[Κραυγές και ψίθυροι] Ανθρώπων έργα

Μόνο θυμό ένιωσα όταν άκουσα για την ανατίναξη του ναού του Βάαλ στην Παλμύρα που είχα την τύχη να αντικρίσω από κοντά πριν από καμιά δεκαπενταριά χρόνια. Θυμάμαι ότι είχα σταθεί παράμερα, δεν άκουγα τον ξεναγό, εκείνο το απόγευμα δεν με ενδιέφεραν τα ιστορικά στοιχεία. Η επιβλητική όψη του μνημείου με έκανε να αναρωτιέμαι πού οφείλεται αυτή η ανάγκη των ανθρώπων να αφήσουν τόσο εντυπωσιακά ενθύμια της παρουσίας τους στη Γη. Πρόκειται για απότοκο υγιούς φιλοδοξίας ή μεγαλοϊδεατισμού και ματαιοδοξίας; Και συνειδητοποίησα πως, για ό,τι κι αν πρόκειται, είναι κάτι που μας ξεχωρίζει από τα άλλα είδη του ζωικού βασιλείου. Η απαξίωση αυτού του θεμελιώδους χαρακτηριστικού που οικοδομεί τα των ανθρώπων έργα μπορεί να με θύμωσε περισσότερο από αυτήν καθαυτήν την καταστροφή του ναού.

Μέσα από την τραγικότητά του ωστόσο, το γεγονός αναδεικνύει, διά της αντίθεσης, τα ιδεώδη της Ευρώπης. Που, εν μέσω βαθύτατης κρίσης, σοβαρών αμφισβητήσεων και ισχυρών κλυδωνισμών, παραμένει ο πλέον αξιόπιστος εγγυητής της ελεύθερης έκφρασης και διακίνησης ιδεών και πολιτισμικών αξιών. Ακόμη και στις απεχθέστερες εκτροπές της μακράς ευρωπαϊκής ιστορίας ο σεβασμός των μνημείων του πολιτισμού της διασώθηκε ως αρχή αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη. Κι αν ζούσε σήμερα ο Αντενάουερ θα είχε, σίγουρα, πολλούς λόγους να απογοητευθεί αλλά η δεκατετράχρονη προσφυγοπούλα από τη Συρία που έλεγε στις κάμερες «Θέλω να πάω στην Ευρώπη για να σπουδάσω» θα τον έπειθε ότι το όραμά του είναι ένα άυλο μνημείο που στέκει ακόμη γερό στα θεμέλιά του. Παρά τις ρωγμές στην τοιχοποιία του.