Η γήρανση του πληθυσμού και το μέλλον

Η αύξηση του προσδόκιμου ορίου ζωής είναι μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του 20ού αιώνα. Τα τελευταία εκατό χρόνια εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι είδαν τον μέσο όρο της ζωής τους να αυξάνεται κατά 30 χρόνια. Αυτή είναι μια πολύ θετική εξέλιξη. Θα πρέπει όμως να αναλογιστούμε ότι το γεγονός αυτό έχει και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις καθώς ο μέσος όρος ηλικίας του πληθυσμού πολλών κοινωνιών αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς.

Οι χώρες του ΟΟΣΑ θα δεχτούν διπλό πλήγμα. Οι κοινωνίες τους θα έχουν περισσότερους ανθρώπους με μεγάλη ηλικία. Επίσης λόγω του ανοίγματος της ψαλίδας των εισοδημάτων μεταξύ πλούσιων χωρών και αναπτυσσόμενων οικονομιών αναμένεται να μεταβληθούν οι μεταναστευτικές ροές, μειώνοντας το εργατικό δυναμικό κατά 20% στην ευρωζώνη και κατά 15% στις ΗΠΑ. Εως το 2040 περίπου 55 χώρες θα δυσκολεύονται να διαχειριστούν τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Το φαινόμενο της γήρανσης του πληθυσμού μάλιστα καταγράφεται με όλο και πιο αυξανόμενη ταχύτητα.

Οποιες και να είναι όμως οι αρνητικές επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού, είναι σημαντικό να αναλογιστούμε τις εναλλακτικές που υπάρχουν. Χώρες όπως η Σιέρα Λεόνε, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και η Ζιμπάμπουε έχουν τον χαμηλότερο μέσο όρο προσδόκιμου ορίου ζωής. Οι χώρες αυτές αντιμετωπίζουν μεγάλες προκλήσεις, όπως είναι ο λοιμός, η διαφθορά, οι συγκρούσεις, η έλλειψη πρόσβασης σε καθαρό νερό και σε εκπαίδευση, το AIDS και ο Εμπολα. Μπορεί η συνεχής και μεγάλη αύξηση της γήρανσης του πληθυσμού να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για τις ανεπτυγμένες οικονομίες, αλλά συνολικά είναι προτιμότερο να προσπαθεί να αντιμετωπίσει κανείς αυτό το πρόβλημα παρά τις εναλλακτικές του.

Η Μπριγκίτα Μίκσα είναι επικεφαλής του Τμήματος Διεθνούς Συνταξιοδότησης στην Allianz Asset Management