διαμόρφωση και προαγωγή επιλογών και μεθοδεύσεων. Αναπαράγοντας διχαστικές αντιθέσεις. Κι επιλιπαίνοντας έως και εμφυλιοπολεμικά σύνδρομα!

2. Τη συνειδητή αντιθέτως διαστολή διαθέσεων για διακομματικές συγκλίσεις. Με την ανάταξη ανάλογων δυναμικών για συναινετικές επιτέλους συμπεριφορές, όταν και όπου αυτές εκ των πραγμάτων επιβάλλονται. Και που προϋποθέτουν άλλη όραση και αξιακή αντίληψη ως προς την ιεράρχηση των αναγκών και τον προσδιορισμό τών υπό τις περιστάσεις εθνικών επιλογών.

Εν ολίγοις αυτά που σε άλλες χώρες και γι’ άλλους λαούς συνιστούν το αυτονόητο. Το sine qua non. Με την έννοια: Και της μονοδρομικής υπερβάσεως, όταν μια χώρα βρεθεί σε τέτοιες αδυσώπητες στενωπούς. Και της εκούσιας συναντιλήψεως, όταν οι διασπώμενοι (και αδύναμοι) κομματικοί ώμοι δεν μπορούν να ανθέξουν είτε θύελλες ιστορικών κινδύνων είτε συντριπτικά βάρη χρεοκοπικών υποτροπών.

Οπως ακριβώς σήμερα στα καθ’ ημάς.

Ο Α. Λυκαύγης είναι δημοσιογράφος – πολιτικός αναλυτής